การพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการพัสดุคงคลังโดยใช้เทคโนโลยีระบบคิวอาร์โค้ด :  กรณีศึกษา สถาบันวิจัย พัฒนา และสาธิตการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

เจนจิรา  ตะเคียนงาม; ไททัศน์  มาลา; กัมลาศ  เยาวะนิจ

doi:10.60027/iarj.2026.e296270

ผู้แต่ง

เจนจิรา ตะเคียนงาม มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี https://orcid.org/0009-0008-3828-448X
ไททัศน์ มาลา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี https://orcid.org/0009-0005-0086-1681
กัมลาศ เยาวะนิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี https://orcid.org/0009-0000-1118-4763

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e296270

คำสำคัญ:

การจัดการพัสดุคงคลัง, ประสิทธิภาพการจัดการ, เทคโนโลยีคิวอาร์โค้ด

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการพัสดุคงคลังโดยใช้เทคโนโลยีระบบคิวอาร์โค้ด : กรณีศึกษา สถาบันวิจัย พัฒนา และสาธิตการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัญหาการจัดการพัสดุคงคลังในสถาบันวิจัย พัฒนา และสาธิตการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (2) พัฒนาประสิทธิภาพการจัดการพัสดุคงคลังโดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยีระบบคิวอาร์โค้ด

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวนทั้งสิ้น 14 คน คัดเลือกด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับกระบวนการจัดการพัสดุของสถาบันวิจัย พัฒนาและสาธิตการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ เจ้าหน้าที่งานพัสดุจำนวน 3 คน ผู้บริหารหรือผู้มีบทบาทในการกำกับและตัดสินใจด้านการบริหารพัสดุระดับหน่วยงานจำนวน 1 คน และบุคลากรผู้เบิกจ่ายพัสดุจำนวน 10 คน ซึ่งเป็นผู้ใช้งานระบบพัสดุในมุมมองของผู้ใช้หรือผู้ขอเบิกเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง การสังเกตการณ์พร้อมบันทึกภาคสนาม และการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้องกับงานพัสดุ เช่น ระเบียบงานพัสดุ เอกสารเบิก–จ่าย รายงานคลังพัสดุ และแบบฟอร์มที่ใช้ในการปฏิบัติงานจริง ทั้งนี้ เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงลึกที่สะท้อนปัญหา ความต้องการ และข้อเสนอแนะในการพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการพัสดุจากมุมมองของทั้งผู้ปฏิบัติงาน ผู้บริหาร และผู้ใช้งานระบบอย่างรอบด้าน

ผลการวิจัย: พบว่า 1) ระบบเดิมที่พึ่งพาเอกสารและไฟล์ Excel มีข้อจำกัดด้านคุณภาพข้อมูล ความไม่ทันสมัยของข้อมูล ปัญหาการจัดเก็บซ้ำซ้อน และต้นทุนแฝงจากความล่าช้าในการปฏิบัติงาน 2) ระบบคิวอาร์โค้ดที่พัฒนาขึ้นสามารถเพิ่มความถูกต้องและความรวดเร็วของข้อมูลคงคลัง ลดเวลาการตรวจนับลงกว่า ร้อยละ 60 ลดความซ้ำซ้อนของข้อมูลและเอกสาร ตลอดจนช่วยวางแผนการจัดซื้อได้อย่างแม่นยำมากขึ้น 3) สถาบันสามารถลดค่าใช้จ่ายจากการจัดซื้อซ้ำซ้อนและเอกสารลงเฉลี่ยปีร้อยละ 25 - 30 พร้อมเพิ่มความโปร่งใสและประสิทธิภาพในการบริหารจัดการพัสดุอย่างยั่งยืน

สรุปผล: การนำเทคโนโลยีคิวอาร์โค้ดมาประยุกต์ใช้ในการจัดการพัสดุคงคลังสามารถยกระดับประสิทธิภาพการทำงานได้จริง ทั้งในด้านคุณภาพ ปริมาณ เวลา และค่าใช้จ่าย

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

คณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580 (ฉบับประกาศราชกิจจานุเบกษา).

นิกร สุกใส. (2560). การจัดการพัสดุและการควบคุมสินค้าคงคลัง. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 134 ตอนที่ 24 ก.

มานพ พงศทัต. (2562). การบริหารพัสดุและครุภัณฑ์ภาครัฐ. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.

Daft, R. L., & Marcic, D. (2017). Understanding management. Cengage Learning.

Dinh, T. T.-H., Vo, D. H., Vo, A. T., & Nguyen, T. C. (2019). Foreign direct investment and economic growth in the short run and long run: Empirical evidence from developing countries. Journal of Risk and Financial Management, 12(4), Article 176. https://doi.org/10.3390/jrfm12040176

Hood, C. (1991). A public management for all seasons? Public Administration, 69(1), 3–19.

International Organization for Standardization/International Electrotechnical Commission. (2008). ISO/IEC 15459-4:2008 Unique identifiers—Part 4: Individual products and product packages. ISO.

International Organization for Standardization/International Electrotechnical Commission. (2024). ISO/IEC 18004:2024 QR code bar code symbology specification. ISO.

Khunsit, N., & Suphariyagul, S. (2025). Application of QR code to reduce time and cost of inventory control: A case study of medical supplies Co., Ltd. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 5(3), 757–772. doi:10.60027/iarj.2025.283196

Peterson, E., & Plowman, E. G. (1989). Business organization and management. Richard D. Irwin.

Silver, E. A., Pyke, D. F., & Peterson, R. (1998). Inventory management and production planning and scheduling (3rd ed.). John Wiley & Sons.

United Nations. (2020). UN e-government survey 2020: Digital government in the decade of action for sustainable development. United Nations.

Wang, H., Chen, Q., & Jin, Y. (2020). Design and implementation of warehouse inventory management system based on QR code. In Proceedings of the 2020 5th International Conference on Intelligent Transportation Engineering (ICITE) (pp. 1–4). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICITE50877.2020.9231376

Yaqin, M. A., Ariyanto, S. A., Amtini, L. S., & Zhalianti, F. N. (2024). Development of a QR code-based inventory system and consumable material management using Django Python. Journal of Intelligent Computing and Health Informatics, 5(2), 65–72. doi:10.26714/jichi.v5i2.15578