การพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะตามบริบทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่จังหวัดราชบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
ปัญหาการเพิ่มขึ้นของขยะมูลฝอยชุมชนและข้อจำกัดด้านศักยภาพการบริหารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดราชบุรี ส่งผลให้การจัดการขยะยังขาดความยั่งยืน บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อถอดบทเรียนการบริหารจัดการขยะมูลฝอยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดราชบุรี เพื่อนำไปสู่การพัฒนาแนวทางปฏิบัติที่ดี (Code of Practice) และข้อเสนอเชิงนโยบายในการจัดการขยะอย่างยั่งยืน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยคัดเลือกพื้นที่กรณีศึกษาจำนวน 4 แห่งด้วยวิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง ได้แก่ เทศบาลตำบลกรับใหญ่ องค์การบริหารส่วนตำบลเขาขลุง เทศบาลตำบลหลักเมือง และองค์การบริหารส่วนตำบลดอนกระเบื้อง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง จำนวน 39 คน ได้แก่ ผู้บริหาร จำนวน 4 คน เจ้าหน้าที่อปท. จำนวน 7 คน ผู้ให้ข้อมูลจากแหล่งกำเนิดขยะชุมชน จำนวน 8 คน ผู้ให้ข้อมูลจากแหล่งกำเนิดขยะจากภาคเอกชน จำนวน 13 คน และเครือข่ายสังคม จำนวน 7 คน และการสนทนากลุ่มจาก 4 กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้บริหารท้องถิ่น ผู้นำชุมชน และภาคีที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า ขยะอินทรีย์มีปริมาณมากที่สุดและส่วนใหญ่มาจากครัวเรือน ขยะทั่วไปมีปัญหาด้านการจัดเก็บมากที่สุด ขณะที่ขยะรีไซเคิลมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แนวทางการจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพประกอบด้วยการสร้างชุมชนต้นแบบด้วยระบบพี่เลี้ยง การคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางตามหลัก 3R การกำหนดจุดและวันทิ้งขยะที่ชัดเจน และความร่วมมือกับภาคเอกชนในการจัดการขยะกลางทาง ซึ่งผลการวิจัยสามารถนำไปสู่ข้อเสนอเชิงนโยบายในการกำหนดพื้นที่คัดแยกขยะระดับครัวเรือน การขยายผลธรรมนูญชุมชนด้านสิ่งแวดล้อม และการส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียนจากขยะ เพื่อยกระดับการบริหารจัดการขยะอย่างยั่งยืนในระดับพื้นที่และระดับประเทศ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2566ก). แนวทางการบริหารจัดการและพิจารณาคัดเลือกรูปแบบเทคโนโลยีการจัดการขยะที่เหมาะสมเบื้องต้น. กรุงเทพมหานคร: กรมควบคุมมลพิษ.กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
กรมควบคุมมลพิษ. (2566ข). แนวทางการจัดการขยะมูลฝอยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรมควบคุมมลพิษ. (2566ค). แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะมูลฝอยของประเทศ พ.ศ. 2566-2570. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรมควบคุมมลพิษ. (2566ง). รายงานสถานการณ์ขยะมูลฝอยชุมชนของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรรณิมา อาชานุสรณ์. (2558). กระบวนการความร่วมมือในการจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาลนคร. ใน วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ณัฐวุฒิ ผดุงเพียร. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการบริหารจัดการขยะของเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. ใน สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขารัฐประศาสนศาสตร์. มหาวิทยาลัยสยาม.
พระมหานิพันธ์ ปริปุณฺโณ. (2562). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะของชุมชนตำบลทุ่งลูกนก จังหวัดนครปฐม. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาสังคม. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิภาวดี ชูพันธ์. (2561). การบริหารจัดการขยะมูลฝอยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 9(1), 102-118.
สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. (2565). โครงการพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะตามขนาดและบริบทของพื้นที่ภาคใต้ตอนบน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.).
สำนักสิ่งแวดล้อม. (2563). แนวทางการจัดการขยะตามหลัก 3Rs เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียนของชุมชน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
อาทิตย์ มัตติกา ชะนะทะเล. (2564). ความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมเกี่ยวกับการจัดการขยะมูลฝอยโดยใช้หลัก 7R ของพนักงาน : กรณีศึกษาร้านสะดวกซื้อมินิบิ๊กซี เขต 11 อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. ใน วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการสิ่งแวดล้อม. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิ ราช, นนทบุรี.
Creswell, J. W. & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Thousand Oaks: Sage Publications.
Denhardt, J. V. & Denhardt, R. B. (2015). The new public service: Serving rather than steering. Public Administration Review, 60(6), 549-559.
Osborne, S. P. (2010). The new public governance? Emerging perspectives on the theory and practice of public governance. London: Routledge.
UNEP. (2018A). Guidelines for Integrated Solid Waste Management. Nairobi: United Nations Environment Programme.
UNEP. (2018B). Sustainable waste management and circular economy. Nairobi: United Nations Environment Programme.
World Bank. (2019). What a Waste 2.0: A Global Snapshot of Solid Waste Management to 2050. Washington, DC: World Bank Publications.
Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods. Thousand Oaks: Sage Publications.
