การศึกษาเปรียบเทียบแนวทางการดำเนินงานตัรบียะฮ์ของโรงเรียนเอกชน สอนศาสนาอิสลามในจังหวัดนนทบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์ที่ก่อให้เกิดวิกฤตทางจิตวิญญาณ การดำเนินงานตัรบียะฮ์ในโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามยังขาดความชัดเจนและความเป็นระบบ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์แนวทางการดำเนินงานตัรบียะฮ์ และ 2) เปรียบเทียบแนวทางการดำเนินงานดังกล่าวตามขนาดโรงเรียน ในจังหวัดนนทบุรี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบพหุกรณีศึกษา คัดเลือกโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม 3 แห่ง มีขนาดแตกต่างกัน (เล็ก กลาง ใหญ่) แบบเจาะจง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 17 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารโรงเรียน ครูฝ่ายปกครอง/กิจการนักเรียน และครูสอนศาสนาอิสลาม ซึ่งมีประสบการณ์ทำงานไม่น้อยกว่า 3 ปี เครื่องมือวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา การวิเคราะห์เชิงประเด็น และการวิเคราะห์ข้ามกรณี ผลการวิจัยพบว่า โรงเรียนทั้งสามแห่งมีกรอบแนวคิดร่วมในการดำเนินงาน ตัรบียะฮ์ ผ่านกระบวนการหลัก 4 ด้าน ได้แก่ 1) การใช้เรื่องราวจากอัลกุรอานและอัลหะดีษ 2) การเป็นแบบอย่างที่ดีของผู้บริหารและครู 3) การฝึกฝนพฤติกรรมที่ดีอย่างต่อเนื่อง และ 4) การใช้การตักเตือนและการลงโทษตามหลักการอิสลาม การดำเนินงานมีลักษณะเฉพาะแตกต่างกันตามขนาดโรงเรียน ดังนี้ โรงเรียนขนาดเล็กใช้แนวทาง “บุคคลนิยมและจิตวิทยา” โรงเรียนขนาดกลางใช้แนวทาง “การเปลี่ยนผ่านจากบุคคลนิยมสู่ระบบ” โรงเรียนขนาดใหญ่ใช้แนวทาง “ระบบนิยมและโครงสร้างนิยม” บูรณาการหลักศาสนาในโครงสร้างองค์กรอย่างเป็นทางการ ปัจจัยสนับสนุนความสำเร็จสูงสุด คือ ความร่วมมือจากผู้ปกครอง ส่วนอุปสรรคสำคัญ คือ อิทธิพลของสื่อออนไลน์ที่ควบคุมได้ยาก และข้อจำกัดด้านเวลาเรียน ดังนั้น ประสิทธิผลของตัรบียะฮ์ขึ้นอยู่กับความสอดคล้องระหว่างขนาดโรงเรียน แนวนโยบาย และภาวะผู้นำ ดังนั้นหน่วยงานต้นสังกัดควรสนับสนุนนโยบายที่ยืดหยุ่นและเฉพาะบริบท
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Ardae, M. & Wan, N. M. S. N. (2020). Dinamika pendidikan Islam di selatan Thailand. Jurnal Kesidang, 5(1), 64-76.
Assalihee, M. et al. (2024). Transforming Islamic education through lesson study (ls): A classroom-based approach to professional development in southern Thailand. Education Sciences, 14(9), 1029. https://doi.org/10.3390/educsci14091029
Djamdjuri, D. S. et al. (2023). Systematic literature review: Integrating Islamic education in English language teaching. KEMBARA: Jurnal Keilmuan Bahasa, Sastra, dan Pengajarannya, 9(1), 336-350. https://doi.org/10.22219/kembara.v9i1.28651
Halstead, J. M. (2004). An Islamic concept of education. Comparative Education, 40(4), 51-529. https://doi.org/10.1080/0305006042000284510
Hamid, S. Z. et al. (2021). Tarbiah akidah dalam surah Makkiyah melalui kitab Naẓarāt Fī Kitābillah: (Faith education through Meccan surahs in Naẓarāt Fī Kitābillah). e-Jurnal Penyelidikan dan Inovasi, 8(1), 143-174.
Hendawi, M. et al. (2024). The development of Islamic education curriculum from the Quranic perspective. Ar-Fachruddin: Journal of Islamic Education, 1(2), 93-123.
Lluch, A. & Amdam, R. P. (2025). In the shadow of Americanisation: The origins and evolution of management education and training in Argentina (1940s-1960s). Business History, 67(4), 1113-1140.
Malik, M. et al. (2025). The internalization of noble moral values in shaping students’ character at Islamic senior high school Tarbiyah Islamiyah hamparan Perak. International Conferance of Digital Sciences and Engineering Technology, 2(1), 146-155.
Moslimany, R. et al. (2024). Designing a holistic curriculum: Challenges and opportunities in Islamic education. Journal on Islamic Studies, 1(1), 52-73.
Sariakin, S. et al. (2025). Fostering a productive educational environment: The roles of leadership, management practices, and teacher motivation. Frontiers in Education, 10, 1-12. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1499064
Srinio, F. et al. (2024). Babo’s strategy in the development of Islamic education in Madrasah Tarbiah Diniyah Thailand. Tafkir: Interdisciplinary Journal of Islamic Education, 5(1), 121-135.
Yusuf, I. & Thongin, A. (2025). The role of Islamic education in building of Islamic public value of multicultural citizenship in southern Thailand. In Wolfgang, D., Salah, C. & Rainer, K. (Eds.), Islamic Public Value (pp. 281-307). England: Edward Elgar Publishing.
