การพัฒนารูปเเบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดขั้นสูงเชิงระบบ เพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

Main Article Content

อภิสิทธิ์ ตรีแก้ว
ธนเทพ นำพรวัฒนากุล
จุติพร อัศวโสวรรณ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของรูปเเบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดขั้นสูงเชิงระบบเพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น 2) พัฒนารูปเเบบการจัดการเรียนรู้ฯ และ 3) ประเมินประสิทธิผลการใช้รูปเเบบการจัดการเรียนรู้ฯ ใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนสิชลคุณาธารวิทยา จังหวัดนครศรีธรรมราช 1 ห้องเรียน จำนวน 31 คน ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง ระดับห้องเรียน เครื่องมือในการวิจัย คือ รูปแบบการจัดการเรียนรู้และแผนการจัดการเรียนรู้ เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน, แบบวัดทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม และแบบประเมินความพึงพอใจ สถิติในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย, ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน, ค่าสถิติ t-test และวิเคราะห์ประสิทธิภาพนวัตกรรม E1/E2 ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปเเบบการจัดการเรียนรู้ฯ มี 4 ด้าน ได้แก่ 1.1) หลักการ/แนวคิด 1.2) วัตถุประสงค์ 1.3) ขั้นตอน/กระบวนการเรียนรู้ และ 1.4) การวัดและประเมินผล 2) ผลการพัฒนารูปเเบบการจัดการเรียนรู้ฯ ได้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น คือ 5I Model มี 5 ขั้น ขั้นที่ 1 กระตุ้นความคิดสะสมความรู้ ขั้นที่ 2 วิเคราะห์และจัดระบบความรู้ ขั้นที่ 3 ปฏิบัติและลงข้อสรุป ขั้นที่ 4 สื่อสารความรู้และนำเสนอ ขั้นที่ 5 บูรณาการความรู้และประเมินเพื่อสร้างคุณค่า และมีประสิทธิภาพการใช้รูปแบบฯ ตามเกณฑ์ 80/80 และ 3) ผลการประเมินประสิทธิผลการใช้รูปแบบฯ พบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียน สูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมโดยรวมอยู่ในระดับ ดีมาก และนักเรียนมีความพึงพอใจต่อรูปแบบฯ โดยรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ตรีแก้ว อ. ., นำพรวัฒนากุล ธ. ., & อัศวโสวรรณ จ. . (2025). การพัฒนารูปเเบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดขั้นสูงเชิงระบบ เพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 12(11), 124–136. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/294838
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กมลชนก โยธาจันทร์. (2565). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา จังหวัดลพบุรี. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษา ภาควิชาพื้นฐานทางการศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ฉัตรดนัย สุวรรณรงค์ และสิทธิพล อาจอินทร์. (2563). การศึกษาการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม รายวิชาฟิสิกส์ เรื่อง ของไหลของนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยการจัดการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 17(78), 71-80.

ชนสิทธิ์ สิทธิ์สูงเนิน. (2564). การพัฒนาหลักสูตร. นครปฐม: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ตรีนุช เทียนทอง. (2566). การประชุมวิชาการพลิกโฉมโรงเรียนต้นแบบสร้างนวัตกรรมครูสู่นวัตกรรมนักเรียนแบบ Active Learning ด้วยกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps. เรียกใช้เมื่อ 7 ธันวาคม 2566 จาก https://moe360.blog/2022/09/19/gpas-5-steps-2/

ทัชชญา ภัทราอัมฤทธิ์. (2565). การพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่อง โครงสร้างและการเจริญเติบโตของพืชดอก. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนวิทยาศาสตร์. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

เทวราช มังคะละ. (2565). การพัฒนาความสามารถการอ่านเชิงวิเคราะห์ ด้วยการออกแบบการเรียนรู้แบบย้อนกลับร่วมกับการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ (GPAS 5 Steps) สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. ใน สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ประทีป คงเจริญ. (2564). ทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม: คุณลักษณะสำคัญของพลโลกในยุคเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธนบุรี, 15(3), 165-177.

พัฒนี นุ่นชูคัน. (2565). การพัฒนารูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชิงระบบสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. วารสาร Journal of Modern Learning Development, 7(10), 105-121.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และคณะ. (2558). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วาวรินทร์ พงษ์พัฒน์. (2561). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์เรื่องความน่าจะเป็นโดยการจัดการเรียนรู้แบบ GPAS 5 Steps ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนวัดศรีสุทธาราม จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารออนไลน์บัณฑิตศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 13(2), 161-172.

วาสนาไทย วิเศษสัตย์. (2566). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ส่งเสริมทักษะนวัตกรรม และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรายวิชาฟิสิกส์เพิ่มเติม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 17(1), 22-25.

วิชัย วงษ์ใหญ่. (2561). สี่เสาหลักของการศึกษา. เรียกใช้เมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2567 จาก https://shorturl.asia/XINtA

วิลาวัลย์ โพธิ์ทอง. (2566). สร้างนวัตกรเพื่อสร้างนวัตกรรมการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศศิกานต์ หลวงนุช. (2564). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ด้วยการจัดการเรียนรู้ GPAS 5 Steps ร่วมกับแหล่งเรียนรู้เพื่อส่งเสริมการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 3. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2566). ผลการทดสอบ O-net ปีการศึกษา 2565. เรียกใช้เมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2567 จาก https://www.niets.or.th/th/catalog/view/2989

Klaus Schwab. (2019). The Global Competitiveness Report 2019. Retrieved December 22, 2023, from https://www3.weforum.org/docs/WEF_TheGlobalCompetitivenessReport2019.pdf