การพัฒนาชุดกิจกรรมเสริมสร้างผู้ที่มีวิถีชีวิตเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมด้วยระบบนิเวศ การเรียนรู้เพื่อสร้างสรรค์ชีวิตทางสังคมและเศรษฐกิจที่มีความสุขอย่างมีคุณค่า
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยเรื่องการพัฒนาชุดกิจกรรมเสริมสร้างผู้ที่มีวิถีชีวิตเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมด้วยระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อสร้างสรรค์ชีวิตทางสังคมและเศรษฐกิจที่มีความสุขอย่างมีคุณค่า มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลการใช้ชุดกิจกรรมกับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 306 คน ในเขตพื้นที่ “เขา ป่า นา เล” จังหวัดนครศรีธรรมราช ประกอบด้วย โรงเรียนนบพิตำวิทยา โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 19 โรงเรียนวิเชียรประชาสรรค์ และโรงเรียนวัดกลาง เครื่องมือที่พัฒนาขึ้นแบ่งเป็น 4 ชุดกิจกรรม ได้แก่ การคัดแยกขยะมูลฝอย การทำปุ๋ยหมัก การประดิษฐ์สิ่งของจากเศษวัสดุ และการลดภาวะโลกร้อน ซึ่งผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญโดยมีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 1.00 กระบวนการเรียนรู้มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมและการลงมือปฏิบัติจริง ที่สอดคล้องกับบริบทชุมชนเพื่อแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียน (14.80) สูงกว่าก่อนเรียน (11.35) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ในทุกโรงเรียน แสดงให้เห็นว่าชุดกิจกรรมช่วยเพิ่มพูนความรู้ความเข้าใจและส่งเสริมพฤติกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ในด้านความพึงพอใจ นักเรียนมีความพึงพอใจต่อชุดกิจกรรมในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (4.53) โดยประทับใจในความหลากหลายของกิจกรรมที่ปฏิบัติได้จริงและความเหมาะสมของวัสดุอุปกรณ์ นอกจากนี้ ยังพบว่า ปัจจัยด้านเพศและระดับชั้นที่ต่างกันไม่มีผลต่อระดับความพึงพอใจอย่างมีนัยสำคัญ สรุปได้ว่าการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับบริบท “เขา ป่า นา เล” สามารถส่งเสริมความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมด้านสิ่งแวดล้อมของเยาวชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของสังคมในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2567). ข่าวสิ่งแวดล้อม. เรียกใช้เมื่อ 25 สิงหาคม 2567 จาก http://www.environnet.in.th
จินดา โพนะทา และคณะ. (2566). การพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยใช้การจัดการเรียนรู้เชิงรุก ในรายวิชากายวิภาคศาสตร์และสรีรวิทยาของพืช. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(6), 176-191.
ธีรวุฒิ เอกะกุล. (2542). ระเบียบวิธีวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์และสังคมศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 1). อุบลราชธานี: คณะครุศาสตร์ สถาบันราชภัฏอุบลราชธานี.
นพรัตน์ หมีพลัด และกรวรรณ สืบสม. (2569). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีความจริงเสริม (Augmented Reality: AR) บูรณาการอัตลักษณ์ชุมชนเพื่อเสริมสร้างทักษะด้านเทคโนโลยีสําหรับโรงเรียนขนาดเล็กในบริบทพื้นที่ “เล” จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(1), 122-131.
ประภาพันธ์ บุญยัง และคณะ. (2559). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องระบบนิเวศ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โดยใช้การเรียนรู้แบบร่วมมือด้วยเทคนิค STAD. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 18(4), 223-237.
ประภาศรี เพชรมนต์ และศึกษา เบ็ญจกุล. (2568). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์สำหรับนักศึกษาครูชั้นปีที่ 1 คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(2), 340-351.
มูลนิธิสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย. (2565). ภาพเดียว-สะท้อนวิกฤติสิ่งแวดล้อมโลกทั้งใบ. เรียกใช้เมื่อ 25 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://www.tei.or.th/th/article_detail.php?bid=181
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการนิเทศ เพื่อพัฒนาและส่งเสริม การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). เรียกใช้เมื่อ 14 มีนาคม 2569 จาก https://shorturl.asia/Fdaox
สิรวิชญ์ ธาดาบดินทร์ และคณะ. (2568). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบเกมเป็นฐานเพื่อส่งเสริมความรู้ด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและการพัฒนาที่ยั่งยืนสําหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านบุพราหมณ์. Lanna Academic Journal of Social Science, 2(2), 44-61.
สุวธิดา ล้านสา และศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย. (2559). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดวิเคราะห์และจิตวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, Silpakorn University (ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ และศิลปะ), 9(2), 1334-1348.
โสภนา สุดสมบูรณ์. (2567). แนวทางการเสริมสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ของโรงเรียนระดับประถมศึกษาในพื้นที่ชายแดนทางภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย. วารสารวิชาการ การจัดการภาครัฐและเอกชน, 6(2), 251-264.
อิสริยา หนูจ้อย. (2549). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมศึกษา เรื่อง ระบบนิเวศในนาข้าว สำหรับนักเรียนช่วงชั้นที่ 3. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการมัธยมศึกษา. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
