รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยการเรียนรู้ตลอดชีวิตบนฐานวิถีชีวิต ของชุมชน เทศบาลเมืองใหม่บางบัวทอง ตำบลบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ 2) ศึกษาสภาพชุมชนและวิถีชีวิตของประชาชน และ 3) ศึกษารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยการเรียนรู้ตลอดชีวิตบนฐานวิถีชีวิตของชุมชน ในเขตเทศบาลเมืองใหม่บางบัวทอง ตำบลบางบัวทอง อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เป็นการวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณด้วยแบบสอบถามคุณภาพชีวิตตามกรอบของ WHOQOL-BREF จากกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุ จำนวน 390 คน วิเคราะห์ด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 คน การสนทนากลุ่ม จำนวน 2 กลุ่ม และการศึกษาเอกสาร โดยวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 3.47) เมื่อพิจารณารายด้าน ด้านความสัมพันธ์ทางสังคมมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (
= 3.71) รองลงมา คือ ด้านสุขภาพจิตใจ (
= 3.62) และด้านสิ่งแวดล้อม (
= 3.58) ขณะที่ด้านสุขภาพร่างกายมีค่าเฉลี่ยต่ำสุดอยู่ในระดับปานกลาง (
= 2.98) สำหรับสภาพชุมชน พบว่า พื้นที่กำลังเปลี่ยนผ่านจากสังคมเกษตรกรรมสู่สังคมเมือง โดยแบ่งเป็นชุมชนดั้งเดิมที่มีเครือข่ายทางสังคมเข้มแข็ง และชุมชนบ้านจัดสรรที่ผู้สูงอายุมีแนวโน้มโดดเดี่ยวและขาดการเชื่อมโยงกับชุมชน พื้นที่มีทุนทางภูมิปัญญาพหุวัฒนธรรมสามสายราก ได้แก่ ไทยพุทธ ไทยเชื้อสายจีน และไทยมุสลิม ข้อค้นพบสำคัญ คือ ผู้สูงอายุให้ความสำคัญกับมิตรภาพมากกว่าเนื้อหา รูปแบบของการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยการเรียนรู้ตลอดชีวิตบนฐานวิถีชีวิตของชุมชน ตั้งอยู่บนหลักการ 3 ประการ คือ 1) ผู้สูงอายุเป็นทั้งผู้ให้และผู้รับ 2) วิถีชีวิตชุมชนเป็นทั้งเนื้อหาและพื้นที่ และ 3) การเรียนรู้กับการพบปะทางสังคมเป็นสิ่งเดียวกัน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กมลพร กัลยาณมิตร. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ เปลี่ยนภาระเป็นพลัง ร่วมพัฒนา. มจร.พุทธปัญญาปริทรรศน์, 7(2), 31-46.
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2569). สถิติผู้สูงอายุ เมษายน 2569. เรียกใช้เมื่อ 18 พฤษภาคม 2569 จาก https://dop.go.th/th/know/1
เทศบาลเมืองใหม่บางบัวทอง. (2567). แผนดำเนินงาน. เรียกใช้เมื่อ 25 สิงหาคม 2568 จาก https://www.bbt.go.th/project-detail?hd=8&id=7852
บังอร เบ็ญจาธิกุล และคณะ. (2566). การมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์การบริหารส่วนตำบลบางขนุน อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี. มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 6(2), 113-128.
ปวีณ์สุดา จันหุณี และคณะ. (2568). นวัตกรรมการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 18(2), 88-104.
พรกมล ระหาญนอก และสมยงค์ สีขาว. (2559). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุจังหวัดเลยอย่างยั่งยืน. Research and Development Journal, Loei Rajabhat University, 11(37), 111-121.
พระมหาอรุณ ปญฺญารุโณ และคณะ. (2563). แนวทางการสร้างเสริมพลังอำนาจผู้สูงอายุโดยใช้วัดเป็นฐานในการดูแลตนเองของผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(1), 114-120.
พิสมัย ศรีเนตร และคณะ. (2567). ทุนชุมชนกับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ: กระบวนการปรับประยุกต์ใช้
ทุนชุมชนขององค์การบริหารส่วนตำบลหัวดอน จังหวัดอุบลราชธานี. สังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 6(1), 421-434.
วรนาถ พรหมสวน และขนิษฐา นันทบุตร. (2561). การเสริมความเข้มแข็งของทุนทางสังคมของชุมชนในการดูแลผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 41(2), 90-98.
สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง. (2568). ระบบสถิติทางการทะเบียน. เรียกใช้เมื่อ 15 มีนาคม 2569 จาก https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/statmonth/#/displayData
สุนิสา คำพาลอย. (2562). การบริหารจัดการชุมชนเมืองหมู่บ้านจัดสรรเขตปริมณฑล. ใน วิทยานิพนธ์พัฒนาชุมชนมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาชุมชน. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Knowles, M. S. (1980). The modern practice of adult education from pedagogy to andragogy. Cambridge: Cambridge Adult Education.
Kolb, D. A. (2014). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. (2nd ed.). New Jersey: Pearson Education.
Melaville, A. et al. (2006). Community-Based Learning Engaging Students for Success and Citizenship. Washington: Coalition for Community Schools.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York: Touchstone Books/Simon & Schuster.
The WHOQOL Group. (1995). The World Health Organization quality of life assessment (WHOQOL): Position paper from the World Health Organization. Social Science & Medicine, 41(10), 1403-1409.
World Health Organization. (2002). Active ageing: a policy framework. World Health Organization. World Health Organization. Retrieved July 4, 2026, from https://iris.who.int/handle/10665/67215
