CONFLICT MANAGEMENT THROUGH ALTERNATIVE JUSTICE PROCESSES OF THE COMMUNITY-BASED CIVIL DISPUTE MEDIATION CENTER IN PHITSANULOK PROVINCE
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This study aims to 1) Examine the current conditions and problems in conflict management through alternative dispute resolution processes of community mediation centers; 2) Analyze the factors contributing to the success of conflict management through such processes; and 3) Synthesize policy recommendations and practical guidelines to enhance the effectiveness of conflict management within community mediation centers. This study employed a mixed-methods approach. The quantitative component involved a total population of 318 participants, comprising 32 heads of Community Dispute Resolution Centers and 286 members of the administrative committees of these centers in Phitsanulok Province. Data were collected using a questionnaire. The data were analyzed using descriptive ststistion, including mean and standard deviation, as well as inferential statistics, specifically multiple linear regression analysis, The Qualitative component was conducted through in-depth interviews using open-ended questions with 31 key informants. The data were subsequently analyzed and discussed. The findings revealed that: 1) The overall current condition of conflict management through alternative dispute resolution was at a high level ( = 3.99), while the associated problems were at a low level ( = 2.10); 2) The success factors in conflict management consisted of four key variables, namely: administrative efficiency and organizational infrastructure (X2 Beta = .587), public perception, trust, and community participation (X3 Beta = .408), legal and policy support (X4 Beta = .475), and the quality and capacity of mediators and personnel (X1 Beta = .252); and 3) policy recommendations and practical guidelines should focus on transforming the role of community mediation centers from reactive operations to proactive mechanisms in conflict management, in order to enhance efficiency, sustainability, and public trust in alternative dispute resolution at the local level.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ. (2563). แนวทางการดำเนินงานการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงยุติธรรม.
คมพล สุวรรณกูฏ. (2561). การวิจัยเชิงคุณภาพทางสังคมศาสตร์เบื้องต้น. ปทุมธานี: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.
จักรกริญน์ ทอดสูงเนิน และอรนันท์ กลันทปุระ. (2557). ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชุมชน กรณีศึกษา ศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลโคกขาม อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 40(1), 98-113.
จิรศักดิ์ บางท่าไม้ และสิริพัฒนถ์ ลาภจิตร. (2564). ปัจจัยความสำเร็จในการดำเนินงานของศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลประทัดบุ. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 7(8), 293-307.
จุมพล หนิมพานิช และชมพูนุช หุ่นนาค. (2567). การวิจัยเชิงคุณภาพทางรัฐประศาสนศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนทร ผดุงธิติฐ์. (2562). มาตรการทางกำหมายเกี่ยวกับการไกล่เกี่ยข้อพิพาททางแพ่งก่อนฟ้องคดี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(10), 5821-5841.
นิรันทร์ ภิรมย์ลาภา และคณะ. (2567). ตัวแบบการบริหารจัดการที่ดีของศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน พื้นที่กรุงเทพมหานคร. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(2), 207-220.
ปรัชญาณี ศรีจอมขวัญ และคณะ. (2567). การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชนในชุมชนตามกระบวนการยุติธรรมทางเลือกโดยยึดหลักนิติธรรมและหลักการมีส่วนร่วม. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 4(6), 801-814.
พฤทธ์สรรค์ สุทธิไชยเมธี. (2563). สถิติขั้นสูงเพื่อการวิจัยเชิงปริมาณทางสังคมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: ซีเอ็ด ยูเคชั่น.
ยุทธศักดิ์ ดีอร่าม. (2566). รูปแบบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชุมชนที่เน้นการมีส่วนร่วมในชุมชนกับศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน ตำบลปากคลองบางปลากด จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 6(3), A115-A127.
สระเกตุ ปานเถื่อน และคณะ. (2567). การนำนโยบายยุติธรรมทางเลือกด้วยวิธีการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทไปปฏิบัติ ของสำนักงานศาลยุติธรรมประจำภาค 6. วารสาร Journal of Roi kaensarn Academi, 9(8), 1315-1331.
สำนักงานยุติธรรมจังหวัดพิษณุโลก. (2567). ข้อมูลทะเบียนศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน จังหวัดพิษณุโลก. พิษณุโลก: สำนักงานยุติธรรมจังหวัดพิษณุโลก .
โสรัตน์ กลับวิลา และธรรมวิทย์ เทิดอุดมธรรม. (2566). การใช้กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนฟ้องคดีในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร. วารสารกระบวนการยุติธรรม, 16(1), 69-91.
Best, J. W. & Kahn, J. V. (2006). Research in education. (10th ed.). Boston: Pearson Education, Inc.
Cheurprakokit, S. & Khuruakham, S. (2021). The conflict resolution practice as a community justice alternative in Thailand. Contemporary Justice review: Issues in Criminal, Social, and Restorative Justice, 24(4), 389-408.
Council of Europe. (2018). European judicial systems: Efficiency and quality of justice. Strasbourg: Council of Europe Publishing.
Cronbach, L. J. (1970). Essentials of Psychological Test. (5th ed.). New York: Harper Collins.
Robert, S. & Palmer, M. (2005). Dispute Processes: ADR and the primary forms of decision-marking. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
Rovinelli, R. J. & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research, 2(2), 49-60.
Turner, R. C. & Carlson, L. (2003). Indexes of item-objective congruence for multidimensional item. International Journal of Testing, 3(2),163-171.
United Nations General Assembly. (2016). Resolution adopted by the General Assembly on 27 April 2016: Sustaining peace. United Nations. Retrieved December 3, 2025, from https://undocs.org/A/Res/70/262
Wall, J. A. Jr. & Dunne, T. C. (2012). Mediation research: A current review. Negotiation Journal, 28(2), 217-244.
