การวิเคราะห์การบรรลุธรรมของพระองคุลิมาลเถระ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาชีวประวัติของพระองคุลิมาลเถระ 3) เพื่อวิเคราะห์การบรรลุธรรมของพระองคุลิมาลเถระ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เน้นการศึกษาเอกสารโดยศึกษาจากคัมภีร์ในพระพุทธศาสนา ผลการวิจัยพบว่า 1) การบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนาเถรวาท คือ การเข้าถึงธรรมอันบริสุทธิ์ เข้าใจกฎไตรลักษณ์ (กฎธรรมชาติ) ตรัสรู้อริยสัจ 4 หรือการทำให้แจ้งนิพพาน และการสำเร็จมรรค ผล จนจิตสามารถหลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งมวลได้ การบรรลุธรรมมี 2 ระดับ คือ 1) ระดับโลกียธรรม 8 ได้แก่ รูปฌาน 4 อรูปฌาน 4 2) ระดับโลกุตรธรรม 9 ได้แก่ มรรค 4 ผล 4 นิพพาน 1 2) ชีวประวัติของพระองคุลิมาลเถระ ในอดีตชาติได้เกิดเป็นยักษ์และพญาโปริสารทชอบกินเนื้อมนุษย์ ในชาติที่ได้เกิดเป็นควายป่าและเต่า ได้ผูกอาฆาตกับชาวบ้านหนึ่งพันคน แต่ท่านได้สั่งสมบุญกุศลบารมีด้วยการถวายทานแด่พระปัจเจกพุทธเจ้า เกิดร่วมชาติกับพระโพธิสัตว์ได้ฟังธรรมสมาทานรักษาศีล 5 ในชาติสุดท้ายได้เกิดเป็นโจรฆ่าตัดอวัยยวะ 999 คน เพราะหลงเชื่อพาลมิตร เกือบทำอนันตริยกรรม ต่อมาได้ฟังธรรมจากพระบรมศาสดา ผู้บอกวิธีใช้อาวุธ (ปัญญา) ไว้ประหารกิเลสในจิตใจตนเอง 3) วิเคราะห์การบรรลุธรรมของพระองคุลิมาลเถระ ท่านปฏิบัติแบบสมถยานิก ใช้หลักกายคตาสติ เป็นแนวทางปฏิบัติเบื้องต้น ยกจิตสู่การเจริญวิปัสสนา มีหลักโพธิปักขิยธรรม 37 ประการ เป็นองค์ธรรมสนับสนุน บรรลุอรหัตตผล ได้วิโมกข์ 8, อภิญญา 6 เป็นพระอรหันต์ฉฬภิญญะ พระอุภโตภาควิมุต