ความสัมพันธ์ระหว่างการใช้นวัตกรรมของผู้บริหารกับการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2

ปารุสก์ คงแขม; อำนวย   ทองโปร่ง

doi:10.60027/iarj.2026.e296533

ผู้แต่ง

ปารุสก์ คงแขม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง https://orcid.org/0009-0002-1595-3501
อำนวย ทองโปร่ง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง https://orcid.org/0009-0003-1977-9894

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e296533

คำสำคัญ:

การใช้นวัตกรรมของผู้บริหาร, การบริหารงานวิชาการ, ความสัมพันธ์

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การนำนวัตกรรมมาใช้ในการบริหาร นับเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ผู้บริหารสามารถตอบสนองต่อพลวัตของสังคมและเทคโนโลยีได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการ บริหารงานวิชาการ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการจัดการศึกษา การศึกษาถึงระดับการใช้นวัตกรรมของผู้บริหาร และความสัมพันธ์กับการบริหารงานวิชาการ จึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อพัฒนาแนวทางการบริหารจัดการให้เหมาะสมกับบริบทการศึกษาในปัจจุบัน ดังนั้น การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาระดับการใช้นวัตกรรมของผู้บริหาร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 2) เพื่อศึกษาระดับการบริหารงานวิชาการ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 และ 3) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการใช้นวัตกรรมของผู้บริหารกับการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ คือ ครูในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 ปีการศึกษา 2568 จากการกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรการคํานวณขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยเปิดตารางสำเร็จรูปของ Taro Yamane ได้ขนาดของกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยจำนวน 375 คน โดยวิธีการการสุ่มแบบหลายขั้นตอน ใช้วิธีการสุ่มแบบชั้นภูมิ โดยใช้ขนาดสถานศึกษาเป็นเกณฑ์และใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย โดยวิธีการจับฉลาก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สําเร็จรูป สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า 1) การใช้นวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 โดยภาพรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 2) การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 โดยภาพรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 3) ความสัมพันธ์ระหว่างการใช้นวัตกรรมของผู้บริหาร กับการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 โดยภาพรวมมีความสัมพันธ์กันในทางบวกอยู่ในระดับสูง (r = .903) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

สรุปผล: ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการใช้นวัตกรรมของผู้บริหารเป็นปัจจัยสำคัญที่มีความสัมพันธ์อย่างยิ่งกับการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษาอย่างมีนัยสำคัญ

เอกสารอ้างอิง

กนกวรรณ เขียวนิล & ประทีป มากมิตร (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของการบริหารวิชาการของโรงเรียนในเขตบางกอกน้อย สังกัดกรุงเทพมหานคร. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(12), 166–179.

กัญชลารักษ์ ทีปกากร. (2568). คืนครูสู่ห้องเรียน. วารสารราชสีมาปริทัศน์, 1(1), 37–44.

กิจธนะ รักษ์ธนธัช. (2564). แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการโรงเรียนกองฟ้าวัฒนาวิทยาลัยตามแนวคิดการสร้างแรงบันดาลใจ [สารนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

จรัญญา ทองวิเศษ. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการโรงเรียนเครือข่ายพื้นที่นวัตกรรม จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 18(1), 105–122.

จินดา สรรประเสริฐ. (2563). การพัฒนานวัตกรรมการบริหารวิชาการโรงเรียนประถมศึกษาตามแนวคิดทักษะภาวะผู้นำในอนาคต [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

จุฑามาศ จุมปู, & ธดา สิทธิ์ธาดา. (2567). แนวทางการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล โรงเรียนบ้านกุงประชาสรรค์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 9(2), 245–256.

ฉัตวิมล มากทรัพย์. (2563). แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการโรงเรียนที่ปัทวิทยานุสรณ์ (มัธยมวัดธาตุเกษตร) ในพระราชูปถัมภ์ฯ ตามแนวคิดการเรียนรู้ด้วยการบริการสังคม [สารนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

ชุณวัฒน์ ปุงบางกระดี่. (2564). การพัฒนานวัตกรรมการบริหารวิชาการโรงเรียนประถมศึกษาตามแนวคิดการประเมินแบบร่วมมือและเป้าหมายของสะเต็มศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

ไชยยุทธ์ อินบัว. (2565). การนำนโยบายพื้นที่นวัตกรรมทางการศึกษาไปปฏิบัติในเขตพื้นที่การศึกษาจังหวัดปัตตานี. วารสารมจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 7(4), 30–41.

ตุลา สุขสัมพันธ์. (2566). การพัฒนาและใช้สื่อเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน: กรณีศึกษาโรงเรียนบ้านห้วยติ่ง. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2.

เทพสุดา เมฆวิลัย. (2563). กลยุทธ์การบริหารวิชาการตามแนวคิดสมรรถนะหลักของนักเรียนโรงเรียนสร้างสรรค์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

ธนวรรณ เพียภูเขียว. (2567). รูปแบบการจัดการนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู. วารสารปัญญา, 31(3), 1–15.

ธัญวรัตม์ สิงห์จู. (2563). แนวทางการพัฒนาการเป็นโรงเรียนนวัตกรรม: การบูรณาการการวิเคราะห์ข้ามกรณีและการย้อนรอยกระบวนการ [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

นิภาวรรณ ศิริธนิกุล. (2566). แนวทางการบริหารสถานศึกษาที่มีต่อการลดภาระงานตามการรับรู้ของครูในโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 13(1), 52–61.

บุปผา หลงมีหนา. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการยอมรับนวัตกรรมทางการศึกษาของครูมัธยมศึกษา จังหวัดนครนายก [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี]. Thai Digital Collection (TDC).

ปริยา เกิดดี. (2564). แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดสมุทรสงคราม ตามแนวคิดผู้เชี่ยวชาญการเรียนรู้ [สารนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

ปะราลี อร่ามดวง. (2563). การพัฒนากลยุทธ์การบริหารวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาตามแนวคิดการเสริมสร้างความไว้วางใจ [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. (2545, 19 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 119(123ก), 16–21.

พิมพ์ทอง พัฒนาประพันธ์. (2568). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อองค์กรแห่งนวัตกรรมการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2. วารสารการศึกษาและนวัตกรรม, 10(1), 45–60.

พุทธมาตย์ ยาคง. (2567). แนวทางการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาในยุคดิจิทัลสู่ความเป็นเลิศ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 4(10), 47–61.

เพ็ญนิภา ศรีสุข. (2567). ปัญหา ความต้องการ และแนวทางการบริหารจัดการนวัตกรรมในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาภาคเหนือตอนล่าง. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(12), 2869–2882.

ภาวิดา ธาราศรสุทธิ. (2558). ภาวะผู้นำและนวัตกรรมทางการศึกษา. มิตรภาพการพิมพ์และสติวดิวดิโอ.

ภูมพงศ์คชศร ภกฺกุณฺฑปาโล. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาเชิงสร้างสรรค์เพื่อส่งเสริมพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 สำหรับสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารวิชาการบัณฑิตศึกษา, 18(2), 101–115.

ภูรีรัตน์ สุกใส. (2565). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาของสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดอุตรดิตถ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. NU Intellectual Repository.

มณฑิตา แม้นกลิ่นเนียม. (2566). นวัตกรรมเพื่อการบริหารงานบุคคลกับการจัดการภาครัฐแนวใหม่: กรณีศึกษา สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง]. Thai Digital Collection (TDC).

รุจิรา รักวงษ์. (2564). แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดสมุทรปราการ ตามแนวคิดคุณลักษณะผู้ประกอบการสังคม [สารนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

เรวัตร อยู่เกิด. (2563). แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดชัยนาท ตามแนวคิดทักษะทางพฤติกรรม [สารนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

วัชรศักดิ์ แย้งจันทร์. (2568). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์. วารสารบริหารการศึกษา, 10(2), 70–85.

วุทธิศักดิ์ โภชนุกูล. (2552). ภาวะผู้นำทางการศึกษาในสังคมโลกาภิวัตน์. คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. https://www.sesao2.go.th/data_16576

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2552). แนวปฏิบัติการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานการวิจัย: การบูรณาการเทคโนโลยีกับการบริหารจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21. พริกหวานกราฟฟิค.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2565). การบริหารวิชาการที่ตอบสนองการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคพลิกผัน. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรมหาวิทยาลัย.

สุชาติ หูทิพย์. (2566). กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการตามแนวคิดเชิงนวัตกรรม. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 7(4), 1136–1154.

หทัยรัตน์ สงวนสกุล. (2567). นวัตกรรมของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2 [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย]. Thai Digital Collection (TDC).

อัชปานี ชนะผล. (2564). แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการโรงเรียนกาญจนานุเคราะห์ ตามแนวคิดทักษะการคิดขั้นสูง [สารนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).

Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage Publications.

Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). Teachers College Press.

Hashem, R., Ali, N., El Zein, F., Fidalgo, P., & Abu Khurma, O. (2024). AI to the rescue: Exploring the potential of ChatGPT as a teacher ally for workload relief and burnout prevention. Research and Practice in Technology Enhanced Learning, 19, Article 23, 1–26. https://doi.org/10.48550/arXiv.2303.07304

Kahn, K. B. (2018). Understanding innovation. Business Horizons, 61(4), 453–460. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.01.011

Karakose, T., & Tülübaş, T. (2024). School leadership and management in the age of artificial intelligence (AI): Recent developments and future prospects. Educational Process: International Journal, 13(1), 7–14. https://doi.org/10.22521/edupij.2024.131.1

Kotter, J. P. (2018). The 8-step process for leading change [eBook]. Harvard Business Review Press.

Mayo, E. (1933). The human problems of an industrial civilization. Macmillan.

Prenger, R., Tappel, A. P. M., Poortman, C. L., & Schildkamp, K. (2022). How can educational innovations become sustainable? A review of the empirical literature. Frontiers in Education, 7, Article 970715. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.970715

Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.

Vincent-Lancrin, S., Urgel, J., Kar, S., & Jacotin, G. (2019). Measuring innovation in education 2019: What has changed in the classroom (Educational Research and Innovation). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264311671-en

Westerman, G., Bonnett, A., & McAfee, A. (2014). Leading digital: Turning technology into business transformation. Harvard Business Review Press.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. Harper & Row.

Yangari, M., & Inga, E. (2021). Educational innovation in the evaluation processes within the flipped and blended learning models. Education Sciences, 11(9), 487. https://doi.org/10.3390/educsci11090487