การส่งเสริมเกษตรกรยุคใหม่เลี้ยงวัวชนเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ให้กับเศรษฐกิจชุมชนฐานรากในจังหวัดสุราษฎร์ธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) วิเคราะห์องค์ความรู้เกษตรกรยุคใหม่เลี้ยงวัวชนเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มแก่เศรษฐกิจชุมชนฐานราก 2) ส่งเสริมเกษตรกรยุคใหม่เลี้ยงวัวชน และ 3) สร้างเครือข่ายเกษตรกร โดยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ 226 ราย จากประชากร 522 ราย ด้วยการสุ่มแบบแบ่งชั้น และกลุ่มเชิงคุณภาพ 18 ราย เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย คือ แบบสอบถามและการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ผ่านการตรวจสอบคุณภาพ (IOC = 0.67 - 1.00, α = 0.89) วิเคราะห์เชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์อุปนัย ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ความรู้เกษตรกรแบ่งได้ 3 มิติ ได้แก่ ความรู้ด้านวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น ความรู้บริบทพื้นที่ และข้อมูลเชิงประจักษ์จากภาคสนาม โดยระดับการส่งเสริมองค์ความรู้โดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.47, S.D. = 0.73) ด้านความเข้มแข็งของเกษตรกรมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( = 4.66) 2) การส่งเสริมเกษตรกรประสบผลสำเร็จใน 5 ด้าน คือ 2.1) สร้างความเข้มแข็ง เกษตรกรรุ่นใหม่ใช้เทคโนโลยีและสื่อสร้างสรรค์ยกระดับอาชีพ 2.2) เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและมูลค่าวัวชนด้วยการสร้างแบรนด์และผลิตภัณฑ์วัฒนธรรม 2.3) ใช้นวัตกรรมด้านสุขภาพ อาหาร และสมุนไพร ควบคู่แพลตฟอร์มออนไลน์ 2.4) บริหารจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน โดยผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นกับเทคโนโลยี และ 2.5) การสร้างเครือข่ายเกษตรกรที่เชื่อมโยงการผลิต การตลาด และการพึ่งพาตนเอง พร้อมข้อเสนอให้รัฐสนับสนุนทรัพยากรและความรู้ ทั้งนี้ การส่งเสริมดังกล่าวก่อให้เกิดโมเดล “BULL OF SOPAR” หรือ “วัวชนของโสภา” 3) เครือข่ายเกษตรกรถูกจัดระบบแบบ “ต้นน้ำ-กลางน้ำ-ปลายน้ำ” ครอบคลุมการผลิต แปรรูป และการตลาด เชื่อมโยงกับองค์กรภายนอก จนนำไปสู่ระบบเศรษฐกิจวัวชนที่มั่นคงและสนับสนุนการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน