องค์ประกอบของโรงเรียนอัจฉริยะ: การสังเคราะห์จากงานวิจัย และกรอบแนวคิดทางทฤษฎี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ประกอบของโรงเรียนอัจฉริยะจากงานวิจัยเชิงประจักษ์และแนวคิดทางทฤษฎีที่เผยแพร่ในช่วง พ.ศ. 2558 - 2568 โดยใช้การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบร่วมกับการวิเคราะห์เนื้อหา ข้อมูลถูกรวบรวมจากฐานข้อมูลทางวิชาการ ได้แก่ Thai JO, Thai Digital Collection (TDC), Scopus, Web of Science, Google Scholar และ ERIC วิธีการวิเคราะห์ดำเนินการ 6 ขั้นตอน 1) การรวบรวมและเตรียมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เอกสารที่ผ่านการคัดเลือก ประกอบด้วย งานวิจัยในประเทศ 4 เรื่อง และต่างประเทศ 5 เรื่อง รวม 9 เรื่อง 2) สกัดประเด็นสำคัญโดยไม่กำหนดกรอบล่วงหน้า สำหรับคำที่มีความหมายใกล้เคียงกันจะถูกรวมเป็นกลุ่มเดียวกัน 3) นำข้อมูลมาสรุปความสัมพันธ์ เปรียบเทียบความเหมือนและความต่าง 4) การวิเคราะห์ความถี่ของการปรากฏ 5) การตรวจสอบความน่าเชื่อถือของผลการวิเคราะห์ และ 6) สรุปผลการศึกษา ผลการศึกษาพบว่า โรงเรียนอัจฉริยะ ประกอบด้วย องค์ประกอบหลัก 6 ด้าน ได้แก่ 1) วิสัยทัศน์และการบริหารจัดการ 2) โครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีสารสนเทศ 3) สภาพแวดล้อมทางกายภาพอัจฉริยะ 4) การจัดการเรียนการสอนอัจฉริยะ 5) ครูและบุคลากรอัจฉริยะ และ 6) คุณภาพผู้เรียนอัจฉริยะ โดยองค์ประกอบด้านโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีสารสนเทศ เป็นปัจจัยพื้นฐานสำคัญที่สุดในการสนับสนุนการบริหารจัดการ การจัดการเรียนรู้ และการเข้าถึงทรัพยากรทางการศึกษา ขณะที่องค์ประกอบด้านวิสัยทัศน์และการบริหารจัดการมีความโดดเด่นในบริบทประเทศไทย สะท้อนบทบาทสำคัญของผู้บริหารในการขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติ ผลการวิจัยมีส่วนสนับสนุนทางวิชาการโดยเสนอกรอบองค์ประกอบของโรงเรียนอัจฉริยะที่สังเคราะห์จากหลักฐานทั้งในและต่างประเทศ ชี้ให้เห็นความสำคัญของโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และอธิบายลักษณะเฉพาะของบริบทไทย อันเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาตัวบ่งชี้ การประเมินความพร้อม และการกำหนดแนวทางพัฒนาสถานศึกษาสู่ความเป็นโรงเรียนอัจฉริยะต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กีรติญา กันแคล้ว และคณะ. (2568). รูปแบบการบริหารโรงเรียนอัจฉริยะ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. Education Journal, 8(1), 141-156.
ชลชัย ศรีเชียง และคณะ. (2567). กลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาอัจฉริยะของโรงเรียนเอกชน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน เขตภาคกลาง. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 12(6), 2404-2417.
ชาญวิทย์ ชุมศรี. (2564). กลยุทธ์การพัฒนาสู่การเป็นโรงเรียนอัจฉริยะในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ใน ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้ฟนพื้นฐาน. (2566). นโยบายและจุดเน้นสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. เรียกใช้เมื่อ 12 มิถุนายน 2569 จาก https://shorturl.asia/ZUmJ9
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สิริรัตน์ บุญพูล และคณะ. (2567). รูปแบบการบริหารสู่ความเป็นโรงเรียนอัจฉริยะของผู้บริหารโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารพิชญทรรศน์, 19(1), 131-144.
Bass, B. M. & Riggio, R. E. (2006). Transformational Leadership. (2nd ed.). New York: Psychology Press.
Bdiwi, R. et al. (2019). Smart learning environment: Teacher’s role in assessing classroom attention. Research in Learning Technology, 27. https://doi.org/10.25304/rlt.v27.2072
Demir, K. A. (2021). Smart education framework. Smart Learning Environments, 8(1), 1-36.
Jamali, A. S. et al. (2020). A conceptual framework for smart education system for postgraduate students. University of Sindh Journal of Information and Communication Technology, 4(3), 165-172.
Krippendorff, K. (2018). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology. (4th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Saini, M. K. & Goel, N. (2019). How Smart Are Smart Classrooms? A Review of Smart Classroom Technologies. ACM Computing Surveys, 52(6), 1-28.
Tranfield, D. et al. (2003). Towards a methodology for developing evidence-informed management knowledge by means of systematic review. British Journal of Management, 14(3), 207-222.
UNESCO. (2024). Six pillars for the digital transformation of education: a common framework. Paris: UNESCO.
UNESCO IITE. (2023). Synthesis Report of Global Smart Education Conference 2023. Moscow: UNESCO Institute for Information Technologies in Education.
Yang, J. et al. (2025). Intelligent technologies in smart education: A comprehensive review of transformative pillars and their impact on teaching and learning methods. Humanities and Social Sciences Communications, 12. https://doi.org/10.1057/s41599-025-05444-0
Zhu, Z. T. et al. (2016). A research framework of smart education. Smart Learning Environments, 3(4), 1-17.
