ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1

ทนงศักดิ์ อัตติยะ; นาวี  อุดร; อัครวัฒน์  บุปผาทวีศักดิ์

doi:10.60027/iarj.2026.e297064

ผู้แต่ง

ทนงศักดิ์ อัตติยะ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม https://orcid.org/0009-0007-8945-9078
นาวี อุดร คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม https://orcid.org/0000-0001-6151-2614
อัครวัฒน์ บุปผาทวีศักดิ์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม https://orcid.org/0009-0009-3951-3093

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e297064

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม, สมรรถนะในการจัดการเรียนรู้, ผู้บริหารสถานศึกษา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครู ซึ่งจะช่วยให้เราพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมที่ดีขึ้นและสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครู สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 ให้มีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผลสูงสุดกับสถานศึกษายิ่งขึ้นต่อไปการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) และเปรียบเทียบภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา 2) และเปรียบเทียบสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครู จำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา 3) ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครู และ 4) ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครู

ระเบียบวิธีการวิจัย: เป็นวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 260 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลในครั้งนี้ คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบมีขั้นตอน

ผลการวิจัย : พบว่า 1) ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก (\bar{x} = 4.09, S.D. =0.31) ผลการเปรียบเทียบจำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษาโดยรวม พบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 2) สมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครู โดยรวมอยู่ในระดับมาก (\bar{x} = 4.07, S.D. =0.32) ผลการเปรียบเทียบจำแนกตามสถานภาพและขนาดสถานศึกษาโดยรวม พบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 3) ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครูมีความสัมพันธ์กันทางบวกในระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 4) ตัวแปรภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาส่งผลต่อสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 มี 4 ตัวแปร ได้แก่ ด้านการทำงานเป็นทีมและการมีส่วนร่วม (X₄) ด้านการมีวิสัยทัศน์เชิงนวัตกรรม (X₁) ด้านการมีบุคลิกภาพเชิงนวัตกรรม (X₂) และด้านการคิดสร้างสรรค์เชิงนวัตกรรม (X₃) พยากรณ์ได้อย่างความสัมพันธ์มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยร่วมกันพยากรณ์ได้ร้อยละ 71.20 มีความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของการพยากรณ์ ±.17 สามารถเขียนสมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ และคะแนนมาตรฐานได้

สรุปผล: ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษามีความสัมพันธ์กับสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครูอย่างมีนัยสำคัญโดยภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมที่ส่งผลมากที่สุด คือ ด้านการทำงานเป็นทีมและการมีส่วนร่วม รองลงมาคือ ด้านการมีวิสัยทัศน์เชิงนวัตกรรม รองลงมาคือ ด้านการมีบุคลิกภาพเชิงนวัตกรรม และด้านการคิดสร้างสรรค์เชิงนวัตกรรม ซึ่งช่วยให้โรงเรียนมีการบริหารที่มีประสิทธิภาพในทุกด้าน นอกจากนี้ ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมเหล่านี้สามารถใช้เป็นปัจจัยพยากรณ์เพื่อเสริมสร้างความสำเร็จของโรงเรียนได้อย่างชัดเจน

เอกสารอ้างอิง

กุลชลี จงเจริญ. (2561). เอกสารประกอบการสอน หน่วยที่ 12 ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม ชุดวิชา 23728 นวัตกรรมการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

กุลชลี จงเจริญ. (2562). เอกสารประกอบการสอน หน่วยที่ 2 ภาวะผู้นำเพื่อการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ชูชาติ พ่วงสมจิตร์. (2561). เอกสารประกอบการสอน หน่วยที่ 1 แนวคิดเกี่ยวกับนวัตกรรมการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ฐิตินันท์ นันทะศรี. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). ชมรมเด็ก.

ประยูร บุญใช้. (2563). สมรรถนะการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ของครูประถมศึกษา. วารสารเซนต์จอห์น, 23(33), 240–258.

ปวีณา กันถิน. (2560). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนประชารัฐ เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5 [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่].

ไพฑูรย์ ศิริบูรณ์. (2564). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารที่ส่งผลต่อความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายโสธร เขต 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด].

ภิรญา สายศิริสุข. (2561). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา กลุ่มสหวิทยาเขตปัญจภาคี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 4 [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์].

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1. (2568). แผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ 2568. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือประเมินสมรรถนะครูฉบับปรับปรุง. กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุภาพร เวียงคำ. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับความเป็นนวัตกรทางการศึกษาของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา].

อนงค์นาถ เคนโพธิ์. (2562). การพัฒนารูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียนประถมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].

Alsolami, H. A., Teoh Guan Cheng, K., & Ibn Twalh, A. A. M. (2016). Revisiting innovation leadership. Open Journal of Leadership, 5(2), 31–38. https://doi.org/10.4236/ojl.2016.5200

Hasegawa, K. (2012). The relationship of the teacher’s instructional competencies to the students’ academic performance. Don Bosco College.

Seferoglu, S. S. (2011). Teaching competencies of teacher candidates. Hacettepe University.