แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 2
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สพป.สงขลา เขต 2 และ 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สพป.สงขลา เขต 2 การวิจัยดำเนินการเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบัน โดยการวิเคราะห์เอกสารและสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 13 คน ด้วยการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างที่มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 1.00 ทุกข้อ และระยะที่ 2 ศึกษาแนวทางการพัฒนา โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล การสื่อสารดิจิทัล การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ดิจิทัล ความเป็นมืออาชีพทางดิจิทัล และความรู้ดิจิทัล ผู้บริหารให้ความสำคัญกับการใช้ข้อมูลจริง การสื่อสารอย่างโปร่งใส และการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม อย่างไรก็ตาม ยังพบช่องว่างด้านสมรรถนะการใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีขั้นสูง โดยเฉพาะการวิเคราะห์ข้อมูลและการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ยังไม่ถูกนำมาใช้อย่างเป็นระบบ รวมถึงความท้าทายจากความไม่สมดุลระหว่างบุคลากร ระบบ และบริบทของสถานศึกษา 2) แนวทางการพัฒนาควรดำเนินการอย่างเป็นระบบ โดยเน้นการพัฒนาวิสัยทัศน์บนฐานข้อมูล การออกแบบการสื่อสารที่เป็นเอกภาพการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ที่ผู้นำเป็นแบบอย่าง และการเสริมสร้างความเป็นมืออาชีพควบคู่จริยธรรมและ ความปลอดภัยของข้อมูล พร้อมทั้งพัฒนาทักษะด้านข้อมูล เทคโนโลยี และ AI อย่างต่อเนื่อง ควบคู่กับการลดภาระงานซ้ำซ้อน ออกแบบระบบดิจิทัลที่สนับสนุนการทำงาน และปรับแนวปฏิบัติให้เอื้อต่อการสร้างนวัตกรรม เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษาและนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนในยุคดิจิทัล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 - 2569. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
ชัยยา บัวหอม. (2563). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการบริหารงานของบุคลากรโรงเรียนน้ำเกลี้ยงวิทยา. ใน รายงานการวิจัย. โรงเรียนน้ำเกลี้ยงวิทยา อำเภอน้ำเกลี้ยง จังหวัดศรีสะเกษสำนักการเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 28.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 2. (2568). แผนพัฒนาการศกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566-2570 (ฉบับทบทวน ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2568). สงขลา: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 2.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนการสอนโดยบูรณาการสื่อและเทคโนโลยีในสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). นโยบายและจุดเน้นการพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2563. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
Banoglu, K. (2012). The relationship between principals’ technology leadership competency and school stakeholders’ perceptions about the effectiveness of technology use in schools. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(2), 1074-1078.
Dexter, S. (2011). School technology leadership: Artifacts in systems of practice. Journal of School Leadership, 21(2), 166-189.
Dexter, S. (2018). The role of leadership for information technology in education: Systems of practices. In J. Voogt, G. Knezek, R. Christensen, & K.-W. Lai (Eds.), Second handbook of information technology in primary and secondary education (pp. 483-498). Cham, Switzerland: Springer International Publishing.
Ertmer, P. A. & Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2010). Teacher technology change: How knowledge, confidence, beliefs, and culture intersect. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 255-284.
European Commission. (2017). DigComp 2.1: The Digital Competence Framework for Citizens. Luxembourg: Publications Office of the European Union.
Fullan, M. (2002). Leadership and sustainability. Principal Leadership, 3(4), 16-20.
Hargreaves, A. & Fullan, M. (2012). Professional capital: Transforming teaching in every school. New York: Teachers College Press.
Hatlevik, O. E. & Christophersen, K. A. (2013). Digital competence at the beginning of upper secondary school: Identifying factors explaining digital inclusion. Computers & Education, 63(4), 240-247.
Hinings, B. et al. (2018). Digital innovation and transformation: An institutional perspective. Information and Organization, 28(1), 52-61.
International Society for Technology in Education. (2018). ISTE Standards for Education Leaders. Washington, DC: ISTE.
Kane, G. C. et al. (2019). The technology fallacy: How people are the real key to digital transformation. Cambridge, MA: MIT Press.
Ng, W. (2012). Can we teach digital natives digital literacy? Computers & Education, 59(3), 1065-1078.
Ottestad, G. (2013). School leadership for ICT and teachers’ use of digital tools. Nordic Journal of Digital Literacy, 8(1-2), 107-125.
Patton, M. Q. (2015). Qualitative research and evaluation methods. (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Prensky, M. (2010). Teaching digital natives: Partnering for real learning. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Redecker, C. (2017). European framework for the digital competence of educators (DigCompEdu). Luxembourg: Publications Office of the European Union.
Ribble, M. (2021). Digital citizenship in schools. (3rd ed.). Washington, DC: International Society for Technology in Education.
Roman, A. V. et al. (2019). Defining e-leadership as competence in ICT-mediated communications: An exploratory assessment. Public Administration Review, 79(6), 853-866.
Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (Rev. ed.). New York: Doubleday.
Sheninger, E. C. (2019). Digital leadership: Changing paradigms for changing times. (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Trust, T. (2012). Professional learning networks designed for teacher learning. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 28(4), 133-138.
Van, W. M. et al. (2019). Defining e-leadership as competence in ICT-mediated communications: An exploratory assessment. Public Administration Review, 79(6), 853-866.
Voogt, J. & Roblin, N. P. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299-321.
Westerman, G. et al. (2014). Leading digital: Turning technology into business transformation. Boston, MA: Harvard Business Review Press.
