ศักยภาพการบริหารจัดการของวิสาหกิจชุมชนจังหวัดแม่ฮ่องสอน DOI:

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับศักยภาพและวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารจัดการของวิสาหกิจชุมชนจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยมุ่งเน้นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปอาหาร ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากภายใต้บริบทของจังหวัดชายแดนที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมและทรัพยากร กลุ่มเป้าหมายคือ วิสาหกิจชุมชนและเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่จดจดทะเบียนอย่างเป็นทางการกับกรมส่งเสริมการเกษตร การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงปริมาณ จำนวนประชากร 1,040 วิสาหกิจชุมชน คำนวณกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ Yamane (1973) กำหนดค่าความคลาดเคลื่อนที่ระดับ 0.05 ได้กลุ่มตัวอย่างวิสาหกิจชุมชนที่จดทะเบียนอย่างเป็นทางการ จำนวน 289 แห่ง ใช้วิธีการสุ่มแบบง่ายด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์จากวิสาหกิจที่ขึ้นทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชนในพื้นที่ 7 อำเภอ ของจังหวัดแม่ฮ่องสอน การเก็บข้อมูลใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความเชื่อมั่น (Cronbach’s Alpha = 0.925) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ

          ผลการวิจัยพบว่า ศักยภาพการบริหารจัดการของวิสาหกิจชุมชนอยู่ในระดับมากที่สุด สะท้อนถึงความเข้มแข็งขององค์กรชุมชนในการปรับตัวและพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะด้านภาวะผู้นำ ความโปร่งใส และการมีส่วนร่วมของสมาชิก การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อศักยภาพการบริหารจัดการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การมีส่วนร่วมของสมาชิก การบริหารจัดการภายใน และภาวะผู้นำ ซึ่งสามารถพยากรณ์ศักยภาพโดยรวมได้ถึง 78.2% (R² = 0.782) งานวิจัยนี้สังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่ 5 ด้าน ได้แก่ ทุนมนุษย์ ทุนทางสังคม การจัดการองค์กร การเข้าถึงตลาด และการสนับสนุนจากภายนอก และข้อเสนอแนะแนวทางพัฒนาการบริหารจัดการอย่างยั่งยืน เช่น การพัฒนาทักษะ การเชื่อมโยงเครือข่าย และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อยกระดับวิสาหกิจชุมชนให้สามารถแข่งขันได้ในตลาดสมัยใหม่