วิเคราะห์คุณค่าหลักพุทธธรรมในประเพณีบุญเดือนสิบของพุทธศาสนิกชน ตำบลบางพระเหนือ อำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง

Main Article Content

พระประดิพัทธุ์ โสภโณ (คงเมือง)
พระครูวิจิตรรัตนวัตร จิตฺตสุโภ (จิตร์ภักดี)
พระครูโฆสิตวัฒนานุกูล อนุวฑฺฒโน (ปานประดิษฐ์)
พระครูจิตตสุนทร เตชพโล (ชูเกลี้ยง)
สิทธิโชค ปาณะศรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประเพณีบุญเดือนสิบของพุทธศาสนิกชนตำบลบางพระเหนือ อำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง 2) ศึกษาหลักพุทธธรรมที่ปรากฎในประเพณีบุญเดือนสิบ 3) วิเคราะห์คุณค่าหลักพุทธธรรมในประเพณีบุญเดือนสิบของพุทธศาสนิกชนตำบลบางพระเหนือ อำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาข้อมูลจากเอกสาร และเก็บข้อมูลแบบสัมภาษณ์เชิงลึก และนำเสนอในรูปแบบการเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) ประเพณีบุญเดือนสิบ มีความเชื่อว่าเป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว เป็นแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้ที่มีพระคุณ มีกิจกรรมแบ่งออกเป็นสองวาระ คือ วาระแรก วันรับตายาย ตรงกับวันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 และวาระที่สอง คือ วันส่งตายาย ตรงกับวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 2) หลักพุทธธรรมในประเพณีบุญเดือนสิบ 2.1) ความกตัญญูกตเวที เป็นหลักการแสดงความรักต่อผู้ที่ล่วงลับหรือผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ที่มีพระคุณต่อเรา 2.2) ความสามัคคี เป็นการแสดงความมีน้ำใจต่อกัน 2.3) บุญกิริยาวัตถุ 3 ได้แก่ ทาน การให้ ศีล ภาวนา และ 2.4) สังคหวัตถุ 4 เป็นหลักธรรมที่ยึดเหนี่ยวจิตใจให้อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขมี ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และสมานัตตตา 3) คุณค่าหลักพุทธธรรมในประเพณีบุญเดือนสิบ ส่งผลให้กับคุณภาพชีวิตทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านจิตใจ มีจิตสำนึกต่อสังคม มีจิตใจเมตตา ด้านความสามัคคีของชุมชน มีจิตอาสาทั่วไป รู้จักการเสียสละเพื่อประโยชน์ของส่วนรวม ด้านวิถีชุมชน รู้จักหน้าที่มีความรับผิดชอบต่อชุมชน ด้านศาสนาและวัฒนธรรม สืบทอดพระพุทธศาสนาและประเพณีวัฒนธรรมไทย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โสภโณ (คงเมือง) พ., จิตฺตสุโภ (จิตร์ภักดี) พ., อนุวฑฺฒโน (ปานประดิษฐ์) พ., เตชพโล (ชูเกลี้ยง) พ., & ปาณะศรี ส. (2024). วิเคราะห์คุณค่าหลักพุทธธรรมในประเพณีบุญเดือนสิบของพุทธศาสนิกชน ตำบลบางพระเหนือ อำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(9), 67–75. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/280294
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ครวญ บัวตุ่ม. (24 กุมภาพันธ์ 2567). หลักการปฏิบัติประเพณีบุญเดือนสิบ. (พระประดิพัทธุ์ โสภโณ, ผู้สัมภาษณ์)

พงศ์พล จันทระฆัง. (1 มีนาคม 2567). คุณค่าทางด้านจิตใจ. (พระประดิพัทธุ์ โสภโณ, ผู้สัมภาษณ์)

พระครูใบฎีกาเฉลิมพล อริยวํโส (คำเชื้อ). (2554). การศึกษาวิเคราะห์ปุพเปตพลีที่ปรากฎในคัมภีร์ใบลานล้านนากรณีศึกษาคัมภีร์เปตตพลีฉบับวัดหลวงราชสัณฐาน. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูศีลนันทโสภณ (อนันท์ เหล่าคันธาร์). (2551). การศึกษาวิเคราะห์กฐินในคัมภีร์พระพุทธศาสนาและในสังคมไทย. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2557). พุทธธรรม ฉบับปรังปรุงขยายความ. (พิมพ์ครั้งที่ 39). กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2554). พิธีกรรมใครว่าไม่สำคัญ. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสุพจน์ คำน้อย. (2553). ศึกษาเกี่ยวกับคำสอนเรื่องการอุทิศส่วนบุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระอธิการทองภาส กิตฺติปาโล (ผาปรางค์). (2560). วิเคราะห์คุณค่าของหลักพุทธธรรมในประเพณีบุญเดือนสิบของพุทธศาสนิกชน ตำบลไผทรินทร์ อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ไพรินทร์ ณ วันนา. (2552). การศึกษาวิเคราะห์หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในคำพรล้านนา. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาสน์ วาสโน). (2528). สังคหวัคถุ 4. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย.

สมปราชญ์ อัมมะพันธ์. (2548). ประเพณีท้องถิ่นภาคใต้. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.

เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (2560). สิ่งแรกในพระพุทธศาสนา: การเกิดขึ้นแห่งประเพณีกรวดน้ำครั้งแรก. เรียกใช้เมื่อ 10 ตุลาคม 2566 จาก https://www.matichonweekly.com/column/article_29785