การสร้างความร่วมมือแบบบูรณาการจัดการโลจิสติกส์และซัพพลายเชนเพื่อเศรษฐกิจหมุนเวียนของธุรกิจการเกษตรจังหวัดเลย

ผู้แต่ง

  • พิชิต พระพินิจ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย https://orcid.org/0009-0000-8232-6108
  • ณปาล อุทยารัตน์ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย https://orcid.org/0009-0007-7082-8697
  • ธนบูรณ์ แพร่ศิริพุฒิพงศ์ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย https://orcid.org/0009-0003-7080-0142

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e303769

คำสำคัญ:

การจัดการโลจิสติกส์และห่วงโซ่อุปทานแบบบูรณาการ, เศรษฐกิจหมุนเวียน, ธุรกิจการเกษตร, การสร้างมูลค่า, เครือข่ายธุรกิจร่วมมือ

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: โลจิสติกส์แบบบูรณาการและการทำงานร่วมกันของห่วงโซ่อุปทานได้กลายเป็นกลยุทธ์สำคัญในการพัฒนาแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียนและปรับปรุงขีดความสามารถในการแข่งขันและความยั่งยืนของธุรกิจการเกษตร งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ: (1) ตรวจสอบกระบวนการจัดการโลจิสติกส์และห่วงโซ่อุปทานแบบบูรณาการภายใต้หลักการเศรษฐกิจหมุนเวียนในกลุ่มวิสาหกิจการเกษตรในจังหวัดเลย; (2) พัฒนาแนวทางการสร้างมูลค่าผ่านโลจิสติกส์และการจัดการห่วงโซ่อุปทานแบบบูรณาการ; และ (3) สร้างเครือข่ายธุรกิจความร่วมมือที่สนับสนุนห่วงโซ่อุปทานทางการเกษตรที่มีมูลค่าเพิ่ม

ระเบียบวิธีวิจัย: ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานที่บูรณาการการวิจัยเชิงปริมาณ เชิงคุณภาพ และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ข้อมูลเชิงปริมาณเก็บรวบรวมจากผู้ประกอบการต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ 400 ราย ซึ่งเป็นตัวแทนของสินค้าเกษตรหลัก 5 ชนิด โดยใช้แบบสอบถามที่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องแล้ว (IOC และความน่าเชื่อถือได้รับการตรวจสอบก่อนการเก็บรวบรวมข้อมูล) ข้อมูลเชิงคุณภาพได้มาจากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 30 ราย ในขณะที่การวิจัยเชิงปฏิบัติการเกี่ยวข้องกับการสนทนากลุ่มกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 50 ราย ผลการวิจัยจากทั้งสามส่วนได้รับการบูรณาการผ่านการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลหลายแหล่ง (triangulation) เพื่อเสริมสร้างการตีความและข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ ข้อมูลเชิงปริมาณได้รับการวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา

ผลการวิจัย: การจัดการโลจิสติกส์และห่วงโซ่อุปทานแบบบูรณาการได้รับการดำเนินการในระดับที่ดีโดยทั่วไป แม้ว่าผู้ผลิตต้นน้ำจะต้องการการพัฒนาศักยภาพที่มากขึ้นก็ตาม แนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียนถูกนำมาใช้ในระดับปานกลาง โดยการนำกลับมาใช้ใหม่เป็นแนวทางปฏิบัติที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางที่สุด การศึกษาได้พัฒนารูปแบบธุรกิจและคู่มือการปฏิบัติงานที่เป็นประโยชน์ ซึ่งส่งเสริมประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร การใช้ประโยชน์จากของเสีย การลดต้นทุน และการสร้างมูลค่าในสินค้าเกษตร 5 ชนิด นอกจากนี้ ยังมีการจัดตั้งเครือข่ายธุรกิจเกษตรแบบร่วมมือ 5 เครือข่าย ซึ่งประกอบด้วยสมาชิก 100 คน และผู้ประกอบการต้นแบบ 15 คน ซึ่งช่วยเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างองค์กรตลอดห่วงโซ่อุปทาน

สรุปผล: การศึกษาแสดงให้เห็นว่าการบูรณาการโลจิสติกส์และความร่วมมือในห่วงโซ่อุปทานกับหลักการเศรษฐกิจหมุนเวียนเป็นกรอบการทำงานที่มีประสิทธิภาพในการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร ลดต้นทุนโลจิสติกส์ สร้างมูลค่าทางธุรกิจ และเสริมสร้างเครือข่ายเกษตรแบบร่วมมือ กรอบการทำงานที่เสนอให้คำแนะนำที่เป็นประโยชน์สำหรับการส่งเสริมการพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน และสนับสนุนการดำเนินการตามนโยบายเศรษฐกิจหมุนเวียนในระบบการเกษตรระดับภูมิภาค

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2555). รายงานประจำปี 2555. https://www.doae.go.th/wp-content/uploads/2023/07/Annual2555.pdf

ปราณี สุทธศรี, ณฐ์ภัชช์ พงษ์เลื่องธรรม, วิศรุต มาลสุขุม, และ ณัชพล จรูญพิพัฒน์กุล. (2562). Sharing economy: นัยต่อเศรษฐกิจไทย. ธนาคารแห่งประเทศไทย. https://www.bot.or.th/content/dam/bot/documents/th/research-and-publications/research/discussion-paper-and-policy-paper/SharingEconomy_V8.pdf

พิชิต พระพินิจ, และ สมหญิง ชาภักดี. (2559). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านการดำเนินงานกับความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชน อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 11(36), 53–60. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/researchjournal-lru/article/view/79448

พิชิต พระพินิจ. (2566). การจัดการความสัมพันธ์และความร่วมมือในซัพพลายเชนสินค้าเกษตร [เอกสารประกอบการสอน]. มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย.

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2564). แผนปฏิบัติการด้านการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศไทยด้วยโมเดลเศรษฐกิจ BCG พ.ศ. 2564–2570. https://waa.inter.nstda.or.th/stks/pub/bcg/20211228-BCG-Action-Plan-2564-2570.pdf

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2556). รายงานภาวะเศรษฐกิจการเกษตร ประจำปี 2556. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

สำนักงานสถิติจังหวัดเลย. (2568). รายงานสถิติจังหวัดเลย พ.ศ. 2568. https://loei.nso.go.th/reports-publications/provincial-statistics-report/78-2568reportstat.html

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570. https://www.nesdc.go.th/the-national-economic-and-social-development-plan/the-thirteenth-plan-2023-2027/

อดิศร์ อิศรางกูร ณ อยุธยา, ปริญญารัตน์ เลี้ยงเจริญ, และ ทิพวัลย์ แก้วมีศรี. (2566). นโยบายการเกษตรเพื่อรองรับ BCG. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. https://tdri.or.th/wp-content/uploads/2023/11/2023_03_นโยบายเกษตรเพื่อรองรับ-BCG.pdf

Chopra, S., & Meindl, P. (2016). Supply chain management: Strategy, planning, and operation (6th ed., Global ed.). Pearson.

Christopher, M. (2022). Logistics and supply chain management (6th ed.). Pearson.

Ellen MacArthur Foundation. (2013). Towards the circular economy: Economic and business rationale for an accelerated transition (Vol. 1). https://content.ellenmacarthurfoundation.org/m/27265af68f11ef30/original/Towards-the-circular-economy-Vol-1.pdf

Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. P., & Hultink, E. J. (2017). The circular economy: A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757–768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048

Govindan, K., & Hasanagic, M. (2018). A systematic review on drivers, barriers, and practices towards circular economy: A supply chain perspective. International Journal of Production Research, 56(1–2), 278–311. https://doi.org/10.1080/00207543.2017.1402141

Grandori, A. (1997). An organizational assessment of interfirm coordination modes. Organization Studies, 18(6), 897–925. https://doi.org/10.1177/017084069701800601

Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221–232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005

Lalaeng, C., Chaiphet, C., & Uea-aree, W. (2018). Business networking development and competitive advantage of community enterprise in Chumphon Province. Veridian E-Journal, Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and Arts), 11(2), 3447–3464. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/153655

Novabizz. (2010). Strategic alliances and organizational networks. http://www.novabizz.com

Wieland, A. (2021). Dancing the supply chain: Toward transformative supply chain management. Journal of Supply Chain Management, 57(1), 58–73. https://doi.org/10.1111/jscm.12248

Xia, B., & Ruan, J. (2020). Analyzing barriers for developing a circular agricultural economy in China using a Grey-DEMATEL approach. Sustainability, 12(14), Article 5582. https://doi.org/10.3390/su12145582

Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). Harper & Row.

Yanuphrom, J., Kositkulporn, P., Vansuriya, A., & Srisuk, P. (2024). Behavior and motivations of Thai tourists towards Buddhist tourism in Bangkok. Academic Journal of Humanities and Social Sciences Burapha University, 32(3), 1–14. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husojournal/article/view/273899

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-24

รูปแบบการอ้างอิง

พระพินิจ พ., อุทยารัตน์ ณ., & แพร่ศิริพุฒิพงศ์ ธ. (2026). การสร้างความร่วมมือแบบบูรณาการจัดการโลจิสติกส์และซัพพลายเชนเพื่อเศรษฐกิจหมุนเวียนของธุรกิจการเกษตรจังหวัดเลย. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 6(5), e303769 . https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e303769

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ