COGNITIVE SKILL COMPONENTS IN SELF-HEALTH CARE OF THE ELDERLY
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
The objectives of this research were to analyze the cognitive skills components in self-health care of the elderly. This survey research is used to conceptualize frameworks and theories about the elderly, holistic care, self-care for the elderly, and concepts of cognitive skills in the elderly. The sample was 421 older adults in the elderly clubs in the district of Bangkok. The instrument used for data collection was a questionnaire on cognitive skills in self-health care of the elderly, which was a five-point rating scale. Testing for quality, the researchers found that the instruments evinced an item-objective congruence (IOC) index to fall between 0.60 and 1.00, with a reliability of 0.97. The researchers analyzed the data collected in terms of frequency and percentage. In addition, the exploratory factor analysis by orthogonal rotation with the varimax method was used to extract factors. The researchers found that there were six cognitive skills in self-health care of the elderly, described by 40 variables. Loading factors ranged from .455 to .817. They explained the variance at 69.41 percent. The name of components were as follows: 1) Thinking of problem-solving in health care could be explained by 14 variables with loading factors ranging from .455 to .817; 2) Analytical thinking in Health could be explained by 6 variables with loading factors ranging from .602 to .800; 3) 7 variables could explain discrimination ability on self-health care method with loading factors ranging from .506 to .763; 4) 5 variables could explain problem analysis and causes of holistic health care with loading factors ranging from .555 to .695; 5) critical thinking in social could be explained by 4 variables with loading factors ranging from .483 to .681; and 6). 4 variables could explain Critical Thinking in Physical and Mental Health with loading factors ranging from .546 to .791.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กรมสุขภาพจิต. (2558). คู่มือความสุข 5 มิติสำหรับผู้สูงอายุ (ฉบับปรับปรุง). (พิมพ์ครั้งที่ 6). นนทบุรี: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กรุงเทพมหานคร. (2566). ข้อมูลชมรมผู้สูงอายุในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ปีงบประมาณ 2566. เรียกใช้เมื่อ 23 เมษายน 2568 จาก https://webportal.bangkok.go.th/public/user_files_editor/103/3Sor/Chomrom2566.pdf
กิตติ์ธเนศ สว่างวรนาถ และชมสุภัค ครุฑกะ. (2562). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมทักษะทางปัญญาของผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(1), 207-215.
ฆนัท ธาตุทอง. (2555). สบายตา โมเดล รูปแบบการสอนเพื่อพัฒนาทักษะทางปัญญา. นครปฐม: เพชรเกษมการพิมพ์.
จินตนา ทองเพชร และคณะ. (2564). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการจัดการตนเองในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. วารสารพยาบาลทหารบก, 22(2), 57-64.
ฐิวรา โรจนสกุลเกตุ. (2568). การบูรณาการกุญแจแห่งปัญญาของสถาบันพลังจิตธรรมะจักรวาล (PDJ Institute) กับนโยบายสาธารณะด้านสุขภาพ: แนวทางการส่งเสริมทักษะและสุขภาวะผู้สูงอายุผ่านหลักภาวนา 4. วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 3(1), 106-114.
ณัฏฐ์ฐิตตา เทวาเลิศสกุล และคณะ. (2559). แนวทางการพัฒนาผู้สูงอายุจากภาระให้เป็นพลัง กรณีศึกษาเทศบาลนครรังสิต. Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 9(1), 529-545.
ทิศนา แขมมณี. (2555). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญใจ ศรีสถิตย์นรากูร. (2550). ระเบียบวิธีการวิจัยทางพยาบาลศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภัคจิรา ภูสมศรี และสาธุกานต์ กาบคำ. (2564). การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์น เอเชียฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 15(2), 102-115.
ภัชราภรณ์ วงศ์อาสา และคณะ. (2565). ประสบการณ์ชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย: การสังเคราะห์อภิมานงานวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารสภาการพยาบาล, 37(2), 30-45.
ภัทร์ธนิตา ศรีแสง และวราภรณ์ ดีน้ำจืด. (2562). ความรอบรู้ทางสุขภาพในการดูแลตนเองให้มีสุขภาพดีของผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร: การพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพของแบบวัด. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(2), 340-350.
รจนา อยู่สุข และรินทร์หทัย กิตติ์ธนารุจน์. (2568). ปัจจัยทำนายสุขภาวะองค์รวมของผู้สูงอายุในอำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 15(1), 147-159.
ลภณ จิรโศภิน. (2562). วิเคราะห์ศาสตร์การบริหารจัดการผ่านทักษะทางปัญญา 11 ประการของหมากล้อม. สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, 25(2), 78-93.
วิไลวรรณ อิศรเดช. (2565). ผู้สูงอายุกับการดูแลสุขภาวะแบบองค์รวม. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(12), 147-161.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2561). แผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี ด้านสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561. นนทบุรี: ปลัดกระทรวงสาธารณสุข.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กองบริหารการสาธารณสุข. (2565). แผนปฏิบัติราชการแผนการบูรณาการเพื่อการพัฒนาสุขภาพผู้สูงอายุ (พ.ศ. 2566 - 2570). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
สุรศักดิ์ อมรรัตนศักดิ์ และคณะ. (2559). ระเบียบวิธีวิจัยทางการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ศูนย์ส่งเสริมวิชาการ.
อาชัญญา รัตนอุบล. (2559). การเรียนรู้ของผู้ใหญ่และผู้สูงอายุในสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Caroline, N. et al. (2013). Normal Cognitive Aging. Clinics in Geriatric Medicine, 29(4), 737-752.
Cronbach, L. J. (1970). Essentials of psychological testing. (3rd ed.). New York: Harper & Row.
Fritsch, T. et al. (2007). Cognitive Functioning in Healthy Aging: The Role of Reserve and Lifestyle Factors Early in Life. The Gerontologist, 47(3), 307-322.
Hanushek, E. A. & Woessmann, L. (2008). The Role of Cognitive Skills in Economic Development. Journal of Economic Literature, 46(3), 607-668.
Lai, E. R. (2011). Critical Thinking: A Literature Review Research Report. London: Parsons Publishing.
Peretti, C. et al. (2002). Cognitive skill learning and aging A component process analysis. Archives of Clinical Neuropsychology, 17(5), 445-459.
Rahman, M. (2019). 21st Century Skill “Problem Solving”: Defining the Concept. Asian Journal of Interdisciplinary Research, 2(1), 64-74.
Uchmanowicz, I. et al. (2017). Cognitive deficits and self-care behaviors in elderly adults with heart failure. Clinical Interventions in Aging, 12, 1565-1572 https://doi.org/10.2147/CIA.S140309
