แนวทางการพัฒนาครูมืออาชีพในยุคดิจิทัลด้วยชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4

Main Article Content

สุชาดา เมฆพัฒน์
วารุณี โพธาสินธุ์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพปัจจุบันและปัญหา และ 2) นำเสนอแนวทางในการพัฒนาครูมืออาชีพยุคดิจิทัล โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสานวิธีเชิงอธิบายตามลำดับ เชื่อมโยงข้อมูลสองระยะอย่างเป็นระบบ
เริ่มจากเก็บข้อมูลเชิงปริมาณด้วยแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างผู้บริหารและครู 50 คน จากนั้นนำผลที่เป็นปัญหามากที่สุดไปกำหนดเป็นประเด็นการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้เชี่ยวชาญ 7 คน เพื่อเจาะลึกถึงสาเหตุของปัญหาในการวิจัยเชิงคุณภาพ การวิเคราะห์ข้อมูล ใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สมรรถนะด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและการทำวิจัยในชั้นเรียนมีการปฏิบัติอยู่ในระดับน้อยที่สุดและเป็นปัญหามากที่สุด ขณะที่ภาพรวมสภาพปัจจุบันอยู่ในระดับปานกลาง แม้ว่าด้านจิตวิญญาณความเป็นครูและมนุษยสัมพันธ์จะอยู่ในระดับมากก็ตาม ข้อค้นพบนี้สะท้อนให้เห็นว่า สมรรถนะของครูที่มีปัญหาเกิดจากการขาดการฝึกปฏิบัติในสถานการณ์จริง ซึ่งการพัฒนารูปแบบเดิมไม่เพียงพอต่อการยกระดับคุณภาพการศึกษายุคใหม่ ผลดังกล่าวจึงนำไปสู่การสังเคราะห์แนวทางการพัฒนาเชิงระบบที่มุ่งเน้นความต่อเนื่องรวม 10 ประการ โดยมีประเด็นสำคัญ คือ การสร้างกลไกนิเทศติดตามแบบมีส่วนร่วม การพัฒนาทักษะดิจิทัลผ่านระบบพี่เลี้ยงและการชี้แนะในพื้นที่ปฏิบัติงานจริง ควบคู่กับการประเมินความต้องการจำเป็นรายบุคคลเพื่อจัดทำฐานข้อมูลสารสนเทศ ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติเพื่อความยั่งยืนชี้ให้เห็นว่า สถานศึกษาควรเปลี่ยนจากการอบรมทักษะรายบุคคล ไปสู่การเสริมสร้างสมรรถนะเชิงระบบอย่างเป็นรูปธรรม ขับเคลื่อนโดยชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพและบูรณาการร่วมกับการสนับสนุนทรัพยากรดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดการนำนวัตกรรมไปประยุกต์ใช้พัฒนาผู้เรียนได้อย่างแท้จริง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เมฆพัฒน์ ส., & โพธาสินธุ์ ว. (2026). แนวทางการพัฒนาครูมืออาชีพในยุคดิจิทัลด้วยชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(4), 65–75. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/299131
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

วารุณี โพธาสินธุ์, คณะสังคมศาสตร์และศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยนอร์ท-เชียงใหม่ เชียงใหม่ ประเทศไทย

      ตำแหนงทางวิชาการ=ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.

สังกัดคณะสังคมศาสตร์และศิลปศาสตร์และผู้อำนวยการสำนักวิจัยและบริการวิชาการ

ความเชี่ยวชาญใน สาขาบริหารการศึกษา /การศึกษาทั่วไป/ จิตวิทยาการศึกษา/ วิจัยและบริการวิชาการ                                                                  

เอกสารอ้างอิง

ถนอมพร เลาหจรัสแสง. (2559). ครูในศตวรรษที่ 21. เรียกใช้เมื่อ 13 มีนาคม 2569 จาก https://shorturl.asia/gORGy

พิณสุดา สิริธรังศรี. (2557ก). การยกระดับคุณภาพครูไทยในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

พิณสุดา สิริธรังศรี. (2557ข). รูปแบบการพัฒนาครูทั้งระบบที่สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสยามกัมมาจล.

วิจารณ์ พานิช. (2559). บันเทิงชีวิตครู สู่ชุมชนการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสยามกัมมาจล.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4. (2567). รายงานผลการดำเนินงาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. เรียกใช้เมื่อ 20 มีนาคม 2567 จาก https://shorturl.asia/iDg3j

สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา. (2560). คู่มือประกอบการอบรมการขับเคลื่อนกระบวนการ PLC (Professional Learning Community) สู่สถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2566). กรอบสมรรถนะดิจิทัลสำหรับครู. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561 - 2580). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.

Department of Education and Training Victoria. (2005). Professional Learning Communities. Retrieved March 12, 2026, from https://www.education.vic.gov.au

DuFour, R. (2004). What is a “professional learning community”? Educational Leadership, 61(8), 6-11.