การสื่อสารเพื่อลดการเพิ่มจำนวนนักพนันหน้าใหม่บนสื่อออนไลน์

Main Article Content

วิษชญะ ศิลาน้อย
กฤษณ์ ทองเลิศ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบเนื้อหาและวาทศิลป์ที่ใช้ในการโฆษณาการพนันบนสื่อออนไลน์ อธิบายแก่นจินตนาการเรื่องความร่ำรวยที่ปรากฏในกลุ่มผู้เล่นการพนัน และสังเคราะห์กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อลดการเกิดนักพนันหน้าใหม่ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยวิเคราะห์ตัวบทโฆษณาการพนันจากสื่อสังคมออนไลน์ควบคู่กับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญด้านการสื่อสารและผู้ที่มีประสบการณ์เกี่ยวข้องกับการพนันออนไลน์ ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่หนึ่ง พบว่า โฆษณาการพนันบนสื่อออนไลน์มีรูปแบบเนื้อหาเพื่อการโน้มน้าวใจ 7 ลักษณะ ได้แก่ การแนะนำเกมการพนัน การให้เลขจากความเชื่อเรื่องโชคลาภ การเชิญชวนสมัครสมาชิก การสถาปนาบุคคลผู้มีอิทธิพลเป็นผู้นำความคิด การประชาสัมพันธ์ช่องทางเข้าสู่ระบบการพนันการกำหนดข้อห้ามภายในกลุ่ม และการแลกเปลี่ยนทัศนะด้านกีฬา โดยมีวาทศิลป์เชิงเร้าอารมณ์ เช่น การใช้บุคคลมีชื่อเสียง การเชื่อมโยงกับความเชื่อเชิงไสยศาสตร์ การเล่าเรื่อง และการใช้ภาพเชิงอุปมา ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่สองชี้ให้เห็นว่า การสื่อสารดังกล่าวไม่ได้โน้มน้าวผู้รับสารด้วยเหตุผลเชิงตรรกะเพียงอย่างเดียว แต่ยังทำหน้าที่ประกอบสร้างจินตนาการเรื่องความร่ำรวยทำให้การพนันถูกรับรู้ว่าเป็นกิจกรรมที่เป็นมิตรมากกว่ากิจกรรมเสี่ยง ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์สุดท้าย พบว่า กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อลดนักพนันหน้าใหม่ควรมุ่งเปิดเผยกลไกการชักชวนเชิงสัญญะและโครงสร้างวัฏจักรของการพนัน ควบคู่กับการพัฒนาการรู้เท่าทันสื่อ การออกแบบสื่อรณรงค์ และสภาพแวดล้อมสื่อที่เอื้อต่อการตัดสินใจอย่างมีวิจารณญาณ เพื่อลดอิทธิพลของการสื่อสารการพนันออนไลน์ในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศิลาน้อย ว. ., & ทองเลิศ ก. . (2026). การสื่อสารเพื่อลดการเพิ่มจำนวนนักพนันหน้าใหม่บนสื่อออนไลน์. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(1), 111–121. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/296569
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ฐานเศรษฐกิจ. (2565). เช็คเลย! ลอตเตอรี่ออนไลน์ 8 เจ้า ประกาศขาย 80 บาท งวด 16 เม.ย. มีใครบ้าง. เรียกใช้เมื่อ 16 เมษายน 2565 จาก https://www.thansettakij.com/economy/520852

ภัทรพร รักเปี่ยม. (2565). นักวิจัยจุฬาฯ ชี้พนันออนไลน์ ภัยใกล้ตัวในช่วงโควิด 19. เรียกใช้เมื่อ 11 สิงหาคม 2567 จาก https://www.chula.ac.th/highlight/48165

วิไลลักษณ์ ลังกา. (2564). พฤติกรรมการติดพนันออนไลน์: ปัจจัยเชิงสาเหตุกระบวนการ ผลกระทบทาง พฤติกรรมศาสตร์ และแนวทางการช่วยเหลือผู้เรียนที่ติดพนันออนไลน์ สำหรับครูแนะแนวในสถานศึกษา. ใน รายงานการวิจัย. สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.

สังศิต พิริยะรังสรรค์. (2546). เศรษฐกิจการพนันทางเลือกเชิงนโยบาย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แสงพระอาทิตย์.

สุภาพร พลายเล็ก. (2547). การพนันในสังคมไทย: ภาพสะท้อนจากวรรณกรรม. วารสารวรรณวิทัศน์, 4(1), 20-48.

สุระชัย ชูผกา. (2558). มายาคติในการสื่อสารออนไลน์ของเว็บไซต์การพนัน. วารสารบริหารธุรกิจเศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร, 10(2), 55-64.

Aristotle, A. (2007). On rhetoric: A theory of civic discourse. (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press.

Barthes, R. (1977). “Rhetoric of Image.” In Image Music Text. Trans. Stephen Heath. New York: Hill and Wang.

Bormann, E. G. (1985). Symbolic convergence theory: A communication formulation. Journal of Communication, 35(4), 128-138.

Buckingham, D. (2006). Defining digital literacy-What do young people need to know about digital media? Nordic Journal of Digital Literacy, 1(4), 263-276.

Hing, N. et al. (2022). How structural changes in online gambling are shaping the contemporary experiences and behaviours of online gamblers: an interview study. BMC Public Health, 22(1), 1-16.