การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อเพิ่มพูนทักษะการจัดการ ข้อมูลขนาดใหญ่สำหรับบุคลากรเวชระเบียนในโรงพยาบาลสังกัดกรมการแพทย์

Main Article Content

นันทล้านนา อุตตคำมี
วัยวุฑฒ์ อยู่ในศิล
อรรถพล ป้อมสถิตย์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและความต้องการจำเป็นในการพัฒนาทักษะเฉพาะทางด้านข้อมูลขนาดใหญ่ของบุคลากรเวชระเบียน 2) พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อเพิ่มพูนทักษะด้านการจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ และ 3) ประเมินประสิทธิผลของหลักสูตร การวิจัยใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ การศึกษาความต้องการจำเป็น การพัฒนาหลักสูตร และการทดลองใช้หลักสูตรกลุ่มตัวอย่างระยะศึกษาความต้องการจำเป็น ได้แก่ บุคลากรเวชระเบียนในโรงพยาบาลสังกัดกรมการแพทย์ จำนวน 20 คน โดยคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามความต้องการจำเป็น แบบประเมินความเหมาะสมของหลักสูตร แบบทดสอบวัดความรู้และทักษะด้านการจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างสัมพันธ์กัน ผลการวิจัยพบว่า บุคลากรเวชระเบียนมีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาทักษะด้านการจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ในระดับสูง โดยเฉพาะด้านการตรวจสอบคุณภาพข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล และการนำเสนอสารสนเทศ หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นได้รับการประเมินความเหมาะสมในระดับมาก ผลการทดลองใช้หลักสูตร พบว่า คะแนนเฉลี่ยหลังการอบรม (equation = 17.07, S.D. = 1.19) สูงกว่าก่อนการอบรม (equation = 5.97, S.D. = 1.49) สะท้อนว่า หลักสูตรสามารถช่วยพัฒนาความรู้ และทักษะด้านการจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ได้อย่างชัดเจน ผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจต่อหลักสูตรในระดับมาก โดยเฉพาะกิจกรรมเชิงปฏิบัติการและกรณีศึกษาที่ช่วยส่งเสริมความเข้าใจและประยุกต์ใช้ความรู้ในการปฏิบัติงานจริง สรุปได้ว่า หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิผลในการเสริมสร้างสมรรถนะด้านการจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ และมีศักยภาพในการสนับสนุนการพัฒนาระบบสุขภาพที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อุตตคำมี น., อยู่ในศิล ว., & ป้อมสถิตย์ อ. (2026). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อเพิ่มพูนทักษะการจัดการ ข้อมูลขนาดใหญ่สำหรับบุคลากรเวชระเบียนในโรงพยาบาลสังกัดกรมการแพทย์. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(5), 349–363. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/299527
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2562). เรื่อง แบ่งส่วนราชการกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 75 ก หน้า 1 (16 มิถุนายน 2562).

จันจิรา ดีเลิศ และพีระ ดีเลิศ. (2568). โมเดลเชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพงานเวชระเบียนของโรงพยาบาล ในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ, 10(3), 60-75.

นพมาส เครือสุวรรณ. (2559). การบริหารการพัฒนางานเวชระเบียนในประเทศไทย. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ภัทร์ พลอยแหวน และสมบูรณ์ ศิริสรรหิรัญ. (2560). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะของ บุคลากรด้านเวชระเบียน. วารสารการบริหารปกครอง มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 6(1), 109-128.

Chen, H. et al. (2012). Business intelligence and analytics: From big data to big impact. MIS Quarterly, 36(4), 1165-1188.

De Mauro, A. et al. (2016). A formal definition of Big Data based on its essential features. Library Review, 65(3-4), 122-135. https://doi.org/10.1108/LR-06-2015-0061

Gartner. (2013). The Ultimate CIO Toolkit for Navigating 2026 Successfully. Retrieved October 29, 2025, from https://www.gartner.com/en/information-technology/glossary/big-data

Manyika, J. et al. (2011). Big data: The next frontier for innovation, competition, and productivity. Retrieved October 27, 2025, from https://shorturl.asia/ocX5s

Marichamy, V. & Natarajan, V. (2022). Blockchain based securing medical records in big data analytics. Data & Knowledge Engineering, 144, 102122. https://doi.org/10.1016/j.datak.2022.102122

Nuseir, M. T. et al. (2024). Role of big data analytics to empower patient healthcare record management system. Studies in Big Data, 117, 39-52. https://doi.org/10.1007/978-3-031-31801-6_3

OECD. (2019). Health in the 21st century: Putting data to work for stronger health systems. Paris, France: OECD Publishing.

Raghupathi, W. & Raghupathi, V. (2014). Big data analytics in healthcare: Promise and potential. Health Information Science and Systems, 2(3), 1-10.

Wang, Y. et al. (2018). Big data analytics: Understanding its capabilities and potential benefits for healthcare organizations. Technological Forecasting and Social Change, 126, 3-13. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2015.12.019

Zhao, J. & Tao, Y. (2024). Application of medical records management based on big data technology. Frontiers in Computing and Intelligent Systems, 9, 59-61. https://doi.org/10.54097/bvvhj243