ผลการจัดกิจกรรมศิลปะแบบเน้นกระบวนการร่วมกับการมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ที่มีต่อความยืดหยุ่นทางความคิดของเด็กปฐมวัย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการจัดกิจกรรมศิลปะแบบเน้นกระบวนการร่วมกับการมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมที่มีต่อความยืดหยุ่นทางความคิดของเด็กปฐมวัย เป็นการวิจัยเชิงทดลอง กลุ่มเป้าหมาย คือ เด็กปฐมวัย อายุระหว่าง 4 - 5 ปี ที่กําลังศึกษาอยู่ระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนพิริยะโยธิน จำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แผนการจัดกิจกรรมศิลปะแบบเน้นกระบวนการร่วมกับการมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม จำนวน 24 แผน ตรวจสอบด้วยผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน ซึ่งได้ค่าเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 4.76ในภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก และแบบประเมินความยืดหยุ่นทางความคิดของเด็กปฐมวัยโดยมี องค์ประกอบ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านความสามารถการปรับเปลี่ยนและควบคุมพฤติกรรม ด้านความสามารถในการปรับเปลี่ยนความคิด และด้านความสามารถในการแก้ไขปัญหา หาค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างรายการประเมินและเกณฑ์การประเมินมีค่า IOC อยู่ที่ระหว่าง 0.67 - 1.00 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่สามารถใช้งานได้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า 1) เด็กปฐมวัยก่อนการได้รับการจัดกิจกรรมมีค่าเฉลี่ยความยืดหยุ่นทางความคิด เท่ากับ 10.22 คะแนน และมีส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 1.32 ขณะที่หลังการจัดกิจกรรมมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเป็น 18.67 คะแนน และมีส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 1.89 และ 2) องค์ประกอบของความยืดหยุ่นทางความคิด 3 ด้าน พบว่า เด็กปฐมวัยมีคะแนนเฉลี่ยความยืดหยุ่นทางความคิดหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองในทุกด้าน โดยด้านความสามารถในการปรับเปลี่ยนความคิดมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นมากที่สุดและคะแนนเฉลี่ยรองลงมา คือ ด้านความสามารถในการแก้ไขปัญหาและด้านความสามารถในการปรับเปลี่ยนและควบคุมพฤติกรรม ตามลำดับ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560 สำหรับเด็กอายุ 3-6 ปี. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2568. เรียกใช้เมื่อ 28 มิถุนายน 2569 จาก https://curriculum68.go.th/preschool-curriculum-3-6/
วราภรณ์ เอี่ยมทรัพย์ และชลาธิป สมาหิโต. (2565). ผลการจัดกิจกรรมศิลปะที่เน้นกระบวนการที่มีต่อการคิดเชิงบริหารสมองด้านทักษะปฏิบัติของเด็กปฐมวัย. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 37(3), 38-48.
ศุภรัตน์ เลิศสุทธิไกรศรี และคณะ. (2566). ผลของการจัดกิจกรรมศิลปะแบบเน้นกระบวนการที่มีต่อทักษะการชี้นำตนเองของเด็กปฐมวัย. วารสารพัฒนาการเรียนการสอน มหาวิทยาลัยรังสิต, 17(1), 198-211.
Bongiorno, L. (2014). How process-focused art experiences support preschoolers. Teaching Young Children, 7(3), 18-19.
Botella, M. et al. (2022). The Creative Process and Emotions of Pupils in a Training Context witha Design Project. Journal of Intelligence, 10(4), 108. https://doi.org/10.3390/jintelligence10040108
Bruner, J. (1966). Toward a Theory of Instruction. Cambridge: Harvard University Press.
Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual review of psychology, 64, 135-168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750
Eisner, E. W. (2002). The arts and the creation of mind. London: Yale University Press.
Piaget, J. (1951). Play, Dreams and Imitation in Childhood. London: Psychology Press.
Sullivan, G. (2005). Art Practice as Research: Inquiry in the Visual Arts. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Syafitri, M. (2024). The Impact of the Arts on Children’s Cognitive Development. Journal of Studies on Art, Culture and Society, 1(2), 56-61.
Thomson, P. et al. (2025). The Researching the Arts in Primary Schools Project. In research report School of Education. University of Nottingham.
UNICEF. (2018). Learning through play: Strengthening learning through play in early childhood education programmes. Retrieved June 9, 2026, from https://www.unicef.org/sites/default/files/2018-12/UNICEF-Lego-Foundation-Learning-through-Play.pdf
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.