องค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะการสอนเรขาคณิตของนักศึกษาครู

Main Article Content

อุเทน ปุ่มสันเทียะ
ขวัญ เพียซ้าย
สุกัญญา หะยีสาและ
เอนก จันทรจรูญ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะการสอนเรขาคณิตของนักศึกษาครู โดยใช้วิธีวิจัยแบบเทคนิคเดลฟาย ซึ่งเป็นกระบวนการรวบรวมความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ตรงและหลีกเลี่ยงการพบปะกันโดยตรงเพื่อลดอิทธิพลทางความคิด โดยที่การวิจัยดำเนินการ จำนวน 3 รอบ กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ อาจารย์มหาวิทยาลัย อาจารย์นิเทศก์ ครูในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน และผู้เชี่ยวชาญ ด้านการวัดและประเมินผล รวมจำนวน 17 คน ได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจง โดยมีเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสอบถามแบบมาตรประเมินค่า 5 ระดับ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาโดยใช้ค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) มากกว่า 0.5 ทุกฉบับ วิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ และข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ค่าสถิติบรรยาย ได้แก่ ค่ามัธยฐานและพิสัยระหว่างควอร์ไทล์ ผลการวิจัยพบว่า สมรรถนะการสอนเรขาคณิตของนักศึกษาครู ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก รวมทั้งหมด 40 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ 1) ด้านความรู้ 13 ตัวบ่งชี้ ครอบคลุมความรู้ด้านเรขาคณิต หลักสูตร วิธีการสอน และการวัดและประเมินผล 2) ด้านทักษะการสอน 18 ตัวบ่งชี้ ครอบคลุมทักษะที่จำเป็นต่อการสอนเรขาคณิต ได้แก่ การนำเข้าสู่บทเรียน การใช้คำถาม การอธิบาย การสรุปบทเรียน การใช้เครื่องมือ และการใช้โปรแกรมทางเรขาคณิตพลวัต และ 3) ด้านคุณลักษณะ 9 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ การมีวินัย การสร้างแรงจูงใจ และการเสริมแรง ตัวบ่งชี้มีค่ามัธยฐานตั้งแต่ 4.00 ขึ้นไป และพิสัยระหว่างควอร์ไทล์ไม่เกิน 1.00 แสดงถึงความสอดคล้องของความคิดเห็นในระดับที่เชื่อถือได้ ผลการวิจัยนี้สามารถนำตัวบ่งชี้ไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบหลักสูตรฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูและพัฒนาแบบประเมินสมรรถนะการสอนเรขาคณิตของนักศึกษาครูได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปุ่มสันเทียะ อ. ., เพียซ้าย ข. ., หะยีสาและ ส. ., & จันทรจรูญ เ. . (2025). องค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะการสอนเรขาคณิตของนักศึกษาครู. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 12(6), 165–179. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/289684
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนิษฐา เชาว์วัฒนกุล และวัชรา เล่าเรียนดี. (2554). การพัฒนารูปแบบการดูแลให้คำปรึกษาแนะนำเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการสอนและการทำวิจัยในชั้นเรียนของนิสิตฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูสาขาการสอนคณิตศาสตร์. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, 3(1-2), 150-165.

ณัชฎาภา นิมิตดี และนัฐจิรา บุศย์ดี. (2560). การจัดการเรียนรู้ตามแนวปฏิบัติสู่ผลสัมฤทธิ์ขั้นสูงเพื่อส่งเสริมการคิดเชิงเรขาคณิตของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. The 22nd Annual Meeting in Mathematics (AMM 2017) คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 22(1), 151-165.

ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2563). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติด้วย SPSS และ AMOS. (พิมพ์ครั้งที่ 18). กรุงเทพมหานคร: บิสซิเนสอาร์แอนด์ดี.

นฤมล ซอลี และคณะ. (2561). การวิจัยปฏิบัติการเพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ เรื่องเรขาคณิต ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบัวเหลือง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2. วารสารวิชาการหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 10(29), 1-8.

นวลศรี ชำนาญกิจ. (2550). ผลการสอนโดยใช้ลำดับขั้นตอนของไดนา แวน ฮีลี ที่มีต่อระดับการคิดทางเรขาคณิต ตามตัวแบบแวน ฮีลี และความสามารถในการพิสูจน์ทางเรขาคณิตของนักศึกษาครู สาขาวิชาคณิตศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

นวลศรี ชำนาญกิจ. (2544). การพัฒนาตัวแบบเพื่อสร้างสมรรถภาพการสอนภาพลักษณ์มโนทัศน์ทางเรขาคณิต สำหรับนักศึกษาครู. ใน ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาคณิตศาสตร์. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

บัณฑิต ฉัตรวิโรจน์. (2550). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนแบบการจัดการความรู้เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการสอนของนักศึกษาครู. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประสาท เนืองเฉลิม. (2562). ครูในศตวรรษที่ 21. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 39(1), 15-24.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2564). สมรรถนะการจัดการชั้นเรียนเพื่อความพากเพียร เรียนดี มีความสุข. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พูนสุข อุดม. (2556). การวิเคราะห์ปัจจัยเชิงสาเหตุและผลกระทบต่อการพัฒนาสมรรถนะของครูในภาคใต้ตามเกณฑ์มาตรฐานวิชาชีพด้านกระบวนการพัฒนาการจัดการเรียนรู้. พัทลุง: มหาวิทยาลัยทักษิณ.

มณฑลธน ไชยเสน. (2562). การพัฒนารูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนในสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วยกระบวนการวิจัยศึกษาบทเรียน. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน. มหาวิทยาลัยบูรพา.

มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. (2562). หลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาคณิตศาสตร์ (4 ปี) หลักสูตรปรับปรุง พุทธศักราช 2562. เรียกใช้เมื่อ 15 ตุลาคม 2567 จาก https://edu.psru.ac.th/

วรวรรณ ก่อกอง และใจทิพย์ ณ สงขลา. (2559). ผลของการใช้พอดคาสต์ในการฝึกสอนแบบจุลภาคด้วยแบบระดับต่างกันที่มีต่อการรับรู้ความสามารถของตนเองและสมรรถนะการสอนของนิสิตนักษาครุศาสตร์ศึกษาศาสตร์. วารสารวิจัย มสด สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 12(3), 59-71.

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2565). ผลการทดสอบ O-NET ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำแนกตามสาระการเรียนรู้. เรียกใช้เมื่อ 22 ตุลาคม 2567 จาก https://www.niets.or.th/th/

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2554). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ เล่ม 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1: กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: องค์การค้าของ สกสค.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2560ก). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2560ข). รายงาน PISA 2015. เรียกใช้เมื่อ 22 ตุลาคม 2567 จาก https://pisathailand.ipst.ac.th/pisa/reports/2015/

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2560ค). รายงานผลการวิจัยโครงการ TIMSS 2015. เรียกใช้เมื่อ 22 ตุลาคม 2567 จาก https://pisathailand.ipst.ac.th/?s=TIMSS

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2562). การแถลงข่าวผลการประเมิน PISA 2018 เรียกใช้เมื่อ 22 ตุลาคม 2567 จาก https://pisathailand.ipst.ac.th/news-12/

สมวงษ์ แปลงประสพโชค และคณะ. (2551). ผลสำรวจสาเหตุนักเรียนไทยอ่อนคณิตศาสตร์และแนวทางแก้ไข. วารสารคณิตศาสตร์, 53(599-601), 20-28.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือการประเมินสมรรถนะครู. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

สำนักเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). กรอบสมรรถนะหลักของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

อัญชลี สารรัตนะ. (2559). การศึกษาเชิงสังเคราะห์เกี่ยวกับสมรรถนะสากล. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัย ขอนแก่น, 39(3), 1-13.

Alka, M. et al. (2023). Bibliometric analysis of pedagogical content knowledge (PCK) publication trends in Scopus database from 2018 to 2022. Studies in Learning and Teaching, 4(2), 306-318.

Berry, A. et al. (2008). Revisiting the roots of pedagogical content knowledge. International Journal of Science Education, 30(10), 1271-1279.

Fukaya, T. et al. (2024). Relationship between mathematical pedagogical content knowledge, beliefs, and motivation of elementary school teachers. Frontiers in Education, 8(1), 1-11.

Gogia, N. & Lakshmi, Y. V. (2020). Supervision practices in doctoral education: What are the concerns and how can we improve? Shodh Sarita, 7(28), 114-119.

Lucero, J. (2018). Instructional competence of teachers: Basis for learning action cell sessions. International Journal of Novel Research in Education and Learning, 5(4), 5-8.

Nihan, S. & Cigdem, K. (2021). Pre-service primary school teachers' metaphoric perceptions about geometry. Acta Didactica Napocensia, 14(2), 59-70.

OECD. (2019). OECD Lernkompass 2030: Rahmenkonzept des Lernens OECD Projekt Future of Education and Skills 2030. Paris: OECD.

Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4-14.

Vinner, S. (1991). The role of definitions in the teaching and learning of mathematics. In D. Tall (Eds.). Advanced mathematical thinking (pp. 65 - 81). Dordrecht: Springer Netherlands.