การพัฒนามาตรการทางกฎหมายในการจ้างแรงงานผู้สูงอายุในภาคเอกชน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสถานภาพการทำงานของลูกจ้างสูงอายุที่ทำงานในภาคเอกชน และเสนอมาตรการทางกฎหมายเพื่อส่งเสริมการจ้างงานของลูกจ้างสูงอายุ ในระดับประเทศและระดับท้องถิ่นพื้นที่จังหวัดขอนแก่น เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) ผู้สูงอายุที่มีโอกาสในการทำงาน อายุตั้งแต่ 60 - 79 ปี จำนวน 10 คน 2) นายจ้างสถานประกอบกิจการขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็กจำนวน 10 คน 3) นักวิชาการที่เชี่ยวชาญด้านการปฏิบัติงานในกฎหมายแรงงาน ได้แก่ เจ้าหน้าที่ของรัฐสายปฏิบัติหน้าที่ในกระทรวงแรงงาน เจ้าหน้าที่สายปฏิบัติงานในองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และกลุ่มนักวิชาการที่เชี่ยวชาญด้านกฎหมายแรงงาน ผู้พิพากษา จำนวน 10 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์โดยมีโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามและการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม นำข้อมูลที่รวบรวมได้จากการใช้เครื่องมือดังกล่าวมาวิเคราะห์ในเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สถานภาพการทำงานของลูกจ้างสูงอายุที่ทำงานในภาคเอกชนตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 ถึงปี พ.ศ. 2566 มีสัดส่วนร้อยละลดลงอย่างต่อเนื่อง แต่ในปี พ.ศ. 2565 มีสัดส่วนที่เพิ่มขึ้น โดยลูกจ้างสูงอายุส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชาย มีอายุระหว่าง 60 - 71 ปี ภายหลังเกษียณอายุเมื่ออายุครบ 55 ปี ลูกจ้างสูงอายุส่วนใหญ่ไม่ได้ทำงานทำให้ไม่มีรายได้ในการดำรงชีพและต้องอาศัยอยู่ลำพังไม่มีบุคคลดูแล ทั้งที่ลูกจ้างสูงอายุมีสุขภาพที่แข็งแรงและสามารถทำงานได้ ควรมีมาตรการทางกฎหมายส่งเสริมให้จ้างงานลูกจ้างสูงอายุมากขึ้น จึงเสนอกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำสำหรับลูกจ้างสูงอายุโดยคำนึงถึงทฤษฎีค่าจ้างระดับพอประทังชีพทฤษฎีค่าจ้างที่ยุติธรรมและความสามารถในการจ่ายของนายจ้าง