การบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนเพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางจิตนักเรียนระดับมัธยมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อนําเสนอแนวคิดการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล เพื่อเฝ้าระวังและส่งเสริมสุขภาวะทางจิตของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา สำหรับสถานศึกษาโดยมีประเด็นสำคัญ 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) ความรุนแรงของปัญหาสุขภาวะทางจิตมีสภาพปัญหาความรุนแรงของปัญหาสุขภาวะทางจิตที่ขยายวงกว้างและส่งผลกระทบต่อทั้งกระบวนการเรียนรู้และคุณภาพชีวิตของเยาวชน 2) ภาวะวิกฤตทางสุขภาพจิต พบว่า เยาวชนช่วงอายุ 13 - 17 ปี มีความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าสูง และมีถึงร้อยละ 17.6 ที่เคยมีความคิดหรือพฤติกรรมทำร้ายตนเอง 3) ความท้าทายในการบริหารจัดการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน มีลักษณะหลากหลายมิติ ครอบคลุมทั้งปัญหาด้านนโยบายและการนำไปปฏิบัติ ด้านสมรรถนะของบุคลากร และด้านการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ความท้าทายเหล่านี้ ล้วนส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพการดูแลนักเรียนในสถานศึกษา และ 4) เทคโนโลยีเพื่อเฝ้าระวัง มีศักยภาพสูงในการยกระดับประสิทธิภาพของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ทั้งในด้านการตรวจจับนักเรียนกลุ่มเสี่ยงล่วงหน้า การวิเคราะห์ข้อมูลหลายมิติ และการออกแบบการแทรกแซงที่ตรงเป้าหมาย ผลจากการศึกษาพบว่า การบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนต้องถูกยกระดับสู่การบริหารจัดการเชิงรุก โดยมุ่งเน้นการบูรณาการความร่วมมืออย่างเป็นระบบ และเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจให้แก่นักเรียนอย่างยั่งยืน หัวใจสำคัญในการขับเคลื่อน คือ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี นวัตกรรมและแพลตฟอร์มดิจิทัลมาวิเคราะห์ข้อมูลและติดตามพฤติกรรม สิ่งนี้จะช่วยลดข้อจำกัดเชิงโครงสร้าง พร้อมสนับสนุนให้ครูสามารถเฝ้าระวังให้การช่วยเหลือได้แม่นยำ รวดเร็ว และทันท่วงที ภายใต้หลักจริยธรรมและการคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคลอย่างเคร่งครัด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2565). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตของคนไทย ประจำปี 2565. เรียกใช้เมื่อ 2 พฤษภาคม 2569 จาก https://share.google/qioPc77gymQvKqjoE
กรมสุขภาพจิต. (2566). สถานการณ์สุขภาพจิตคนไทย ผ่าน Mental Health Check In. เรียกใช้เมื่อ 2 พฤษภาคม 2569 จาก https://www.dmh-elibrary.org/items/show/1759
กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). คู่มือการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษา (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์องค์การค้าของ สกสค.
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2567). รายงานสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ปี 2567. เรียกใช้เมื่อ 2 พฤษภาคม 2569 จาก https://shorturl.asia/MsmSB
ชัชชัย ธนโชคสว่าง และคณะ. (2567). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของนักเรียนระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม, 1(1), 15-30.
ธนากร จันทพันธุ์ และคณะ. (2566). การพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษา. วารสารบวร สหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(1), 77-87.
นิศารัตน์ สุขตาม และคณะ. (2565). การเสริมสร้างความเข้มแข็งทางใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่ถูกกลั่นแกล้งโดยการปรึกษากลุ่มตามทฤษฎีการรู้คิดและพฤติกรรม. วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม (จพส), 8(2), 303-320.
วราวรรณ สุทธิประภา และคณะ. (2567). ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้าในนักเรียนมัธยมศึกษาเขตอำเภอเมืองเพชรบูรณ์. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์.
วิมลรัตน์ จันทร์ยาง. (2565). แนวทางการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือผู้เรียน ศูนย์การศึกษานอกระบบและ การศึกษาตามอัธยาศัย อำเภอวาปีปทุม สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดมหาสารคาม. เรียกใช้เมื่อ 2 พฤษภาคม 2569 จาก https://shorturl.asia/ZgL5J
ศศิพร เหลืองไพฑูรย์ และคณะ. (2568). เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์กับการพัฒนานวัตกรรมด้านสุขภาพจิตในประเทศไทย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 12(3), 210-221.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2568). แผนปฏิบัติการด้านดิจิทัลเพื่อการศึกษา (พ.ศ. 2566 - 2570). ฉบับทบทวนปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. เรียกใช้เมื่อ 2 พฤษภาคม 2569 จาก https://shorturl.asia/OGa3J
สุมลฑา อินทรฤทธิ์. (2568). การส่งเสริมระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา: ความท้าทายปัจจุบันและความต้องการเพื่อการเปลี่ยนแปลง. วารสารครุพัฒนาปริทรรศน์, 2(2), 45-55.
อาภากร เปรี้ยวนิ่ม และคณะ. (2566). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้สมรรถนะวัยรุ่นต่อความผาสุกทางจิตของนักศึกษามหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง. วารสารสุขภาพและการจัดการสุขภาพ, 9(1), 161-173.
Burke, C. et al. (2024). Attitudes toward school-based surveillance of adolescents' social media activity: Convergent parallel mixed methods survey. JMIR Formative Research, 8, e46746. https://doi.org/10.2196/46746
Embarak, O. H. & Hawarna, S. (2024). Enhancing Student Success with XAI-Powered RADAR: An Automated AI-driven System for Early Detection of At-risk Students. Procedia Computer Science, 231, 151-160. https://doi.org/10.1016/j.procs.2023.12.187
Kieling, C. et al. (2024). Worldwide prevalence and disability from mental disorders across childhood and adolescence: Evidence from the Global Burden of Disease Study. JAMA Psychiatry, 81(1), 1-12. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2023.5051
Skittou, M. et al. (2024). Development of an early warning system to support educational planning process by identifying at-risk students. IEEE Access, 12, 2260-2275. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2023.3348091
UNESCO. (2023). Global education monitoring report 2023: Technology in education: A tool on whose terms? Retrieved April 7, 2026, from https://shorturl.asia/TxivW
UNICEF. (2021). The state of the world's children 2021: On my mind - Promoting, protecting and caring for children's mental health. Retrieved April 2, 2026, from https://www.unicef.org/reports/state-worlds-children-2021
World Health Organization. (2022). World mental health report: Transforming mental health for all. Retrieved April 2, 2026, from https://www.who.int/publications/i/item/9789240049338
