การประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูในจังหวัดสุราษฎร์ธานี

สุทธิแดน  พลวัติจรัสวัฒน์; รุ่งภรณ์  กล้ายประยงค์; สุภาภรณ์  ใจสุข; สุจินต์  ภิญญานิล

doi:10.60027/iarj.2026.e299672

ผู้แต่ง

สุทธิแดน พลวัติจรัสวัฒน์ สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสุราษฎร์ธานี https://orcid.org/0009-0002-5941-8375
รุ่งภรณ์ กล้ายประยงค์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง https://orcid.org/0000-0003-1377-8228
สุภาภรณ์ ใจสุข คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี https://orcid.org/0009-0006-7401-0430
สุจินต์ ภิญญานิล สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุราษฎร์ธานี ชุมพร https://orcid.org/0009-0002-3371-0968

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e299672

คำสำคัญ:

การประเมินความต้องการจำเป็น, หลักสูตรฝึกอบรม, สมรรถนะครู, การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ทำให้ครูจำเป็นต้องมีสมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม เทคโนโลยี และลักษณะการเรียนรู้ของผู้เรียนที่หลากหลาย อย่างไรก็ตาม ในบริบทการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ครูยังมีความต้องการพัฒนาในหลายด้าน โดยเฉพาะการบูรณาการเทคโนโลยีและนวัตกรรมการเรียนรู้ การประเมินเพื่อพัฒนาผู้เรียน และการออกแบบการเรียนรู้เชิงรุก การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์เกี่ยวกับสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูในจังหวัดสุราษฎร์ธานี และ 2) ประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูในจังหวัดสุราษฎร์ธานี

ระเบียบวิธีการวิจัย: การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูผู้สอนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในจังหวัดสุราษฎร์ธานี จำนวน 805 คน ปีการศึกษา 2568 ได้มาจากการเลือกแบบตามความสะดวกผ่านแบบสอบถามออนไลน์ เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 24 ข้อ ครอบคลุมสมรรถนะ 4 ด้าน ได้แก่ 1) การประเมินเพื่อพัฒนาผู้เรียนรายบุคคลและแบบองค์รวม 2) การบูรณาการเทคโนโลยีและนวัตกรรมการเรียนรู้ 3) คุณธรรม จริยธรรม และการมีส่วนร่วมกับชุมชน และ 4) การออกแบบการเรียนรู้เชิงรุกและการจัดการชั้นเรียน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนี PNI _modified

ผลการวิจัย: พบว่า สมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (M = 4.10, S.D. = 0.68) ซึ่งสภาพที่เป็นจริงด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ คุณธรรม จริยธรรม และการมีส่วนร่วมกับชุมชน (M = 4.53 , S.D. = 0.68) ส่วนผลการประเมินความต้องการจำเป็นพบว่า ด้านที่ควรได้รับการพัฒนาเป็นลำดับแรกคือ การบูรณาการเทคโนโลยีและนวัตกรรมการเรียนรู้ (PNI_modified = 0.22) รองลงมาคือ การประเมินเพื่อพัฒนาผู้เรียนรายบุคคลและแบบองค์รวม (PNI_modified = 0.21) และการออกแบบการเรียนรู้เชิงรุกและการจัดการชั้นเรียน (PNI_modified = 0.19)

สรุปผล: ครูผู้สอนจังหวัดสุราษฎร์ธานีมีสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 อยู่ในระดับมาก แต่ยังมีความต้องการพัฒนาอย่างชัดเจนในด้านเทคโนโลยี นวัตกรรม การจัดการเรียนรู้เชิงรุก และการประเมินเพื่อพัฒนาผู้เรียน ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการออกแบบหลักสูตรฝึกอบรมครูให้สอดคล้องกับความต้องการจำเป็นได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

กลุ่มนโยบายและแผน สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสุราษฎร์ธานี. (2568). สารสนเทศการศึกษา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ปี 2568. สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสุราษฎร์ธานี. https://mis.moe.go.th/category/เอกสารเผยแพร่เกี่ยวกับข้อมูลสารสนเทศ/

สุทธิแดน พลวัติจรัสวัฒน์, สุภาภรณ์ ใจสุข, สุจินต์ ภิญญานิล, ศุภมาศ คงคาช่วย, สุรชัย ช่วยเกิด, เรณูชีวพลานนท์, ลีลารัศม์ จาตุรพล, & จิตรา เผือกสวัสดิ์. (2568). รายงานการวิจัยและพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ระยะที่ 1: การศึกษาองค์ประกอบสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูในจังหวัดสุราษฎร์ธานี. สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสุราษฎร์ธานี.

Caena, F. (2014). Teacher competence frameworks in Europe: Policy-as-discourse and policy-as-practice. European Journal of Education, 49(3), 311–331. https://doi.org/10.1111/ejed.12088

Celik, I., Dindar, M., Muukkonen, H., & Järvelä, S. (2023). Towards intelligent-TPACK: An empirical study on teachers’ professional knowledge to ethically integrate artificial intelligence (AI)-based tools into education. Computers in Human Behavior, 138, Article 107468. https://doi.org/10.1016/j.chb.2022.107468

Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.

Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute. https://doi.org/10.54300/122.311

Demissie, E. B., Labiso, T. O., & Thuo, M. W. (2022). Teachers’ digital competencies and technology integration in education: Insights from secondary schools in Ethiopia. Heliyon, 8(11), Article e11708. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e11708

Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2013). Removing obstacles to the pedagogical changes required by technology integration. Computers & Education, 64, 175–182. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.10.008

Hattie, J. (2009). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge.

Larson, L. C., & Miller, T. N. (2011). 21st century skills: Prepare students for the future. Kappa Delta Pi Record, 47(3), 121–123. https://doi.org/10.1080/00228958.2011.10516575

Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. https://doi.org/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x

OECD. (2005). Formative assessment: Improving learning in secondary classrooms. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264007413-en

OECD. (2019). TALIS 2018 results (Volume I): Teachers and school leaders as lifelong learners. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/1d0bc92a-en

OECD. (2022). Reinforcing and innovating teacher professionalism. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/117a675c-en

Scott, C. L. (2015). The futures of learning 2: What kind of learning for the 21st century? UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000242996

Selvi, K. (2010). Teachers’ competencies. Cultura: International Journal of Philosophy of Culture and Axiology, 7(1), 167–175. https://doi.org/10.5840/cultura20107133

Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.

UNESCO. (2018). UNESCO ICT competency framework for teachers (Version 3). UNESCO. https://www.unesco.org/en/digital-competencies-skills/ict-cft

UNESCO. (2024). AI competency framework for teachers. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000391104

Voogt, J., & Pareja Roblin, N. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299–321. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.668938

Witkin, B. R., & Altschuld, J. W. (1995). Planning and conducting needs assessments: A practical guide. Sage.