ระบบอีเลิร์นนิงแบบใช้กิจกรรมเป็นฐานเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันภัยคุกคาม ทางไซเบอร์ของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาจังหวัดสมุทรปราการ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาและประเมินคุณภาพระบบอีเลิร์นนิงแบบใช้กิจกรรมเป็นฐานเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันภัยคุกคามทางไซเบอร์ของผู้สูงอายุ 2) เปรียบเทียบคะแนนภูมิคุ้มกันภัยคุกคามทางไซเบอร์ก่อนและหลังการเรียนรู้ และ 3) ประเมินความพึงพอใจต่อระบบ การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนาร่วมกับการวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มเดียววัดก่อนและหลัง กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุ 60 - 69 ปี จำนวน 50 คน คัดเลือกแบบเจาะจงจากชมรมผู้สูงอายุในจังหวัดสมุทรปราการตามเกณฑ์ความสามารถพื้นฐานการใช้สมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ตการอ่านภาษาไทย และความสมัครใจเข้าร่วมวิจัย ระบบพัฒนาตามแบบ ADDIE 5 ระยะ และสังเคราะห์เป็นแบบจำลอง ACTIVE-6 โดย A-V เป็นองค์ประกอบด้านการเรียนรู้ เนื้อหา การออกแบบ การประเมิน และการสนับสนุน ส่วน E (Empowerment) เป็นผลลัพธ์ที่มุ่งให้เกิดกับผู้เรียน เครื่องมือ ประกอบด้วย ระบบอีเลิร์นนิง แบบประเมินคุณภาพระบบ แบบวัดภูมิคุ้มกันภัยคุกคามทางไซเบอร์ 20 ข้อ และแบบสอบถามความพึงพอใจ ผลการวิจัยพบว่า ระบบมีคุณภาพโดยรวมระดับมากที่สุด ( = 4.53, S.D. = 0.32) คะแนนหลังเรียน (
= 18.28, S.D. = 1.31) สูงกว่าก่อนเรียน (
= 14.14, S.D. = 2.50) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t(49) = 22.91, p < .001) และมีขนาดอิทธิพลสูงมาก (Cohen’s dz = 3.24) โดยผลสะท้อนความสามารถการจำแนกสถานการณ์ภัยคุกคามและเลือกแนวทางตอบสนองที่เหมาะสมตามแบบทดสอบได้ดีขึ้น มิใช่การยืนยันพฤติกรรมในระยะยาว ความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (
= 4.58, S.D. = 0.19) และด้านความง่ายต่อการใช้งานมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (4.78) ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่ากิจกรรมเชื่อมโยงสถานการณ์จริง ออกแบบที่เหมาะกับผู้สูงอายุ และการให้ข้อมูลย้อนกลับมีส่วนสนับสนุนการเรียนรู้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2567). รายงานสถิติภัยคุกคามทางไซเบอร์ประจำปี 2567. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). รายงานสถิติผู้สูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
Atta, M. H. R. et al. (2026). Safeguarding seniors in the digital age: An experimental study on the influence of cybersecurity awareness training on technology adoption, security behaviors, and cybercrime consciousness. Retrieved August 14, 2026, from https://shorturl.asia/ohblm1
Best, J. W. (1977). Research in education. (3rd ed.). New Jersey: Prentice-Hall.
Branch, R. M. (2009). Instructional Design: The ADDIE Approach. New York: Springer.
Camilleri, J. et al. (2025). Cybersafety card game: Empowering digital educators to teach cybersafety to older adults. Journals ACM, 163(2025), 1-12. https://doi.org/10.1145/3706599.3719806
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. (2nd ed.). Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates.
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340. https://doi.org/10.2307/249008
Faul, F. et al. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
Fujs, D. et al. (2025). SmartICST: A smart information and cyber security training approach for older adults. Education and Information Technologies, 30(14), 19911-19932. https://doi.org/10.1007/s10639-025-13564-y
Knowles, M. S. (1980). The modern practice of adult education: From pedagogy to andragogy. Cambridge: Cambridge Adult Education.
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Hoboken: Prentice-Hall.
Morrison, B. A. et al. (2023). Recognising diversity in older adults’ cybersecurity needs. In Proceedings of the 2023 ACM International Conference on Information Technology for Social Good (GoodIT ’23). New York: Association for Computing Machinery (ACM).
Sharpe, S. L. & Elwood, S. A. (2024). E-learning design for older adults in the United States. Social Sciences, 13(10), 522. https://doi.org/10.3390/socsci13100522