องค์ประกอบและตัวบ่งชี้การบริหารจัดการหลักสูตรการบริหารการศึกษา
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี รูปแบบเชิงสำรวจเป็นลำดับ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้การบริหารจัดการหลักสูตรการบริหารการศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย 1) ผู้เชี่ยวชาญ ในการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 5 คน โดยการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จากผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกทางด้านการบริหารการศึกษา และมีประสบการณ์ด้านการบริหารหลักสูตรบัณฑิตศึกษา และ 2) ผู้บริหาร คณะกรรมการบริหาร และอาจารย์ประจำหลักสูตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา ในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ จำนวน 300 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามแนวทาง Comrey, A. L. & Lee, H. B. และใช้การสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นตามภูมิภาค เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแบบสอบถามที่มีค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.919 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบการบริหารจัดการหลักสูตรการบริหารการศึกษา มี 3 องค์ประกอบหลัก 12 องค์ประกอบย่อย 75 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ องค์ประกอบที่ 1 ปัจจัยการบริหาร มี 5 องค์ประกอบย่อย 30 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ ผู้บริหารหลักสูตร อาจารย์ประจำหลักสูตร หลักสูตรการเรียนการสอน สิ่งสนับสนุนการเรียนรู้ และบรรยากาศและสภาพแวดล้อม องค์ประกอบที่ 2 กระบวนการบริหาร มี 5 องค์ประกอบย่อย 25 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ การวางแผน การจัดทำ การนำไปใช้ การนิเทศ กำกับ ติดตาม และการประเมินผลหลักสูตร และองค์ประกอบที่ 3 ประสิทธิผลการบริหาร ประกอบด้วย 2 องค์ประกอบย่อย 20 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ สมรรถนะหลักของนักศึกษา และคุณลักษณะบัณฑิตที่พึงประสงค์ ซึ่งทั้ง 3 องค์ประกอบหลัก75 ตัวบ่งชี้ มีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (Chi-Square = 44.074, df = 31, Relative Chi-Square = 1.422, p-value = 0.060, GFI = 0.976, AGFI = 0.940, NFI = 0.986, TLI = 0.991, CFI = 0.996, RMSEA = 0.038, RMR = 0.006) และมีความตรงเชิงโครงสร้าง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กฤษณพงศ์ กีรติกร และคณะ. (2566). โลกดิจิทัลกับการเปลี่ยนแปลงทางการศึกษา และเทคโนโลยีแห่งอนาคต. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ทนากร ศรีก๊อ และคณะ. (2561). รูปแบบการจัดการศึกษาระดับปริญญาเอก สาขาการบริหารการศึกษาของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 5(1), 26-46.
ปิยวรรณ ปุ่นเอื้อง. (2566). การศึกษารูปแบบการบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษา. ตาก: โรงเรียนป่าไม้อุทิศ 4.
ปิยะนันท์ ปลื้มโชค และคณะ. (2568). การบริหารจัดการหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต สาขาวิชานวัตกรรมและ คอมพิวเตอร์ศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 5(2), 475-489.
พระสมชัย แซ่ลิ้ว และคณะ. (2568). การบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค, 11(1), 226-234.
รัตนา คำเพชรดี และวัลนิกา ฉลากบาง. (2562). การพัฒนารูปแบบการบริหารหลักสูตรที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน. วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 8(3), 65-79.
รุ่งทวี พรรณา. (2563). รูปแบบการบริหารหลักสูตรสถานศึกษาตามหลักพุทธธรรมของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. ใน ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เรณู บุญเสรฐ และจิติมา วรรณศรี. (2561). รูปแบบการบริหารหลักสูตรสู่ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็ก. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 10(2), 315-331.
วรากร พิสดาร และคณะ. (2566). รูปแบบการบริหารจัดการหลักสูตร เพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพสำหรับโรงเรียนขยายโอกาสบนพื้นที่สูง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดเชียงราย. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 11(4), 163-173.
สุพวรรณ ชูกานต์กุล. (2565). การบริหารจัดการรูปแบบ SUPAWAN (SUPAWAN MODEL) ที่มีประสิทธิผลต่อการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น “ขนมจีนประโดก” โรงเรียนชุมชนบ้านประโดก - โคกไผ่ (สถิตย์วิริยคุณ). Journal of Modern Learning Development, 7(3), 182-196.
องอาจ วิชัยสุชาติ. (2563). รูปแบบการบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ด้านความเป็นนักนวัตกร ของนักเรียนโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. ใน รายงานการวิจัย. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5.
อำนวย มีราคา และคณะ. (2568). การบริหารจัดการศึกษายุคใหม่: แนวทางและความท้าทาย. วารสาร มจร. อุบลปริทรรศน์, 10(1), 3137-3150.
Chaiya, C. & Ahmad, M. M. (2021). Success or failure of the Thai higher education development: Critical factors in the policy process of quality assurance. Sustainability, 13(17), 9486. https://doi.org/10.3390/su13179486
Comrey, A. L. & Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis. (2nd ed.). New York: Psychology Press.
Hair, J. F. et al. (2018). Multivariate data analysis. (8th ed.). New Jersey: Pearson Education.
Jatuporn, O. (2025). An analysis of situational challenges and opportunities in educational knowledge system. International Journal on Social and Education Sciences, 7(2), 114-134.
OECD. (2021). Thailand’s education system and skills imbalances: Assessment and policy recommendations. Paris: OECD Publishing.
Sidik, F. (2022). Input, process and output system theory approach in educational institutions. Irfani, 18(1), 34-40.
Stufflebeam, D. L. & Shinkfield, A. J. (2007). Evaluation theory, models and applications. San Francisco: CA Jossey-Bass.
Suwartini, S. & Sutama, S. (2023). Input/process/output/outcome quality in managing education in elementary schools. Primary: Jurnal Pendidikan Guru Sekolah Dasar, 12(2), 510-522.
Von Bertalanffy, L. (1968). General system theory: Foundations, development and applications. New York: George Braziller.
