การพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์สำหรับเครือข่ายเพชปุระผ้าทอพื้นถิ่นจังหวัดเพชรบูรณ์
DOI:
https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e298491คำสำคัญ:
หลักสูตร, ความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์, ผ้าทอพื้นถิ่น, ซอฟต์พาวเวอร์บทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: เครือข่ายเพชปุระผ้าทอพื้นถิ่นจังหวัดเพชรบูรณ์เป็นการรวมกลุ่มของผู้ประกอบการชุมชนที่มุ่งอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาการทอผ้าพื้นถิ่นควบคู่กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์ อย่างไรก็ตาม สมาชิกเครือข่ายยังมีข้อจำกัดด้านความสามารถในการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะการประยุกต์ลวดลายผ้าทอพื้นถิ่น การเลือกใช้สีและวัสดุที่เหมาะสม และการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดร่วมสมัย การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ และ (2) ประเมินประสิทธิผลของหลักสูตรที่พัฒนาขึ้น
ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้ใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) 3 ระยะ ได้แก่ (1) การศึกษาความต้องการจำเป็น (2) การพัฒนาหลักสูตรและตรวจสอบคุณภาพ และ (3) การทดลองใช้หลักสูตร กลุ่มตัวอย่างจำนวน 30 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบประเมินความเหมาะสมของหลักสูตร และแบบประเมินความสามารถด้าน การออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ การทดลองใช้หลักสูตรใช้แบบแผนการทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลหลัง การทดลอง (One-Group Posttest Design) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย (M) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) และสถิติ One-Sample t-test โดยกำหนดเกณฑ์ประสิทธิผลไว้ที่ร้อยละ 80
ผลการวิจัย: หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก (M = 4.19) และผู้เข้าร่วมมีคะแนนความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เฉลี่ย (M = 84.97, SD = 11.60) ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 2.35, p = .026)
สรุปผล: หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นสามารถเสริมสร้างความสามารถด้านการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ของผู้ประกอบการได้อย่างมีประสิทธิผล โดยการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับแนวคิดการออกแบบร่วมสมัย ซึ่งช่วยสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงสร้างสรรค์และส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงพาณิชย์. (2568). แนวโน้มตลาดผ้าทอพื้นถิ่น ปี 2568. https://www.moc.go.th/th/gallery/category/detail/id/5/iid/1335
กระทรวงวัฒนธรรม. (2565, 14 กุมภาพันธ์). ผ้าทอพื้นเมืองจังหวัดเพชรบูรณ์. http://www.m-culture.in.th/album/195628
เยาวภา โตสงวน. (2559). ผ้าซิ่นหัวแดงตีนก่านไทหล่ม. เพชรบูรณ์: สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเพชรบูรณ์.
ศิริญญา อารยะจารุ, & เก่งกาจ ต้นทองคำ. (2567). การวิเคราะห์ทุนทางวัฒนธรรมชุมชนสู่การพัฒนารูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 7(2), 262–277.
โสมฉาย บุญญานันต์, ณชนก หล่อสมบูรณ์, & ปรียศรี พรหมจินดา. (2568). แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมไทยร่วมสมัยด้วยกระบวนการร่วมคิดร่วมสร้าง: กรณีศึกษาชุมชนบ้านครัว. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 12(8), 132–142.
อภิชาติ สุวรรณชื่น, สุภาพร บางใบ, ชนิรัตน์ ผึ่งบรรหาร, & จิตราทิพย์ บุญพิทักษ์. (2566). การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเศษผ้าซิ่นคั่นฝ้ายของกลุ่มทอผ้าพื้นบ้าน ตำบลบ้านติ้ว อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์. ราชภัฏเพชรบูรณ์สาร, 25(2), 13–23.
Bourdieu, P. (1989). Social space and symbolic power. Sociological Theory, 7(1), 14–25. https://doi.org/10.2307/202060
Gumulya, D., Purba, T. J., Hariandja, E. S., & Pramono, R. (2023). Cultural product design as a key strategy for innovation capability development: Evidence from Indonesian creative social enterprises. Archives of Design Research, 36(1), 21–41. https://doi.org/10.15187/adr.2023.02.36.1.21
Kao, Y.-F., Chen, H.-C., & Lo, J.-H. (2023). Exploring an interdisciplinary curriculum in product and media design education: Knowledge innovation and competency development. Sustainability, 15(23), Article 16369. https://doi.org/10.3390/su152316369
Kolb, D. A. (2014). Experiential learning: Experience as the source of learning and development (2nd ed.). FT Press.
Li, W., & Li, Z. (2022). Research on creativity model of creative product design based on twenty-four solar terms. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 634, 305–310. https://doi.org/10.2991/assehr.k.220105.056
Oliva, P. F. (1992). Developing the curriculum (3rd ed.). HarperCollins.
Rattanaphaisankit, R., & Sangvanich, K. (2023). The priority needs investigation for curriculum development of innovative arts from Lanna cultural capital for youths using design thinking. Journal of Education and Innovation, 25(4), 275–286. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/248559
Taba, H. (1962). Curriculum development: Theory and practice. Harcourt, Brace & World.
Tyler, R. W. (1949). Basic principles of curriculum and instruction. University of Chicago Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Interdisciplinary Academic and Research Journal

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ในบทความใดๆ ใน Interdisciplinary Academic and Research Journal ยังคงเป็นของผู้เขียนภายใต้ ภายใต้ Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้ใดๆ เพื่ออ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือลิงก์ไปยังบทความฉบับเต็ม รวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใด แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือด้วยเจตนาที่จะเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจใดๆ






