ขุดคลองเบี่ยงน้ำเพื่อบรรเทาปัญหาน้ำท่วมตัวเมืองนครศรีธรรมราชกับการสร้างการมีส่วนเพื่อหาทางออกร่วมกันของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

Main Article Content

วัลภา พุทธพฤกษ์
ไพรัตน์ ฉิมหาด
ดิเรก นุ่นกล่ำ
ณิชารีย์ ปรีชา
พระปลัดธันวา วิชากโร

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ในการทำวิจัยประกอบด้วย 1) เพื่อศึกษาสภาพการณ์ของสิ่งแวดล้อม และการดำรงชีวิตของคนในชุมชนปัจจุบัน เช่น เศรษฐกิจครัวเรือน ความมั่นคงด้านอาหาร ชีวิตทางสังคมวัฒนธรรม ภูมิปัญญาสำหรับการดำรงชีวิต 2) เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงสภาพการณ์การดำรงชีวิตของคนในชุมชนตามข้อ 1 หากโครงการขุดคลองเบี่ยงน้ำ ดำเนินการตามแนวทางของทางราชการในปัจจุบัน  และสาเหตุที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว 3) เพื่อศึกษาศักยภาพองพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับชุมชมในการช่วยคลี่ปัญหาอุทกภัยเมืองนครศรีธรรมราช  และเงื่อนไขที่ทำให้เกิดศักยภาพดังกล่าว การเชื่อมต่อกับการแก้ปัญหาตามข้อเสนอของโครงการย่อยอื่นๆในชุดโครงการ และ 4) เพื่อดำเนินการนำความรู้จากข้อ 1- 3  ไปสู่สาธารณะ และหน่วยราชการที่เกี่ยวข้อง เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยใช้การสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่ม จากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 175 คน ได้แก่ ประชาชนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ และกลุ่มที่มีบทบาทสำคัญในการตัดสินใจ ใช้วิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) การดำรงชีวิตของคนในชุมชนปัจจุบัน การดำรงชีวิตตามสภาพเศรษฐกิจที่ค่อยเปลี่ยนกันมาตามยุคของการพัฒนา 2) หากโครงการดังกล่าวเกิดขึ้นจะส่งต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพการณ์ดำรงชีวิตของคนในชุมชนและมีผลกระทบต่อบริบทต่างๆ นั้นมีความเสียหายมากกว่าที่ภาครัฐประเมิน 3) ศักยภาพของชุมชนที่เข้มแข็งเป็นปึกแผ่น มีความสามัคคีและเอื้ออาทรต่อกัน มีศักยภาพในการพึ่งตนเองและเรียนรู้เพื่อปรับตัวรับการเปลี่ยนแปลง 4) การนำความรู้จากข้อ 1-3 ไปสู่สาธารณะ และหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องพบว่า แนวทางในการนำความรู้ที่ค้นพบจากการวิจัยไปสู่สาธารณะและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนั้น การขับเคลื่อนข้อมูลของชาวบ้านในพื้นที่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พุทธพฤกษ์ ว. ., ฉิมหาด ไ., นุ่นกล่ำ ด. ., ปรีชา ณ. ., & วิชากโร พ. (2023). ขุดคลองเบี่ยงน้ำเพื่อบรรเทาปัญหาน้ำท่วมตัวเมืองนครศรีธรรมราชกับการสร้างการมีส่วนเพื่อหาทางออกร่วมกันของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(2), 14–26. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/267408
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมชลประทาน. (2559). โครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองนครศรีธรรมราช อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนครศรีธรรมราช. ใน การศึกษาวางโครงการ (Pre-feasibility Report). กรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย. (2557). การลดความเสี่ยงจากสาธารณภัยสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ สำนักงานประเทศไทย.

ชาฮีดา วิริยาทร และภัททา เกิดเรือง. (2560). ภัยธรรมชาติและความเปราะบางของครัวเรือน กรณีศึกษาจากเหตุการณ์น้ำท่วม ปี พ.ศ. 2554 ในประเทศไทย. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 9(18), 46-59.

ธีรพันธ์ จันทร์ทอง และคณะ. (2564). พื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วมและมาตรการบรรเทาภัยในเขตเมืองนครศรีธรรมราช. สาระศาสตร์, 1(2564), 250-262.

สถานีวิจัยต้นน้ำ. (2557). การศึกษามวลชีวภาพของต้นไม้ในพื้นที่ ได้ทำการศึกษามวลชีวภาพของ ไม้ป่า ทุเรียนพันธ์ มังคุด พร้อมการศึกษาสภาพดินในพื้นที่ต้นน้ำ. ใน รายงานการวิจัย. รมทรัพยากร กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.

สุรีย์ เรืองมณี. (2559). การจัดการพื้นที่เสี่ยงอุทกภัยในอำเภอนบพิตำ จังหวัดนครครีรรมราช. eridian E-Journal, Silpakorn University (ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ และศิลปะ), 9(2), 2317-2331.