แนวทางการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางดิจิทัล ของผู้เรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา เขตภาคเหนือตอนล่าง

Main Article Content

กรวรานนท์ บุญโตนด
สถิรพร เชาวน์ชัย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางดิจิทัลของผู้เรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา เขตภาคเหนือตอนล่าง การศึกษาวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 6 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง โดยการกำหนดคุณสมบัติ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง แบ่งออกเป็น 2 ตอน ได้แก่ ตอนที่ 1 ข้อมูลทั่วไป และตอนที่ 2 แนวทางการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางดิจิทัลของผู้เรียน ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 คน ได้ค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) อยู่ระหว่าง 0.67 - 1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางดิจิทัลของผู้เรียน ประกอบด้วย 4 กระบวนการหลัก ได้แก่ 1) การออกแบบระบบ 2) การนำสู่การปฏิบัติ 3) การประเมินผลสัมฤทธิ์ และ 4) การพัฒนาและขยายผล โดยมีองค์ประกอบสำคัญ 6 ด้าน คือ ด้านการกำกับดูแลและนโยบายดิจิทัลด้านโครงสร้างพื้นฐานและเครื่องมือดิจิทัล ด้านผู้อำนวยความสะดวกดิจิทัล ด้านเนื้อหาและแพลตฟอร์มดิจิทัล ด้านผู้เรียนดิจิทัล และด้านชุมชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การบริหารจัดการเน้นการประกาศนโยบายส่งเสริมสุขภาวะทางดิจิทัลครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการรู้และใช้เทคโนโลยีดิจิทัลด้านความมั่นคงและความปลอดภัยทางไซเบอร์ ด้านการสื่อสารและปฏิสัมพันธ์ในสังคมดิจิทัล และด้านความเป็นพลเมืองดิจิทัลและจริยธรรม พร้อมแต่งตั้งคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและคณะกรรมการดิจิทัล ยกร่างระเบียบและธรรมนูญพลเมืองดิจิทัล จัดเตรียมโครงสร้างพื้นฐานและพัฒนาสมรรถนะบุคลากร เพื่อให้เกิดการบูรณาการอย่างเป็นระบบ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุญโตนด ก. ., & เชาวน์ชัย ส. . (2026). แนวทางการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางดิจิทัล ของผู้เรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา เขตภาคเหนือตอนล่าง. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(3), 13–23. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/298182
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. (2559). แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. เรียกใช้เมื่อ 26 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://cio.mhesi.go.th/node/479

กะรัต ทองใสพร และคณะ. (2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. Journal of Institute of Trainer Monk Development, 6(2), 261-270.

จิติมา วรรณศรี. (2566). การบริหารจัดการสู่คุณภาพผู้เรียนและสถานศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 1). พิษณุโลก: รัตนสุวรรณการพิมพ์ 3.

ทินกร เผ่ากันทะ และกัลยารัตน์ เมธีวีรวงศ์. (2565). แนวทางการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 4(2), 37-45.

ธงชัย เพียงใจ และคณะ. (2567). กระบวนทัศน์การบริหารจัดการระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลของโรงเรียนมัธยมศึกษาในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จังหวัดเชียงใหม่. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 9(3), 276-293.

ธนวรรณ ศกุนตนาค และคณะ. (2568). แนวทางการจัดการศึกษาของสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารการบริหารการศึกษาและนวัตกรรมการศึกษา, 5(1), 169-181.

ธัญญาภรณ์ นาจำปา และคณะ. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล สำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษา ในเขตภาคกลาง สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. Journal of Arts Management, 6(4), 1805-1820.

ผาณิตา เมฆเคลื่อน และทิพรัตน์ สิทธิวงศ์. (2568). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 2. วารสารมณีเชษฐาราม, 8(3), 181-194.

พีรวิชญ์ คำเจริญ และวีรพงษ์ พลนิกรกิจ. (2561). การรู้เท่าทันดิจิทัล: วิวัฒนาการ ความหมาย และการสังเคราะห์ทักษะ. วารสารวิทยาการสารสนเทศและเทคโนโลยีประยุกต์, 1(2), 72-81.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี. (2567). THAILAND CYBER WELLNESS INDEX (TCWI) by AIS ดัชนีชี้วัดสุขภาวะทางดิจิทัล. เรียกใช้เมื่อ 5 พฤษภาคม 2568 จาก https://shorturl.asia/Cugdq

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2564). ผลวิจัยชี้ เด็ก-เยาวชน ติดเกม เฉลี่ย 5 ชั่วโมง/วันค่าใช้จ่าย 5,000 บาท/เดือน. เรียกใช้เมื่อ 6 มิถุนายน 2568 จาก https://shorturl.asia/BP2Mm

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2567). การสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย Thailand Internet User Behavior. เรียกใช้เมื่อ 5 มิถุนายน 2568 จาก https://inlnk.co/QTRik

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสํารวจการมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2567. เรียกใช้เมื่อ 6 มิถุนายน 2568 จาก https://inlnk.co/lDHKu

โสภนา สุดสมบูรณ์. (2567). แนวทางการเสริมสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ของโรงเรียนระดับประถมศึกษาในพื้นที่ชายแดนทางภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย. วารสารวิชาการการจัดการภาครัฐและเอกชน, 6(2), 251-264.

อักษราภัค หงส์ขาว และคณะ. (2569). องค์ประกอบและตัวบ่งชี้การบริหารจัดการหลักสูตรการบริหารการศึกษา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(1), 43-54.

Büchi, M. et al. (2019). Digital Overuse and Subjective Well-Being in a Digitized Society. Sage Journals, Social Media + Society, 5(4), 1-12. https://doi.org/10.1177/2056305119886031

Kummanee, J. et al. (2020). Digital Learning Ecosystem Involving STEAM Gamification for a Vocational Innovator. International Journal of Information and Education Technology, 10(7), 533-539.

Nguyen, L. T. & Tuamsuk, K. (2022). Digital learning ecosystem at educational institutions: A content analysis of scholarly discourse. Cogent Education, 9(1), 1-17.

OECD. (2023). OECD CITY NETWORK ON JOBS AND SKILLS. Retrieved May 6, 2025, from https://url.in.th/dnmtJ

We Are Social & Hootsuite. (2023). Digital 2023: Global Overview Report. Retrieved May 6, 2025, from https://datareportal.com/reports/digital-2023-global-overview-report