การพัฒนากระบวนการจัดการและวิเคราะห์วัตถุพยานทางนิติวิทยาศาสตร์ ในคดีที่เกี่ยวกับการกระทำผิดของเด็กและเยาวชน

Main Article Content

ธิติ มหาเจริญ
นิโลบล บุญกระจ่าง
ชนัญชิดา วงศ์เขียว
ปริญญา สีลานันท์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการจัดการและวิเคราะห์วัตถุพยานทางนิติวิทยาศาสตร์ในคดีที่เกี่ยวกับการกระทำผิดของเด็กและเยาวชน ปัญหาอุปสรรคจากการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจ และแนวทางการพัฒนากระบวนการจัดการและวิเคราะห์วัตถุพยานทางนิติวิทยาศาสตร์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 26 คน และการสัมมนาระดมความคิดเห็นและแลกเปลี่ยนความรู้กระบวนการยุติธรรมในความผิดที่เกี่ยวข้องกับคดีเด็กและเยาวชน จำนวน 12 คน จากกลุ่มเป้าหมายในทุกมิติของกระบวนการจัดการและวิเคราะห์วัตถุพยาน ได้แก่ 1) เจ้าหน้าที่ตำรวจที่ปฏิบัติหน้าที่พนักงานสอบสวน 2) เจ้าหน้าที่ตำรวจพิสูจน์หลักฐานและนักนิติวิทยาศาสตร์ และ 3) ผู้พิพากษาและพนักงานอัยการ ประชุมระดมความคิดเห็นและแลกเปลี่ยนความรู้ทั้งสิ้น 3 ครั้ง ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการจัดการและการวิเคราะห์วัตถุพยานทางนิติวิทยาศาสตร์ในคดีที่เกี่ยวกับการกระทำผิดของเด็กและเยาวชน มีการปฏิบัติตามลำดับขั้นตอนที่อ้างอิงตามมาตรฐานและระเบียบปฏิบัติ การเข้าตรวจสถานที่เกิดเหตุอาจพบทักษะที่แตกต่างกันขึ้นกับประสบการณ์ ไหวพริบ เทคนิค และความรู้ของเจ้าหน้าที่ ด้านปัญหาอุปสรรคจากการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจสะท้อนข้อจำกัดใน 5 ประเด็น ได้แก่ 1) บุคลากร 2) กฎหมาย 3) วิธีการตรวจสถานที่เกิดเหตุ 4) การประสานงานระหว่างหน่วยงาน และ 5) งบประมาณ นอกจากนี้ ข้อเสนอแนะและแนวทางพัฒนากระบวนการตามพันธกิจสำนักงานตำรวจแห่งชาติควรมุ่งเน้นกำหนดยุทธศาสตร์ขับเคลื่อนการบริหารจัดการและวิเคราะห์วัตถุพยานทางนิติวิทยาศาสตร์สู่มาตรฐานสากล โดยการสร้างองค์ความรู้ การปฏิรูปข้อกฎหมาย และการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานในการบริหารจัดการและการวิเคราะห์วัตถุพยานทางนิติวิทยาศาสตร์สำหรับคดีของเด็กและเยาวชนอย่างเป็นระบบ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
มหาเจริญ ธ. ., บุญกระจ่าง น. ., วงศ์เขียว ช. ., & สีลานันท์ ป. . (2026). การพัฒนากระบวนการจัดการและวิเคราะห์วัตถุพยานทางนิติวิทยาศาสตร์ ในคดีที่เกี่ยวกับการกระทำผิดของเด็กและเยาวชน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(3), 244–254. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/298331
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน. (2562). รายงานสถิติคดีประจำปี. เรียกใช้เมื่อ 8 มกราคม 2562 จาก https://www.djop.go.th/th/navigations/detail/รายงานสถิติคดีประจำปี/

คณะวิทยาศาสตร์ประยุกต์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. (2559). การพัฒนาแนวทางการรับฟังพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ เพื่อพิสูจน์ความจริงในคดี. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

ดิฐภัทร บวรชัย และคณะ. (2561). ภาพอนาคตการขยายงานนิติวิทยาศาสตร์สู่สถานีตำรวจในยุคปฏิรูปกิจการตำรวจ งานตรวจสถานที่เกิดเหตุ กรณีศึกษา: พื้นที่กรุงเทพมหานคร. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 15(29), 44-54.

บุญมาก เครือแวงมล. (2556). ปัญหาการดำเนินคดีอาญาผู้ต้องหาเด็กหรือเยาวชนโดยพนักงานตำรวจ. ใน วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พัชรา สินลอยมา. (2558). การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานด้านนิติวิทยาศาสตร์ เพื่อใช้ในการสืบสวนอาชญากรรมในเขตพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารวิชาการบัณฑิตวิทยาลัยสวนดุสิต, 11(2), 43-53.

พิมลพัชร ประเสริฐกิตสิริ. (2560). ข้อจำกัดทางกฎหมายเกี่ยวกับการตรวจสถานที่เกิดเหตุทางอาญา. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 27(1), 103-115.

วราภรณ์ พรหมวิกรม และคณะ. (2562). ความน่าเชื่อถือของพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์: ปัญหา สาเหตุ และแนวทางการพัฒนาสําหรับประเทศไทย. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 12(2), 168-180.

สุมนทิพย์ จิตสว่าง. (2555). กระบวนการดำเนินการป้องกันปราบปรามสืบสวนสอบสวนและดำเนินคดีของตำรวจเกี่ยวกับคดีเด็กและเยาวชน. วารสารรามคำแหง ฉบับนิติศาสตร์, 1(2), 1-24.

สุรยุทธ อ่วมสำอางค์. (2554). ปัญหาและอุปสรรคของพนักงานสอบสวนในการเก็บรวบรวมพยานหลักฐานด้านนิติวิทยาศาสตร์ประกอบสำนวนการสอบสวนคดีอาญา : ศึกษาเฉพาะกรณี กองบังคับการตำรวจนครบาล 1. ใน สารนิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารงานยุติธรรม. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อริยพร โพธิใส. (2558). ปัญหาการดำเนินคดีอาญากรณีที่เด็กหรือเยาวชนถูกต้องหาว่าเป็นผู้กระทำความผิด. วารสารจุลนิติ, 12(4), 165-173.

Federal Bureau of Investigation. (2015). FBI Handbook of Crime Scene Forensics: The Authoritative Guide to Navigating Crime Scenes. United States: Skyhorse Publishing.

Milliet, Q. et al. (2014). A forensic science perspective on the role of images in crime investigation and reconstruction. Science & Justice, 54(6), 470-480.

Peterson, J. L. et al. (2013). Effect of forensic evidence on criminal justice case processing. Journal of forensic sciences, 58(1), S78-S90.

Phonrasuek, A. et al. (2018). The Cooperation for Development of Forensic Science: A Cause Study of Quality Development According to the International Standard. Asian Crime and Society Review, 5(1), 72-80.