การพัฒนารูปแบบการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธบริหารการศึกษาของคณะสงฆ์มหายานในประเทศไทย

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้เพื่อสร้างการพัฒนารูปแบบการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธบริหารการศึกษาของคณะสงฆ์มหายานในประเทศไทย โดยใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนาเริ่มศึกษาถึงสภาพปัจจุบันของการบริหารการศึกษาคณะสงฆ์มหายานจำนวน 6 โรงเรียน โดยศึกษาสภาพความเป็นจริงที่มีอยู่ในปัจจุบัน ด้วยวิธีการสนทนากลุ่มผู้เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาในโรงเรียน เพื่อพัฒนาโรงเรียนให้ดีขึ้นด้วยการศึกษาเอกสาร ตำรา งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ด้วยการจัดสนทนากลุ่มรับรองรูปแบบของผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 11 รูป/คน ได้ผลการศึกษา ดังนี้

1. สภาพการบริหารการศึกษาของคณะสงฆ์มหายานในประเทศไทย โรงเรียนได้ แบ่งการบริหารงานออกเป็น 4 ฝ่าย พบว่า 1) การบริหารงานฝ่ายวิชาการ ผู้บริหารต้องมีการปรับพื้นฐานการเรียน การสอน สำหรับผู้เรียนให้เหมาะสมและพัฒนาสื่อการเรียนการสอนโดยเน้นผู้เรียนมีส่วนร่วม และใช้สื่อให้ทันสมัย 2) การบริหารงานงบประมาณ มีจำนวนจำกัดต้องอาศัยความร่วมมือกับผู้มีจิตศรัทธาและชุมชน ตลอดถึงเครือข่ายโรงเรียน 3) การบริหารงานบุคคล โรงเรียนต้องพัฒนาครูผู้สอนเพื่อให้มีความพร้อมในการสอนและเพิ่มครูสอนให้สอดคล้องกับการเรียนรู้ 4) การบริหารงานทั่วไป ผู้บริหารได้มีการสร้างแรงจูงใจในการทำงาน ระหว่างบุคลากรและผู้เรียนเพื่อช่วยเหลือกัน


2. การพัฒนารูปแบบการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธบริหารการศึกษาของคณะสงฆ์มหายานในประเทศไทย ประกอบด้วย 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) กระบวนการดำเนินงาน 4) หลักพุทธบริหารการศึกษา และ 5) ประเมินผลโดยการบูรณาการหลักพุทธบริหารการศึกษา ดำเนินการได้ดังนี้ (1) การบริหารฝ่ายวิชาการ ผู้บริหารใช้หลักธรรม โยนิโสมนสิการ, อิทธิบาท 4 (2) การบริหารฝ่ายงบประมาณใช้หลักกุศลมูล 3, (3) การบริหารงานฝ่ายบุคคลใช้หลักทศพิธราชธรรม, พรหมวิหารธรรม 4 (4) การบริหารงานฝ่ายทั่วไปใช้หลักธรรมกัลยาณมิตตตา, พละ 5 และใช้กระบวนการการพัฒนาด้วยการส่งเสริมการศึกษาดูงานนอกสถานที่ อบรมและศึกษาต่อเพื่อพัฒนางานทุกด้านให้มีคุณภาพ

          3. รูปแบบการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธบริหารการศึกษา ที่ได้รับการพิจารณารับรองจากการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิแล้ว มีรูปแบบการบริหารการศึกษาประกอบด้วย หลักการ วัตถุประสงค์ กระบวนการ หลักพุทธบริหารการศึกษา และประเมินผลโดยยึดรูปแบบการบริหารการศึกษาทั้ง 4 ฝ่าย เพื่อดำเนินการบริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพ ตามหลักพุทธบริหารการศึกษาและวัฒนธรรมองค์การของโรงเรียนในคณะสงฆ์มหายานในประเทศไทยตามรูปแบบ Mahayana Buddhism Model ที่มีคุณภาพในบริบทของบริหารจัดการการศึกษา