การจัดการเส้นทางและเครือข่ายการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ลุ่มแม่น้ำตาปี

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์ดังนี้  (1) เพื่อศึกษาศักยภาพในการจัดการตนเองของชุมชนลุ่มน้ำตาปี (2) พัฒนาเส้นทางและเครือข่ายการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของชุมชนลุ่มน้ำตาปี และ(3) เสนอรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์อารยธรรมศรีวิชัยของชุมชนลุ่มน้ำตาปี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีขอบเขตด้านเนื้อหาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ซึ่งมีแหล่งท่องเที่ยว ได้แก่ กลุ่มท่องเที่ยวชุมชนลีเล็ด กลุ่มท่องเที่ยวชุมชนท่าฉาง กลุ่มท่องเที่ยวชุมชนเลม็ด และกลุ่มท่องเที่ยวชุมชนพุมเรียง ในการศึกษาผู้วิจัยได้คัดเลือกพื้นที่ชุมชนเป้าหมายของลุ่มแม่น้ำตาปี  วิถีชีวิตคนตามลุ่มน้ำเป็นตัวกำหนด คือ ใช้เส้นทางน้ำสัญจรตั้งบ้านเรือนใกล้ริมน้ำ การอาศัยแหล่งน้ำธรรมชาติในการดำรงชีพ มีผู้ให้ข้อมูลหลักมี 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มปราชญ์ชาวบ้านเกี่ยวกับแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ชุมชนละ 2 คน มี 4 ชุมชนรวมจำนวน 8 คน กลุ่มนักวิชาการสังคมวิทยาและพัฒนาชุมชน จำนวน 3 คน กลุ่มนักวิชาการด้านวัฒนธรรมจำนวน 3 คน และผู้เชี่ยวชาญด้านการท่องเที่ยว 4 คน รวมทั้งหมด 18 คน

    ผลการวิจัย พบว่า (1) แหล่งท่องเที่ยวทั้ง 4 แหล่งมีศักยภาพในการจัดการตนเองของชุมชนลุ่มน้ำตาปี ด้านพื้นที่ ด้านความสะดวกในการเข้าถึง ด้านสิ่งอำนวยความสะดวก ด้านสภาพแวดล้อม และด้านการมีส่วนร่วม (2) การพัฒนาเส้นทางและเครือข่ายการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของชุมชนลุ่มน้ำตาปีสามารถกำหนดเส้นทางสามารถกำหนดเส้นทางการท่องเที่ยวออกมาได้เป็น 3 รูปแบบ รูปแบบที่ 1 เส้นทางวันเดียว (ไม่ค้างคืน) รูปแบบที่ 2 เส้นทางวันเดียว (ค้างคืน) รูปแบบที่ 3 เส้นทาง 2 วัน 1 คืน และ (3) การเสนอรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์อารยธรรมศรีวิชัยของชุมชนลุ่มน้ำตาปีผู้วิจัยเสนอรูปแบบเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์อารยธรรมศรีวิชัยของชุมชนลุ่มน้ำตาปี ที่มีชื่อว่า “LIFE SMILE MODEL” ซึ่งมีองค์ประกอบย่อยได้แก่ สำหรับการกำหนดรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์อารยธรรมศรีวิชัยของชุมชนลุ่มน้ำตาปี