การจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ ในโรงเรียนระดับประถมศึกษาของจังหวัดสุพรรณบุรี

Main Article Content

พัชรพล พำขุนทด
วราภรณ์ ไทยมา
สิรินธร สินจินดาวงศ์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบการจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น 2) วิเคราะห์การจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น และ 3) ประเมินการจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น การวิจัยนี้เป็นแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 585 คน ด้วยการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสอบถาม แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบประเมินการจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น แบบสอบถาม มีความตรงเชิงเนื้อหาค่าเฉลี่ย 0.85 และความเชื่อมั่นของแบบสอบถามมีค่า 0.837 การรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพรวบรวมโดยตรงจากการสัมภาษณ์เชิงลึก ข้อมูลเชิงปริมาณจาก Goole Forms และการสนทนากลุ่มรวบรวมโดยตรงจากผู้ทรงคุณวุฒิ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีการพรรณนาเชิงวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบการจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นมี 7 องค์ประกอบ คือ 1.1) บริหารจัดการ 1.2) ส่งเสริม 1.3) พัฒนาเทคโนโลยี 1.4) อนุรักษ์ ฟื้นฟู สืบทอด 1.5) เผยแพร่ 1.6) ให้ความร่วมมือ สร้างภาคีเครือข่าย และ 1.7) การจัดการทุนทางวัฒนธรรม 2) ผลการวิเคราะห์การจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น มีค่า  = 4.61 S.D. = 0.52 ภาพรวมของทุกองค์ประกอบมีผลการประเมินในระดับมากที่สุด องค์ประกอบ
ที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ บริหารจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น องค์ประกอบที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด คือ พัฒนาเทคโนโลยี และ 3) ผลการประเมินการจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น ผลการสนทนากลุ่ม มีมติสรุปแนวทางการจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นมี 7 ด้าน และมีแนวปฏิบัติ 38 ข้อ ซึ่งส่งเสริมการเรียนรู้ 6 ด้าน ผลการประเมินการจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น ทุกด้านอยู่ในระดับมากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พำขุนทด พ., ไทยมา ว. ., & สินจินดาวงศ์ ส. . (2026). การจัดการวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ ในโรงเรียนระดับประถมศึกษาของจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(4), 54–64. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/299596
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงวัฒนธรรม. (2562). มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ประจำปีพุทธศักราช 2562. เรียกใช้เมื่อ 10 พฤษภาคม 2568 จาก https://bit.ly/4sJwwqB

กษมาพร ทองเอื้อ. (2563). การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา. ใน วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

กัญญารัตน์ แก้วกมล และคณะ. (2564). การใช้ทุนทางวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศมสตร์, 11(1), 75-91.

จริญญา ตุมะแก้ว. (2566). การสื่อสารเพื่อเผยแพร่วัฒนธรรมผ่านสื่อออนไลน์ ของโครงการสปาร์คยูล้านนา. ใน วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชานิเทศศาสตร์. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พระครูปลัดศิวภัช ภทฺรญาโณ และคณะ. (2564). การอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมล้านนาของเยาวชนในหมู่บ้านดงป่างิ้ว ตำบลมะขุนหวาน อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารธรรมวิชญ์, 3(1), 364-378.

พระธีรวัชร์ มุตฺตจิตฺโต (อุดมสิน). (2568). การพัฒนาการบริหารการจัดการอนุรักษ์ศิลปะและวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ของวัดในจังหวัดราชบุรี. วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 3(3), 90-100.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4). (2562). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 57 ก หน้า 49 (1 พฤษภาคม 2562).

เยาวเรศ ภักดีจิตร. (2565). การพัฒนานวัตกรรมหลักสูตรท้องถิ่นมรดกวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์จังหวัดอุทัยธานี โดยใช้ชุมชนเป็นฐานสู่นวัตกรรมการเรียนรู้ผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล. วารสารวิจัยวิชาการ, 7(4), 255-272.

ลักขณา คชสาร และคณะ. (2565). เรื่องการจัดการทางวัฒนธรรม: กรณีศึกษาการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมของโรงเรียนสาธิตระดับมัธยมศึกษา. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(49), 180-193.

อัชรี กุลบุตร และคณะ. (2566). รูปแบบการจัดการทุนทางวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำในเขตพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(4), 137-157.

Chen, B. (2024). Research on the Dissemination, Current Situation and Path of Intangible Cultural Heritage under the Background of Digitalization. International Journal of Social Sciences and Public Administration, 4(2), 195-200.

Hair, J. F. et al. (2019). Multivariate data analysis. (8th ed.). Andover, United Kingdom: Cengage Learning EMEA.

Rasidi, R. et al. (2025). Education based on local wisdom: An alternative model for the integration of cultural values in the school curriculum in Indonesia. International Journal of Contemporary Studies in Education, 4(2), 114-135.

Wahdiniawati, S. A. et al. (2023). Improving Local Wisdom and Local Culture in the 5.0 Era. Dinasti Information and Technology, 1(2), 44-49.