การสื่อสารความน่าเชื่อถือของนักพยากรณ์บนแพลตฟอร์มออนไลน์

Main Article Content

นงนาถ ภัทรศรีอภิรมย์
กฤษณ์ ทองเลิศ

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาแก่นประเด็นเนื้อหาที่นักพยากรณ์ใช้ในการสื่อสาร วิธีการสื่อสารความน่าเชื่อถือ เนื้อหาที่ผู้ใช้สื่อร่วมสร้างสรรค์บนแพลตฟอร์มออนไลน์ แนวคิดและทฤษฎีที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แบบจำลองการสื่อสารตามแนวคิดของเบอร์โล ทฤษฎีความน่าเชื่อถือ ทฤษฎีอัตลักษณ์ แนวคิดวาทวิทยา แนวทางการศึกษาเชิงสัญญะวิทยา แนวคิด User-generated content (UGC) ทฤษฎีการพึ่งพาสื่อ การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การวิเคราะห์เนื้อหาบนแพลตฟอร์มออนไลน์ ของนักพยากรณ์ จำนวน 3 เพจ โดยผู้วิจัยได้เก็บรวบรวมข้อมูลเนื้อหา จำนวน 540 รายการ วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2568 ถึง 30 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เพื่อนำมาวิเคราะห์ตัวบทและตีความหมายเชิงการสื่อสาร มีผลวิจัย ดังนี้ 1) เนื้อหาที่นักพยากรณ์ใช้ในการสื่อสารบนแพลตฟอร์มออนไลน์ ได้แก่ การพยากรณ์ดวงชะตา พิธีกรรมบูชา การให้ฤกษ์ยามมงคล แนะนำสถานที่ท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณ การเช่าวัตถุมงคล โหวงเฮ้ง ฮวงจุ้ย และการออกแบบลายเซ็น 2) วิธีการการสื่อสารเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือของนักพยากรณ์ ได้แก่ การเข้ารหัสภาษาพูดที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว การใช้ภาษากายที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว การใช้รหัสเครื่องแต่งกายเอกลักษณ์เฉพาะตัว การเชื่อมโยงเชิงเหตุผลระหว่าง การโคจรดวงดาว กับพฤติกรรมบุคคล การใช้เทคนิคย้ำความเพื่อสื่อความเชี่ยวชาญ การใช้ฉากหลังที่มีความหมาย
เชิงสัญลักษณ์เพื่อเสริมเรื่องราว และการสร้างความเชื่อมั่นผ่านลายเซ็นที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวบุคคล และ 3) เนื้อหาที่ผู้ใช้สื่อร่วมสร้างสรรค์ ได้แก่ การอนุโมทนา สาธุ การแชร์ภาพเข้าร่วมพิธีกรรม การแลกเปลี่ยน
ความคิดเห็นกับบุคคลอื่น การแบ่งปันประสบการณ์ที่เป็นผลจากการใช้วัตถุมงคลของผู้ติดตาม และการแฝงเนื้อหาโฆษณาสินค้าในคอมเมนต์ ซึ่งสะท้อนการมีส่วนร่วมของผู้ติดตามในพื้นที่สื่อออนไลน์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ภัทรศรีอภิรมย์ น., & ทองเลิศ ก. (2026). การสื่อสารความน่าเชื่อถือของนักพยากรณ์บนแพลตฟอร์มออนไลน์. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(9), 48–57. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/301560
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฤษพรณ์ จันหา และคณะ. (2562). “ฟันธง ฟันดวง”: วัจนลีลาการทำนายดวงชะตาของนายลักษณ์ เรขานิเทศ. วารสารมนุษยศาสตร์และ สังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 13(1), 141-159.

กาญจนา แก้วเทพ. (2552). การวิเคราะห์สื่อ: แนวคิดและเทคนิค. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กิติคุณ พลวัน. (2561). กลยุทธ์การสื่อสารของหมอดูออนไลน์: กรณีศึกษาเฟซบุ๊กแฟนเพจอาจารย์นก ยิปซีดวงดาว. ใน สารนิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต แขนงวิชาการบูรณาการการสื่อสาร สาขาวิชานิเทศศาสตร์. มหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช.

ณัฐชัย อยู่ยืนนาน. (2559). พฤติกรรมการใช้บริการพยากรณ์โชคชะตาของนักศึกษามหาวิทยาลัยศิลปากร. ใน วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจ. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พนม คลี่ฉายา. (2558). การพึ่งพาสื่อของประชาชนในเหตุการณ์ภัยพิบัติทางธรรมชาติ. UNISEARCH Journal, 3(3), 21-27.

ราตรี ปิ่นแก้ว. (2554). หมอดูออนไลน์: การสื่อสารความเชื่อโหราศาสตร์ผ่านสื่ออินเทอร์เน็ต. JC Journal, 4(1), 140-158.

สุรัตน์ ตรีสกุล. (2550). หลักนิเทศศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: ศูนย์หนังสือมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

โสภิตา พลสา. (2564). พฤติกรรมการพยากรณ์โหราศาสตร์ของผู้บริโภคผ่านพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ของประเทศไทย. ใน สารนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการ. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

Aristotle. (2007). On rhetoric: A theory of civic discourse. (2nd ed.). New York: Oxford University Press.

Metzger, M. J. & Flanagin, A. J. (2015). Psychological approaches to credibility assessment online. In Sundar, S. S. (Ed.), The Handbook of the Psychology of Communication Technology (pp. 445-466). Chichester, UK: John Wiley & Sons.