การประกันตัวผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญา ก่อนศาลชั้นต้นมีคำพิพากษา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาเกี่ยวกับการประกันตัวผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาก่อนศาลชั้นต้นมีคำพิพากษา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา 2) มาตรการทางกฎหมาย ของประเทศไทยและต่างประเทศ และข้อเสนอแนะในการวิจัยเป็นวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสาร ตัวบทกฎหมาย พระราชบัญญัติ กฎ ระเบียบ ประกาศ คำสั่ง เอกสารทางกฎหมาย ผลการวิจัยพบว่า 1) การประกันตัวผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาก่อนศาลชั้นต้นมีคำพิพากษา เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ต้องหาหรือจำเลยได้รับสิทธิเสรีภาพ แต่เนื่องจากการอนุญาตให้ประกันตัวหรือปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจำเลย เป็นการใช้ดุลพินิจของเจ้าพนักงานหรือศาล โดยมิได้บังคับให้การปล่อยชั่วคราวต้องมีทั้งสัญญาประกันและหลักประกัน แต่ผู้มีอำนาจสั่งปล่อยชั่วคราวมักจะเรียกหลักประกันเพื่อให้เป็นที่แน่ใจว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยจะไม่หลบหนี 2) กฎหมายประเทศไทยและต่างประเทศ เมื่อพิจารณาขอปล่อยชั่วคราวจะใช้หลักแบบเดียวกันโดยผู้พิพากษา จะดูความหนักเบาแห่งข้อหา พยานหลักฐาน พฤติการณ์แห่งคดี ความน่าเชื่อถือ ผู้ต้องหาจะหลบหนีหรือไม่ ภัยที่เกิดจากการปล่อยชั่วคราว การคัดค้านของเจ้าพนักงาน และ 3) ข้อเสนอแนะ จึงเห็นควรกำหนดหลักในการปล่อยชั่วคราว กำหนดเงื่อนไขที่ศาลอาจสั่งให้ปล่อยชั่วคราวไว้อย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร ผู้ถูกดำเนินคดีอาญาไม่มีพฤติการณ์จะหลบหนี ไม่ยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน และไม่ไปก่อเหตุร้ายประการอื่นก็ไม่ถือว่ามีความจำเป็นในการเอาตัวบุคคลไว้ในอำนาจรัฐ ศาลควรสั่งอนุญาตให้ผู้ถูกดำเนินคดีอาญาได้รับการปล่อยชั่วคราวเป็นหลัก และในการสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวดังกล่าวศาลอาจกำหนดเงื่อนไขให้ผู้ถูกดำเนินคดีอาญาปฏิบัติตามด้วยก็ได้