สิทธิผู้ต้องขังระหว่างพิจารณา : ศึกษากรณีเมื่อผู้ต้องขัง ถูกควบคุมตัวไปศาล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงสิทธิของผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาเฉพาะกรณีเมื่อผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาถูกควบคุมตัวไปศาล โดยศึกษาแนวคิดทฤษฎี หลักกฎหมาย และแนวทางการปฏิบัติในการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาเมื่อมีการควบคุมตัวไปศาลของไทยและต่างประเทศ เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาแก้ไขปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยใช้รูปแบบการวิจัยทางเอกสารเป็นหลัก ซึ่งศึกษาจากบทบัญญัติของกฎหมาย กฎระเบียบ หนังสือ ตำราเรียน บทความทางวิชาการ วารสาร กฎหมาย วิทยานิพนธ์ ข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ เอกสารวิจัยที่เกี่ยวข้องต่าง ๆ ทั้งของประเทศไทยและต่างประเทศ ผลการวิจัยพบว่า ในปัจจุบันทางปฏิบัติและหลักกฎหมายที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญยังไม่สอดคล้องกัน และยังมีการละเมิดสิทธิของผู้ต้องขังระหว่างพิจารณา ซึ่งผู้ต้องขังระหว่างพิจารณายังถือว่าเป็นผู้บริสุทธิ์อยู่จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาถึงที่สุดแสดงว่าบุคคลนั้นกระทำความผิด จึงต้องแก้ไขปัญหาดังกล่าวเพื่อให้สอดคล้องกับหลักกฎหมายสากล จึงควรแก้ไขดังนี้ 1) ควรมีบทบัญญัติกำหนดไว้ชัดเจนว่าให้ผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาสวมใส่เสื้อผ้าของตนเองได้ เว้นแต่ กรณีจำเป็นต้องสวมชุดของเรือนจำที่มีความแตกต่างจากชุดนักโทษเด็ดขาด โดยเฉพาะหากเป็นกรณีที่ศาลมีคำสั่งเบิกตัวผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาไปศาลเพื่อดำเนินกระบวนพิจารณาต้องอนุญาตให้สวมใส่ชุดสากลนิยม 2) ควรงดใช้เครื่องพันธนาการกับผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาในระหว่างขนส่งผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาไปศาล 3) การควบคุมตัวผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาไปศาลควรกระทำให้มิดชิด ปกปิดจากสายตาของประชาชน 4) ควรเพิ่มบทบัญญัติเกี่ยวด้วยเรื่องดังกล่าวไว้ในพระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 เพื่อให้เจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องปฏิบัติไปในแนวทางเดียวกันทั้งประเทศ