การสร้างขีดความสามารถของเครือข่ายภาครัฐ ท้องถิ่น และชุมชน ในการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้สูงอายุในชุมชนบริบทเมืองและชนบท
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์ขีดความสามารถของกลไกเครือข่ายการเรียนรู้ของภาครัฐ ท้องถิ่น และชุมชนในการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้สูงอายุ และ 2) การสร้างขีดความสามารถของกลไกเครือข่ายการเรียนรู้ของภาครัฐ ท้องถิ่น และชุมชนที่เอื้อต่อการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้สูงอายุในชุมชนบริบทเมืองและชนบท การวิจัยนี้เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลอยู่ในเขตพื้นที่เทศบาลนครยะลาและพื้นที่ตำบลตาชี ประกอบด้วย บุคลากรภาครัฐ บุคลากรท้องถิ่น ตัวแทนชุมชนและตัวแทนองค์กรที่ไม่ใช่รัฐ จำนวนรวม 34 คน เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสนทนากลุ่ม และการประชุมกลุ่มย่อย การวิเคราะห์ข้อมูลใช้เทคนิคการตีความและนำข้อมูลมาวิเคราะห์เชิงธีม ผลการวิจัยพบว่า ขีดความสามารถของกลไกเครือข่ายภาครัฐ ท้องถิ่นและชุมชนในการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้สูงอายุเกี่ยวข้องกับบริบทพื้นที่ กล่าวคือ พื้นที่เมืองโดดเด่นด้านความหลากหลายของประเภทแหล่งเรียนรู้ มีข้อได้เปรียบด้านทรัพยากรและโครงสร้างองค์กร ส่วนพื้นที่ชนบทโดดเด่นด้านทุนทางสังคมและภูมิปัญญาท้องถิ่น ถือเป็น ความเข้มแข็งของขีดความสามารถของกลไกเครือข่ายฯ ประกอบด้วย ทรัพยากร เครือข่าย และทุนทางสังคม ส่วนการเสริมสร้างขีดความสามารถของกลไกเครือข่ายต้องอาศัยปัจจัยเชิงโครงสร้าง กระบวนการ บุคคล และทรัพยากร โดยใช้คลังปัญญาผู้สูงอายุร่วมกับหน่วยจัดการเรียนรู้เพื่อขับเคลื่อนเครือข่ายใน 3 มิติหลัก ได้แก่ ด้านองค์ความรู้ ด้านกระบวนการเรียนรู้ และด้านการบริหารจัดการเครือข่ายแบบมีส่วนร่วม ถือว่าเป็นการพัฒนา เชิงบูรณาการตามบริบทพื้นที่ที่เน้นครอบคลุม 4 มิติ ได้แก่ การบูรณาการทรัพยากร การพัฒนากลไก การประสานงานเครือข่าย การเสริมสร้างทุนทางสังคม และการปรับใช้กลไกเชิงนโยบายให้เหมาะสมกับพื้นที่
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กานต์ชนิต สุตาคำ และพจนา พิชิตปัจจา. (2565). การพัฒนาตัวแบบระบบนิเวศการเรียนรู้ของผู้สูงอายุ กรณีศึกษาหมู่ที่ 11 บ้านทุ่งป่าคาเหนือ องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งปี๊ อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 13(2), 243-272.
ชนกนันท์ เจริญบริบูรณ์ และชญาดา จิรกิตติถาวร. (2568). ไทยสุดยอดเหลื่อมล้ำ “คนรวย 1% ครองทรัพย์สิน 32%”. เรียกใช้เมื่อ 16 มิถุนายน 2569 จาก https://policywatch.thaipbs.or.th/article/economy-210
ชนันภรณ์ อารีกุล. (2566). รูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมและเครือข่ายการเรียนรู้: การวิจัยแบบพหุกรณีและการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม. วารสาร Silpakorn University e-Journal (Social Sciences, Humanities, and Arts), 43(6), 106-118.
พระครูพิสุทธิปัญญาภิวัฒน์ และคณะ. (2565). การพัฒนารูปแบบและเครือข่ายการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตของโรงเรียนผู้สูงอายุ. วารสารวิจยวิชาการ, 5(1), 11-26.
พระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย. (2551). ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 125 ตอนที่ 41 ก หน้า 1-11 (3 มีนาคม 2551).
มลิวัลย์ เสนาวงษ์. (2568). เพศภาวะ ชาติพันธุ์ และการเรียนรู้ตลอดชีวิต: ความหมายและแนวทางในการเรียนรู้ร่วมกันของผู้สูงอายุปกาเก่อญอ. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 37(1), 127-156.
สาธิมาน มากชูชิต และคณะ. (2566). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในชุมชนเทศบาลนครยะลาโดยใช้ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน. มหาราชนครศรีธรรมราชเวชสาร, 7(1), 142-159.
Cho, J. K. & Lee, J. (2025). Exploring the Association Between Time Dedicated to Lifelong Learning and Volunteering Among Older Adults: Socioeconomic Status as a Moderator. Journal of Applied Gerontology, 45(2). https://doi.org/10.1177/07334648251339513
Chumo, I. et al. (2023). Complementarity of Formal and Informal Actors and Their Networks in Support of Vulnerable Populations in Informal Settlements: Governance Diaries Approach. Frontiers in Public Health, 10, 1043602. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.1043602
D’Oria, L. et al. (2021). The Evolution of Resource-Based Inquiry: A Review and Meta-Analytic Integration of the Strategic Resources–Actions–Performance Pathway. Journal of Management, 47(6), 1383-1429.
Gibson, C. B. et al. (2021). Expanding Our Resources: Including Community in the Resource-Based View of the Firm. Journal of Management, 47(7), 1878-1908.
Ide, K. et al. (2025). Participation in Community Gathering Places and Social Capital Among Older Adults: A Longitudinal Study. SSM-Population Health, 31, 101828. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2025.101828
Lee, K. & Park, J.-H. (2021). Relationships Between Positive Psychological Capital, Social Support, Learning Flow and Successful Aging of Older Adult Learners. Journal of Lifelong Learning Society, 17(1), 147-172.
Lin, K.-C. et al. (2025). Crafting Design Solutions for Lifelong Learning and Health Promotion in Elderly Communities. SAGE Open, 15(2), 1-15.
Mulgan, G. et al. (2007). Social Innovation: What It Is, Why It Matters, How It Can Be Accelerated. London: University of Oxford.
Sixsmith, J. et al. (2023). Enhancing Community Participation Through Age-Friendly Ecosystems: A Rapid Realist Review. Geriatrics, 8(3), 52. https://doi.org/10.3390/geriatrics8030052.
Wang, H. & Ran, B. (2023). Network Governance and Collaborative Governance: A Thematic Analysis on Their Similarities, Differences, and Entanglements. Public Management Review, 25(6), 1187-1211.
