การพัฒนากระบวนการทุนทางสังคมของชุมชนทับสีทอง ตำบลบ้านเสด็จ อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหากระบวนการทุนทางสังคม 2) พัฒนากระบวนการทุนทางสังคม และ 3) ประเมินและปรับปรุงการพัฒนากระบวนการทุนทางสังคมของชุมชนทับสีทอง ตำบลบ้านเสด็จ อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฏร์ธานี โดยใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) สุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 30 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เชิงบรรยายเนื้อหา (Content Analysis) ผลจากการศึกษาขั้นที่ 1 การสนทนากลุ่ม 2 ครั้ง พบว่ามีปัญหากระบวนการทุนทางสังคมในระบบคิด สรุปได้ 5 ด้าน คือด้านความเชื่อ ด้านภูมิปัญญา ด้านค่านิยมมีความคิดต่างกัน ด้านขนบธรรมเนียม และด้านประเพณี/วัฒนธรรม ขั้นที่ 2 การพัฒนากระบวนการทุนทางสังคม จากการตรวจสอบโครงร่างแผนปฏิบัติการ ที่พัฒนาขึ้น การปรับปรุงแก้ไขโครงร่างแผนปฏิบัติการ พิจารณาในประเด็นต่าง แก้ไข ปรับปรุงหลังจากนั้นได้นำไปทดลองใช้ (Try Out) โดยการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ตามวงจรการวิจัยเชิงปฏิบัติการกับชุมชนประชาธรรมตำบลบ้านเสด็จ อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฏร์ธานี ซึ่งมิใช่กลุ่มตัวอย่างแต่มีบริบทที่เหมือน กันขั้นที่ 3 การประเมินและปรับปรุงการพัฒนากระบวนการทุนทางสังคม เป็นการนำแผนปฏิบัติการกระบวนการทุนทางสังคมที่พัฒนาขึ้น ไปใช้ทดลองหาประสิทธิภาพโดยการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ตามวงจรการวิจัยเชิงปฏิบัติการกับกลุ่มตัวอย่าง ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการประเมินกิจกรรมและวิธีการ แต่ละขั้นตอนมีความเหมาะสมทำให้เข้าใจกระบวนทุนทางสังคมมากขึ้น สำหรับผลการประเมินพฤติกรรม พบว่าผู้เข้าร่วมกระบวนการพัฒนามีพฤติกรรมการเรียนรู้ในระดับดี และผลตามวงจรการวิจัยเชิงปฏิบัติการ พบว่าการพัฒนากระบวนการทุนทางสังคม มีความเหมาะสม