ระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อความเท่าเทียมทางเพศ ในโรงเรียนมัธยมศึกษาเขตกรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการณ์ระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อความเท่าเทียมทางเพศในโรงเรียน 2) วิเคราะห์โครงสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมที่ส่งผลต่อการเรียนรู้ความเท่าเทียมทางเพศ และ 3) เสนอแนวทางพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ที่สนับสนุนความเท่าเทียมทางเพศในโรงเรียน โดยการวิจัยเชิงปริมาณ ในโรงเรียนมัธยมศึกษา 6 ประเภท จำนวน 18 แห่ง ในเขตกรุงเทพมหานครจากการสุ่มแบบเจาะจง กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียน จำนวน 540 คน จากการสุ่มแบบง่าย และครู จำนวน 432 คน จากการสุ่มแบบลูกโซ่ เครื่องมือวิจัย คือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าความแปรปรวน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า ระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อความ เท่าเทียมทางเพศในโรงเรียนอยู่ในระดับ “ดีที่สุด” ( = 4.31) โดยเฉพาะการมีส่วนร่วมในกิจกรรม (
= 4.54) และการเรียนการสอน (
= 4.48) ระบบนิเวศการเรียนรู้มีความสัมพันธ์สูงกับทัศนคติความเท่าเทียมทางเพศของนักเรียน (r = 0.73 - 0.77) และมีความสัมพันธ์ต่ำมากกับทัศนคติของครู (r = 0.13 - 0.27) โรงเรียนแต่ละประเภทมีการดำเนินการที่แตกต่างในด้านการลงโทษ (p = .01) การจัดการเรียนการสอน (p = .02) และการจัดสิ่งอำนวยความสะดวก (p = .04) โครงสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมทุกระบบสัมพันธ์สูงกับการจัดการเรียนรู้ (r = 0.67 - 0.74) และการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกในโรงเรียน (r = 0.65 - 0.69) และสัมพันธ์ต่ำที่สุดกับ ด้านการสื่อสาร (r = 0.23 - 0.29) นำไปสู่การพัฒนาแบบจำลอง “SLE-GE” ที่อธิบายโครงสร้างระบบนิเวศ การเรียนรู้เพื่อความเท่าเทียมทางเพศในโรงเรียนอย่างเป็นระบบ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ณัชพล นาเครือ และคณะ. (2567). การศึกษาฐานคิดและการเคลื่อนไหวทางสังคมรูปแบบใหม่ในประเด็นด้านการศึกษาของไทยผ่าน “กลุ่มนักเรียนเลว”. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์แห่งเกษตรศาสตร์, 2(2), 1-41.
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570). (2565). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนพิเศษ 258 ง หน้า 1 (1 พฤศจิกายน 2565).
มหาวิทยาลัยมหิดล องค์การแพลนอินเตอร์เนชั่นแนลประเทศไทย และองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ. (2557). รายงานการวิจัยการรังแกต่อกลุ่มนักเรียนที่เป็นหรือ ถูกมองว่าเป็นคนข้ามเพศหรือคนรักเพศเดียวกันในโรงเรียนระดับมัธยมศึกษา: รูปแบบ ความชุก ผลกระทบ แรงจูงใจ และมาตรการการป้องกันใน 5 จังหวัดของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ.
ลดาวัลย์ ปัญตะยัง และคณะ. (2565). รูปแบบและกลไกการส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเพศเพื่อเสริมสร้าง พลังทางสังคมในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 33 จังหวัดสุรินทร์. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(7), 84-100.
วิจิตร ว่องวารีทิพย์. (2559). การสะท้อนบทบาทหญิงชายในแบบเรียนภาษาไทยระดับมัธยมศึกษา. วารสาร วิชาการศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 13(2), 88-102.
ศศินันท์ เศรษฐวัฒน์บดี และคณะ. (2566). การศึกษาระบบนิเวศการเรียนรู้ของสถานศึกษาในจังหวัด ปทุมธานี. วารสารวิชาการและวิจัย มทร.พระนคร, 6(1), 102-113.
สุชาดา ทวีสิทธิ์ และคณะ. (2565). ชุดความรู้เพื่อยุติการใช้ภาษาเกลียดชังและพฤติกรรมระรานบนโลก ออนไลน์ต่อคนหลากหลายทางเพศสำหรับครูอาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
สุชาติ ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2550). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 14). กรุงเทพมหานคร: สามลดา.
อุษณีย์ มากประยูร และจักภพ พานิช. (2566). ความรู้และทัศนคติเกี่ยวกับความเสมอภาคทางเพศที่มีผลต่อการสื่อสารของครู ระดับมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก-อุตรดิตถ์. วารสารเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน มทร.พระนคร, 8(1), 79-90.
Asawasakulkrai, A. & Tubtim, K. (2023). ASEAN’s gender inequality in education. NIDA Development Journal, 62(1), 53-83.
Bronfenbrenner, U. & Morris, P. A. (2006). The bioecological model of human development. In W. Damon & R. M. Lerner (Eds.). Handbook of child psychology: Theoretical models of human development (pp. 793 - 828). New York: Wiley.
Giddens, A. (1984). The constitution of society: Outline of the theory of structuration. Berkeley: University of California Press.
Khadka, A. (2022). The role of school communities in doing and undoing gender in ASEAN. NIDA Development Journal, 62(1), 28-52.
Lee, J. (2014). Gender representation in Thai school textbooks: An analysis of images and language. Asian Journal of Women's Studies, 20(2), 110-130.
UN Women. & DESA. (2024). Progress on the Sustainable Development Goals: The Gender Snapshot 2024. New York: UN Women and DESA.
UNESCO. (2023). Global education monitoring report, 2023: Technology in education: A tool on whose terms? Retrieved April 30, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000385723
Zhang, Y. (2021). Hidden curriculum and gender roles: A cross-cultural perspective. Comparative Education Review, 65(4), 567-589.
