การถ่ายโอนงานทะเบียนภายใต้โครงสร้างการกระจายอำนาจที่ไม่สมบูรณ์: อีกหนึ่งปมปัญหาการกระจายอำนาจของสังคมไทย

Main Article Content

อุกฤษฏ์ พันเดช
ศิวัช ศรีโภคางกุล

บทคัดย่อ

การกระจายอำนาจเป็นรากฐานสำคัญของระบอบประชาธิปไตยที่ตั้งมั่น การกระจายอำนาจต้องให้ความสำคัญทั้งการกระจายอำนาจทางการเมือง ทางการคลัง และทางการบริหาร บทความวิจัยนี้จะกล่าวถึงปัญหาของการกระจายอำนาจทางการบริหารผ่านตัวอย่างการถ่ายโอนงานทะเบียนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทยโดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยและข้อจำกัดที่ทำให้การถ่ายโอนภารกิจด้านงานทะเบียนครอบครัวและงานทะเบียนชื่อบุคคลให้แก่สำนักทะเบียนท้องถิ่นเทศบาลยังไม่สามารถดำเนินการได้ และ 2) เพื่อเสนอแนวทางเชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติในการพัฒนาการถ่ายโอนภารกิจด้านงานทะเบียนครอบครัวและงานทะเบียนชื่อบุคคลให้แก่สำนักทะเบียนท้องถิ่นเทศบาล บทความวิจัยนี้เป็นการศึกษาในเชิงคุณภาพ อาศัยการศึกษาในเชิงเอกสารและการสัมภาษณ์เป็นหลัก โดยมีกลุ่มตัวอย่างจากการสัมภาษณ์ จำนวน 4 คน ผ่านการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง และวิเคราะห์ข้อมูลผ่านการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยและข้อจำกัดที่ทำให้การถ่ายโอนภารกิจด้านงานทะเบียนครอบครัวและงานทะเบียนชื่อบุคคลให้แก่สำนักทะเบียนท้องถิ่นเทศบาลยังไม่สามารถดำเนินการได้ ประกอบด้วย 1) ข้อจำกัดทางด้านกฎหมายที่ยังไม่เอื้ออำนวย 2) ความไม่ต่อเนื่องทางการเมืองและนโยบาย 3) ข้อจำกัดด้านบุคลากรและความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง และ 4) ความกังวลด้านความมั่นคงและความปลอดภัยของข้อมูล นอกจากนี้ แนวทางเชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติในการพัฒนาการถ่ายโอนภารกิจด้านงานทะเบียนครอบครัวและงานทะเบียนชื่อบุคคลให้แก่สำนักทะเบียนท้องถิ่นเทศบาล ได้แก่ 1) การปรับปรุงกฎหมายและระเบียบให้เอื้อต่อการปฏิบัติงาน 2) การปรับเปลี่ยนบทบาทโครงสร้างและการบริหารจัดการ 3) การพัฒนาศักยภาพบุคลากรและความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง และ 4) การบริหารความเสี่ยงและกลไกการคุ้มครองและการดำเนินงานแบบนำร่อง
เป็นระยะ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พันเดช อ., & ศรีโภคางกุล ศ. (2026). การถ่ายโอนงานทะเบียนภายใต้โครงสร้างการกระจายอำนาจที่ไม่สมบูรณ์: อีกหนึ่งปมปัญหาการกระจายอำนาจของสังคมไทย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(6), 23–34. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/300965
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กมลชัย รัตนสกาววงศ์. (2558). 15 ปี การกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2569 จาก https://shorturl.asia/HCZpF

กรมการปกครอง. (2569). การอนุมัติส่งเงินจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการควบคุมและจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นการเลือกตั้งทั่วไปและการออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรใหม่ เป็นการเลือกตั้งทั่วไป. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2569 จาก https://shorturl.asia/qGYTu

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2569). ศูนย์ข้อมูลการเลือกตั้งท้องถิ่นแห่งชาติ. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2569 จาก https://nlc.dla.go.th/public/orgInfo01.do

กระทรวงมหาดไทย. (2557). (ร่าง) แผนยุทธศาสตร์ตามภารกิจเฉพาะด้านของกระทรวงมหาดไทย 10 ปี ด้านการทะเบียนราษฎรและทะเบียนอื่น ๆ. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2569 จาก https://shorturl.asia/wZJtr

จิดาภา สุดเสนาะ และชมภูนุช หุนนาค. (2562). การบริหารงานภาครัฐในบริบทของสำนักทะเบียนท้องถิ่น. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์, 7(2), 77-85.

ธัญญพัทธ์ ภูริพินิศนันท์. (2565). การกระจายอำนาจกับการพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 8(1), 85-100.

ประกาศคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. (2545). แผนปฏิบัติการกำหนดขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 119 ตอนพิเศษ 23 ง หน้า 22 (13 มีนาคม 2545).

ประกาศคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. (2551). การบังคับใช้แผนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2551 และแผนปฏิบัติการกำหนดขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ฉบับที่ 2). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 125 ตอนพิเศษ 40 ง หน้า 1-2 (26 กุมภาพันธ์ 2551).

วสันต์ เหลืองประภัสร์. (2558). การรวมศูนย์อำนาจและการกระจายอำนาจกับการบริหารราชการแผ่นดินไทย: การทบทวนแนวคิด ข้อถกเถียง และข้อพิจารณาเพื่อการปฏิรูป. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 13(1), 98-124.

วาสนา ยี่รงค์. (2563). การถ่ายโอนภารกิจสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: ความก้าวหน้าและปัญหาอุปสรรคในการถ่ายโอน. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 18(2), 27-57.

วีระศักดิ์ เครือเทพ และคณะ. (2567). ปัญหาความเป็นอิสระของท้องถิ่นไทย. วารสารรัฐศาสตร์พิจาร, 11(21), 121-156.

Rondinelli, D. A. et al. (1983). Decentralization in developing countries: A review of recent experience. Retrieved April 20, 2026, from https://shorturl.asia/gIdvm