การบูรณาการการประยุกต์ใช้หลักสัตตโพชฌงค์ในพุทธปรัชญาเถรวาทในการเสริมสร้างสุขภาวะของพระสงฆ์ไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องสุขภาวะของพระสงฆ์ไทย 2) เพื่อศึกษาหลักสัตตโพชฌงค์ในพุทธปรัชญาเถรวาท 3) เพื่อบูรณาการหลักสัตตโพชฌงค์ในพุทธปรัชญาเถรวาทในการแก้ปัญหาสุขภาวะของพระสงฆ์ไทย 4) เพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่และรูปแบบการพัฒนาสุขภาวะของพระสงฆ์ไทย การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เป็นการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาวะของพระสงฆ์ทั้ง 4 ด้าน คือ สุขภาวะทางกาย สุขภาวะทางอารมณ์ หรือจิต สุขภาวะทางสังคม และสุขภาวะทางปัญญา

          ผลการวิจัยพบว่า สุขภาวะของพระสงฆ์ไทยส่วนใหญ่ ทั้ง 4 ด้าน ยังมีปัญหาอยู่บ้าง ด้วยเหตุผลบางประการ เช่น การขาดการออกกำลังกาย ทำให้ส่งผลต่อสุขภาวะทางกาย การฉันอาหารของพระสงฆ์ ที่เป็นไปตามศรัทธาของประชาชนที่ถวายภัตตาหาร การไม่ควบคุมอารมณ์ในบางเวลา ขาดสติส่งผลต่อสุขภาวะทางอารมณ์ การขาดปฏิสัมพันธ์ที่ดีกับสังคม หรือการคลุกคลีกับสังคมจนเกินเลย ส่งผลต่อสุขภาวะทางสังคมทำให้สังคมตำหนิ การขาดความคิดไตร่ตรองธรรม ทำให้ไม่เข้าใจธรรมที่ลึกซึ้ง หรือ ความรู้ที่ไม่ทันต่อความเปลี่ยนแปลงของพระสงฆ์ไทยส่งผลต่อสุขภาวะทางปัญญา เรื่องเหล่านี้ สามารถนำเอาหลักพุทธปรัชญาว่าด้วยสัตตโพชฌงค์มาประยุกต์ใช้เพื่อขจัดปัญหาเกี่ยวกับสุขภาวะได้

          องค์ความรู้ใหม่ที่เกิดจากศึกษาวิจัย คือ การประยุกต์หลักสัตตโพชฌงค์ โดยการใช้หลัก ความเข้าใจเชิงบูรณาการ ที่ประสานเชื่อมโยงเข้าหากัน โดยมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่ใช้สติและปัญญาจัดการสุขภาวะทั้ง 4 ด้าน