การสืบทอดและการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงบูรณาการของชุมชนชาวไทย ในมะริด ประเทศพม่า
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) ศึกษาประวัติและภูมิหลังการนับถือพระพุทธศาสนาของชุมชนชาวไทย 2) พัฒนากระบวนการเรียนรู้เพื่อการเผยแผ่และสืบทอดพระพุทธศาสนาเชิงบูรณาการ และ 3) ขับเคลื่อนกระบวนการดังกล่าวให้เกิดความยั่งยืนในชุมชนชาวไทย ณ เมืองมะริด ประเทศพม่า การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยอาศัยการศึกษาจากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่มย่อย และการวิเคราะห์เชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า ชุมชนชาวไทยในมะริดมีรากฐานทางประวัติศาสตร์เชื่อมโยงกับการเคลื่อนย้ายผู้คนตามแนวชายฝั่งตะนาวศรี-อันดามัน ขณะที่การกำหนดเขตแดนในยุคอาณานิคมและบริบทด้านความมั่นคงส่งผลต่อสถานะพลเมืองและการอพยพ ก่อให้เกิดข้อจำกัดด้านสิทธิและโอกาส อย่างไรก็ตาม พระพุทธศาสนายังคงเป็นแกนกลางของวิถีชีวิตและอัตลักษณ์ของชุมชน โดยได้รับอิทธิพลสืบเนื่องมาอย่างยาวนาน วัดไทยทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทั้งด้านศาสนา สังคม และการศึกษา การสืบทอดพระพุทธศาสนาดำเนินผ่านกลไกสำคัญ ได้แก่ ครอบครัว วัด พระสงฆ์ และประเพณีบวชเรียน รวมไปถึงการส่งเสริมเยาวชนเข้าศึกษาในสถาบันสงฆ์ของประเทศไทย
ด้านกระบวนการเรียนรู้เชิงบูรณาการ พบการเชื่อมโยงระหว่างวัด ครอบครัว ประเพณี และสื่อดิจิทัล เพื่อถ่ายทอดหลักธรรม เสริมสร้างคุณธรรม เป็นกลไกการต่อรองทางวัฒนธรรมของชุมชนพลัดถิ่นที่เสมือนจริงยุคดิจิทัลเป็นกระบวนการที่ผู้คนใช้สื่อสังคมออนไลน์และแพลตฟอร์มดิจิทัลเป็นพื้นที่ในการรักษาอัตลักษณ์ สร้างชุมชน กระบวนการดังกล่าวยังเผชิญข้อจำกัดจากความหลากหลายทางวัฒนธรรม ทรัพยากรที่จำกัด และความสนใจของเยาวชนที่ลดลง ดังนั้น การพัฒนาอย่างยั่งยืนควรมุ่งเสริมสร้างศักยภาพผู้นำศาสนาและเยาวชน ส่งเสริมบทบาทครอบครัว บูรณาการหลักธรรมกับการพัฒนาชุมชนและเศรษฐกิจ ตลอดจนประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทของพื้นที่
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ไข่มุก อุทยาวลี และบรรจง ฟ้ารุ่งสาง. (2562). การศึกษาประวัติศาสตร์สังคมพหุวัฒนธรรมจากตํานานท้องถิ่นภาคใต้. ใน รายงานการวิจัย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
ชัยอนันต์ สมุทวณิช. (2547). บทสรุปการจัดทำข้อเสนอการวิจัยในเชิงบูรณาการสำหรับผู้บริหาร: ฉบับกระเป๋า. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
ทรงชัย ทองปาน และรัชพล ไทยฤทธิ์. (2561). การปรับเปลี่ยนและการธำรงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของคนไทยพลัดถิ่น หมู่บ้านสิงขร ในเขตตะนาวศรี ประเทศพม่า. วารสารพัฒนศาสตร์, 1(2), 137-168.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2546). ต้องฟื้นฟูวัดให้ชนบทพัฒนา สังคมไทยจึงจะก้าวหน้าได้มั่นคง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
พระศรีพัชโรดม และชยุต ภวภานันท์กุล. (2560). รูปแบบการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ในสังคมไทย. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 13(2), 335-346.
พระสุธีวีรบัณฑิต และคณะ. (2547). สัมฤทธิผลการเผยแพร่พระพุทธศาสนาของสำนักส่งเสริมพระพุทธศาสนาและบริการสังคม. ใน รายงานการวิจัย. สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มจร.
มนต์ชัย ผ่องศิริ และคณะ. (2557). ไทยพลัดถิ่นในตะนาวศรี: การดำรงชีพของ ผู้เลือกที่จะอยู่ อย่างคนต่างถิ่น. วารสารสังคมลุ่มน้ำโขง, 10(2), 82-106.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฏกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วรพจน์ วิเศษศิริ และวศิน ปัญญาวุธตระกูล. (2566). การปรับเปลี่ยนอัตลักษณ์ของคนไทยพลัดถิ่นบ้านสิงขร มณฑลตะนาวศรี สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมาช่วง พ.ศ. 2490-2562. วารสารวิจยวิชาการ, 6(2), 53-72.
อัญทิพย์ ฤทธิ์ทอง. (2555). การศึกษาเพื่อการสร้างสรรค์ : กรณีความเสื่อมในความศรัทธาต่อพระเครื่องชุดเบญจภาคีในสังคมไทย. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาทัศนศิลป์-ศิลปะสมัยใหม่. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อุดมศักดิ์ นิภาเกษม และคณะ. (2565). แนวทางการส่งเสริมพระพุทธศาสนาของพุทธศาสนิกชนชาวไทยในประเทศออสเตรเลีย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์, 10(7), 12-21.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education. (pp. 241-258). New York: Greenwood.
Bruce, S. (2011). Secularization: In defence of an unfashionable theory. New York: Oxford University Press.
Harper, C. L. (2011). Exploring social change. New York: Pearson.
Keyes, C. F. (1989). Thailand: Buddhist kingdom as modern nation-state. New York: Westview Press.
Osten, W. (1996). Diasporic Relations and Social Exclusion: The case of Kurdish refugees in Finland. Siirtolaisuus-Migration, 23(4), 7-15.
Osten, W. (2002). The concept of diaspora as an analytical tool in the study of refugee communities. Journal of Ethnic and Migration Studies, 28(2), 221-238.
Safran, W. (1991). Diasporas in modern societies: Myths of homeland and return. Diaspora: A Journal of Transnational Studies, 1(1), 83-99.
Swearer, D. K. (2010). The Buddhist world of Southeast Asia. (2nd ed.). New York: SUNY Press.
Vertovec, S. (1999). Conceiving and researching transnationalism. Ethnic and Racial Studies, 22(2), 447-462.
