การส่งเสริมและพัฒนาสมรรถนะการเฝ้าระวังเศรษฐกิจสีเขียวในชุมชน ด้วยนวัตกรรมชุดความรู้ความหลากหลายทางชีวภาพ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาและสังเคราะห์องค์ความรู้จากความหลากหลายทางชีวภาพ 2) เพื่อพัฒนารูปแบบและหลักสูตรฝึกอบรม 3) เพื่อพัฒนานวัตกรต้นแบบและอาสาสมัคร 4) เพื่อพัฒนาบริหารจัดการเครือข่ายอย่างมีส่วนร่วม กลุ่มเป้าหมาย 15 อำเภอ ผู้เข้ารับการพัฒนานวัตกรต้นแบบและอาสาสมัครจำนวน 120 คน โดยกำหนดตัวแปรต้น คือ นวัตกรรมชุดความรู้ความหลากหลายทางชีวภาพและหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการเฝ้าระวังเศรษฐกิจสีเขียวในชุมชนและตัวแปรตาม คือ สมรรถนะการเฝ้าระวังเศรษฐกิจสีเขียวในชุมชน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย แบบสำรวจภาคสนามสำหรับบันทึกชนิดพันธุ์พืช สัตว์ และสภาพระบบนิเวศ แบบสำภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้าน แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม หลักสูตรและเอกสารประกอบหลักสูตร แบบทดสอบสมรรถนะการเฝ้าระวังเศรษฐกิจสีเขียวในชุมชน ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการศึกษาและสังเคราะห์องค์ความรู้ พบว่า การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ ชุมชนมีทุนทรัพยากรธรรมชาติที่โดดเด่น ทั้งระบบนิเวศรวมถึงความหลากหลายของพันธุ์พืชท้องถิ่น สัตว์น้ำ การอนุรักษ์ควบคู่การใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน 2) ผลการตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบและหลักสูตรฝึกอบรมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า มีคุณภาพอยู่ในระดับมาก 3) ผลการพัฒนานวัตกรต้นแบบและอาสาสมัคร โดยใช้องค์ความรู้จากความหลากหลายทางชีวภาพเป็นฐานทำให้ชุมชนมีศักยภาพสูงขึ้นทั้งด้านทักษะ ความตระหนัก การใช้เครื่องมือ และการร่วมมือกัน ส่งผลให้ระบบเฝ้าระวังมีความยั่งยืนและเกิดผลเป็นรูปธรรมในระดับพื้นที่ 4) ผลการพัฒนาการบริหารจัดการเครือข่ายแบบมีส่วนร่วมช่วยให้ชุมชนสามารถสร้างกลไกเครือข่ายที่เข้มแข็ง ใช้ข้อมูลร่วมกันตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม และทำงานร่วมกันเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีเขียวอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมทรัพยากรน้ำ. (2562). รายงานการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำโดยชุมชนในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. (2564). รายงานการส่งเสริมและพัฒนาเครือข่ายสิ่งแวดล้อมชุมชนในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2563). รายงานการพัฒนาเครือข่ายชุมชนเพื่อสุขภาวะและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.).
สำนักงานจังหวัดนครสวรรค์. (2565). รายงานสภาพเศรษฐกิจและสังคมจังหวัดนครสวรรค์. นครสวรรค์: ศาลากลางจังหวัดนครสวรรค์.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2560). รายงานสถานการณ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย 2560. กรุงเทพเทพมหานคร: สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2564). รายงานสถานการณ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย 2564. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216-224.
Barkhordari, S. et al. (2019). The Impact of Knowledge-Based Economy on Growth Performance: Evidence from MENA Countries. Journal of the Knowledge Economy, 10(3), 1168-1182.
Berkes, F. (2018). Sacred Ecology: Traditional ecological knowledge and resource management. (4th ed.). New York: Routledge.
Bessant, J. & Tidd, J. (2015). Innovation and Entrepreneurship (3rd ed.). New Jersey: Wiley.
Convention on Biological Diversity. (2020). Global Biodiversity Framework 2020. Montreal: CBD Secretariat.
Danielsen, F. et al. (2009). Monitoring matters: Examining the potential of locally-based approaches. Biodiversity & Conservation, 18, 2685-2699. https://shorturl.asia/3aycs
Mulder, C. L. et al. (2014). Soil invertebrates, chemistry, weather, human management, and edaphic food webs at 135 sites in The Netherlands. Ecology, 95(2), 579. https://shorturl.asia/AiJGv
Pretty, J. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development, 23(8), 1247-1263.
Provan, K. G. & Kenis, P. (2008). Modes of network governance: Structure, management, and effectiveness. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(2), 229-252.
The Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2016). The State of the World’s Forests 2016. Rome: FAO.
UNEP. (2021). Towards a green economy: Pathways to sustainable development and poverty eradication. Nairobi: United Nations Environment Programme.
Wenger, E. (1998). Communities of practice: Learning, meaning, and identity. Cambridge: Cambridge University Press.