การพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์สำหรับเครือข่ายเพชปุระผ้าทอพื้นถิ่นจังหวัดเพชรบูรณ์

ผู้แต่ง

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e298491

คำสำคัญ:

หลักสูตร, ความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์, ผ้าทอพื้นถิ่น, ซอฟต์พาวเวอร์

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: เครือข่ายเพชปุระผ้าทอพื้นถิ่นจังหวัดเพชรบูรณ์เป็นการรวมกลุ่มของผู้ประกอบการชุมชนที่มุ่งอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาการทอผ้าพื้นถิ่นควบคู่กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์ อย่างไรก็ตาม สมาชิกเครือข่ายยังมีข้อจำกัดด้านความสามารถในการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะการประยุกต์ลวดลายผ้าทอพื้นถิ่น การเลือกใช้สีและวัสดุที่เหมาะสม และการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดร่วมสมัย การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ และ (2) ประเมินประสิทธิผลของหลักสูตรที่พัฒนาขึ้น

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้ใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) 3 ระยะ ได้แก่ (1) การศึกษาความต้องการจำเป็น (2) การพัฒนาหลักสูตรและตรวจสอบคุณภาพ และ (3) การทดลองใช้หลักสูตร กลุ่มตัวอย่างจำนวน 30 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบประเมินความเหมาะสมของหลักสูตร และแบบประเมินความสามารถด้าน การออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ การทดลองใช้หลักสูตรใช้แบบแผนการทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลหลัง การทดลอง (One-Group Posttest Design) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย (M) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) และสถิติ One-Sample t-test โดยกำหนดเกณฑ์ประสิทธิผลไว้ที่ร้อยละ 80

ผลการวิจัย: หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก (M = 4.19) และผู้เข้าร่วมมีคะแนนความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เฉลี่ย (M = 84.97, SD = 11.60) ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 2.35, p = .026)

สรุปผล: หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นสามารถเสริมสร้างความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ของผู้ประกอบการได้อย่างมีประสิทธิผล โดยการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับแนวคิดการออกแบบร่วมสมัย ซึ่งช่วยสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงสร้างสรรค์และส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงพาณิชย์. (2568). แนวโน้มตลาดผ้าทอพื้นถิ่น ปี 2568. https://www.moc.go.th/th/gallery/category/detail/id/5/iid/1335

กระทรวงวัฒนธรรม. (2565, 14 กุมภาพันธ์). ผ้าทอพื้นเมืองจังหวัดเพชรบูรณ์. http://www.m-culture.in.th/album/195628

เยาวภา โตสงวน. (2559). ผ้าซิ่นหัวแดงตีนก่านไทหล่ม. เพชรบูรณ์: สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเพชรบูรณ์.

ศิริญญา อารยะจารุ, & เก่งกาจ ต้นทองคำ. (2567). การวิเคราะห์ทุนทางวัฒนธรรมชุมชนสู่การพัฒนารูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 7(2), 262–277.

โสมฉาย บุญญานันต์, ณชนก หล่อสมบูรณ์, & ปรียศรี พรหมจินดา. (2568). แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมไทยร่วมสมัยด้วยกระบวนการร่วมคิดร่วมสร้าง: กรณีศึกษาชุมชนบ้านครัว. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 12(8), 132–142.

อภิชาติ สุวรรณชื่น, สุภาพร บางใบ, ชนิรัตน์ ผึ่งบรรหาร, & จิตราทิพย์ บุญพิทักษ์. (2566). การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเศษผ้าซิ่นคั่นฝ้ายของกลุ่มทอผ้าพื้นบ้าน ตำบลบ้านติ้ว อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์. ราชภัฏเพชรบูรณ์สาร, 25(2), 13–23.

Bourdieu, P. (1989). Social space and symbolic power. Sociological Theory, 7(1), 14–25. https://doi.org/10.2307/202060

Gumulya, D., Purba, T. J., Hariandja, E. S., & Pramono, R. (2023). Cultural product design as a key strategy for innovation capability development: Evidence from Indonesian creative social enterprises. Archives of Design Research, 36(1), 21–41. https://doi.org/10.15187/adr.2023.02.36.1.21

Kao, Y.-F., Chen, H.-C., & Lo, J.-H. (2023). Exploring an interdisciplinary curriculum in product and media design education: Knowledge innovation and competency development. Sustainability, 15(23), Article 16369. https://doi.org/10.3390/su152316369

Kolb, D. A. (2014). Experiential learning: Experience as the source of learning and development (2nd ed.). FT Press.

Li, W., & Li, Z. (2022). Research on creativity model of creative product design based on twenty-four solar terms. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 634, 305–310. https://doi.org/10.2991/assehr.k.220105.056

Oliva, P. F. (1992). Developing the curriculum (3rd ed.). HarperCollins.

Rattanaphaisankit, R., & Sangvanich, K. (2023). The priority needs investigation for curriculum development of innovative arts from Lanna cultural capital for youths using design thinking. Journal of Education and Innovation, 25(4), 275–286. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/248559

Taba, H. (1962). Curriculum development: Theory and practice. Harcourt, Brace & World.

Tyler, R. W. (1949). Basic principles of curriculum and instruction. University of Chicago Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-11-15

รูปแบบการอ้างอิง

แก้วพวง ป. (2026). การพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์สำหรับเครือข่ายเพชปุระผ้าทอพื้นถิ่นจังหวัดเพชรบูรณ์ . Interdisciplinary Academic and Research Journal , 6(6), e298491. https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e298491

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ