การพัฒนารูปแบบการบริหารวิชาการในการจัดการศึกษาเพื่อเตรียมสู่อาชีพ ระดับมัธยมศึกษา โรงเรียนโพธิสารพิทยากร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพ ปัญหา และความต้องการด้านการบริหารวิชาการ 2) พัฒนารูปแบบการบริหารวิชาการ 3) ประเมินและทดลองใช้รูปแบบการบริหารวิชาการ และ 4) ศึกษาผลการนำรูปแบบการบริหารวิชาการไปใช้ในการปฏิบัติ กลุ่มประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารและครูโรงเรียนโพธิสารพิทยาการ จำนวน 225 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถาม และแบบบันทึกการวิเคราะห์เอกสาร การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนานา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารวิชาการของโรงเรียนโพธิสารพิทยากรมีความเข้มแข็งด้านการจัดหลักสูตรที่หลากหลาย หากมีปัญหาการดำเนินงานที่ยังให้น้ำหนักกับผลสัมฤทธิ์ทางวิชาการและการศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาเป็นสำคัญ มากกว่าการเตรียมความพร้อมสู่ตลาดแรงงานโดยตรง ซึ่งสะท้อน ความต้องการการบริหารวิชาการรูปแบบใหม่ ที่มุ่งบูรณาการการวางแผนหลักสูตร กระบวนการเรียนรู้ ระบบแนะแนว เครือข่ายความร่วมมือและการประเมินผล เข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีลักษณะเป็นโมเดลการบริหารวิชาการเชิงระบบแบบบูรณาการ ประกอบด้วย 3 ระดับที่เชื่อมโยงกัน ได้แก่ ระดับมโนทัศน์ ระดับกระบวนการบริหาร และระดับผลลัพธ์และเงื่อนไขความสำเร็จ โดยมีกระบวนการบริหาร 8 องค์ประกอบทำงานอย่างสอดประสานภายใต้ของกรอบแนวคิดเดียวกัน 3) ผลการประเมินและการทดลองใช้สะท้อนว่ารูปแบบมีความเหมาะสม สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง และก่อให้เกิดผลลัพธ์เชิงบวกต่อผู้เรียน 4) องค์ความรู้สำคัญที่ได้จากการวิจัย คือ การเตรียมผู้เรียนสู่เส้นทางอาชีพควรถูกบูรณาการอยู่ในโครงสร้างการบริหารวิชาการทั้งระบบ มิใช่เป็นเพียงกิจกรรมเสริม ซึ่งนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างและเชิงคุณภาพในระดับสถานศึกษา