การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างสรรค์ นวัตกรรมเครื่องปั้นดินเผาชุมชน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหา องค์ความรู้ และความต้องการในการสร้างสรรค์นวัตกรรมเครื่องปั้นดินเผาชุมชน OTOP จังหวัดนครศรีธรรมราช 2) พัฒนาและตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมเครื่องปั้นดินเผาชุมชน และ 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมเครื่องปั้นดินเผาชุมชนและประเมินประสิทธิผลของรูปแบบที่มีต่อสมรรถนะการสร้างสรรค์นวัตกรรมเครื่องปั้นดินเผาของผู้เรียน โดยเป็นการวิจัยและพัฒนา (R&D) 4 ขั้นตอน คือ 1) การศึกษาสภาพปัญหา 2) การสร้างและตรวจสอบรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3) การทดลองใช้รูปแบบฯ และ 4) การประเมินผล กลุ่มตัวอย่างในการทดลอง คือ นักศึกษาสาขาวิชาอุตสาหกรรมศิลป์ จำนวน 25 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติ t-test  ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาที่สำคัญที่สุดของชุมชนคือการขาดแคลนผู้สืบทอดเนื่องจากคนรุ่นใหม่ขาดความสนใจ ผลิตภัณฑ์มีรูปแบบจำกัด ล้าสมัย และไม่ตอบสนองตลาด 2) ได้รูปแบบการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม CP-I ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน (C-P-I-R) ซึ่งมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (IOC = 0.94) 3) ผลการทดลองใช้รูปแบบฯ พบว่า ผู้เรียนมีสมรรถนะการสร้างสรรค์นวัตกรรมหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ( = 16.89) โดยมีขนาดอิทธิพลในระดับสูงมาก (Cohen’s  = 3.38) และมีความพึงพอใจต่อรูปแบบฯ อยู่ในระดับมากที่สุด (  = 4.57) รูปแบบการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมเครื่องปั้นดินเผาชุมชนนี้ จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการเชื่อมโยงการศึกษากับการพัฒนาชุมชน เพื่อสร้าง นวัตกรและสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นได้อย่างยั่งยืน