ปัจจัยทางจิตสังคมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลกับการบริหารสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสงขลา สตูล
DOI:
https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e296062คำสำคัญ:
ปัจจัยทางจิตสังคมที่ส่งผลกับการบริหาสถานศึกษา, การบริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ปัจจัยทางจิตสังคมของผู้บริหารสถานศึกษาเป็นปัจจัยที่มีบทบาทสำคัญต่อการสร้างขวัญกำลังใจและความพึงพอใจในการทำงานของบุคลากร ซึ่งนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา โดยแนวคิดนี้สอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 9 ที่มุ่งเน้น คนเป็นศูนย์กลางของการพัฒนา ดังนั้น การศึกษาปัจจัยทางจิตสังคมของผู้บริหารจึงเป็นแนวทางสำคัญในการสนับสนุนการบริหารงานให้เกิดประสิทธิผลและเสริมสร้างคุณภาพผู้เรียนในสถานศึกษา การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาปัจจัยทางจิตสังคมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล 2) เพื่อศึกษาการบริหารสถานศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล 3) เพื่อศึกษาปัจจัยทางจิตสังคมที่ส่งผลกับการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล
ระเบียบวิธีการวิจัย : ประชากรเป็นครู โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล ปีการศึกษา 2566 จำนวน 2,639 คน กลุ่มตัวอย่างกำหนดโดยใช้ตารางของเครซี่และมอร์แกน จำนวน 335 คน ทำการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามขนาดของสถานศึกษา จากนั้นนำมาเทียบสัดส่วน และใช้การสุ่มอย่างง่าย โดยการจับสลาก ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย (\bar{x} ) ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับปัจจัยทางจิตสังคมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลกับการบริหารสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ ด้านมุ่งอนาคตควบคุมตน ด้านเจตคติ ด้านการสนับสนุนทางสังคม อยู่ในระดับมาก 2. ระดับการบริหารสถานศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านการบริหารงานวิชาการ ด้านการบริหารงานงบประมาณ ด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการบริหารงานทั่วไป อยู่ในระดับมาก และ3. ปัจจัยทางจิตสังคมที่ส่งผลกับการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล วิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ พบว่ามีปัจจัยทางจิตสังคมที่ส่งผลต่อการบริหารสถานศึกษา ได้แก่ ปัจจัยด้านมุ่งอนาคตควบคุมตน ปัจจัยด้านเจตคติ ปัจจัยด้านแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ ปัจจัยด้านการสนับสนุนทางสังคม ส่งผลทางบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ระดับ .01
สรุปผล : ผลการวิจัยพบว่า ผลการวิจัยพบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา–สตูลมีปัจจัยทางจิตสังคมโดยรวมอยู่ในระดับมาก ทั้งด้านแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ การมุ่งอนาคตควบคุมตน เจตคติ และการสนับสนุนทางสังคม ขณะเดียวกันระดับการบริหารสถานศึกษาก็อยู่ในระดับมากทั้งด้านวิชาการ งบประมาณ บุคคล และงานทั่วไป และจากการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า ปัจจัยด้านมุ่งอนาคตควบคุมตน เจตคติ แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ และการสนับสนุนทางสังคมมีผลเชิงบวกต่อการบริหารสถานศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 แสดงให้เห็นว่าปัจจัยทางจิตสังคมเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษา
เอกสารอ้างอิง
กมลศรี ว่องเจริญ. (2550). ปัจจัยทางจิตและสังคมที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการแก้ปัญหาการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ลูกค้าสัมพันธ์ ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) [ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (การวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์), มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
กัลยา วานิชย์บัญชา. (2555). การใช้ SPSS for Windows ในการวิเคราะห์ข้อมูล. ภาควิชาสถิติ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จุฑารัตน์ กิตติเขมากร. (2553). ปัจจัยทางจิตสังคมที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการทำงานด้านความรับผิดชอบในการปฏิบัติงานและด้านการมีส่วนร่วมของบุคลากรสายสนับสนุนวิชาการ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ [ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (การวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์), มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. บัณฑิตวิทยาลัย.
นันทินี ศุภมงคล. (2547). ความวิตกกังวล การสนับสนุนทางสังคม และกลวิธีการเผชิญปัญหาของนิสิตนักศึกษา [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
นิชาภัทร โพธิ์บาง. (2550). ลักษณะจิตใจและสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการทำงานราชการอย่างมีจริยธรรมของเจ้าหน้าที่การเงินและบัญชี [ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (การวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์), มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.
พนิดา ธนวัฒนากุล. (2547). ปัจจัยทางจิตสังคมที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการทำงานบริการอย่างมีความรับผิดชอบของพนักงานช่างในกลุ่มบริษัท ไทยรุ่งยูเนี่ยนคาร์ จำกัด (มหาชน) [ปริญญานิพนธ์/รายงานวิชาการระดับปริญญาตรี, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
ภารดี อนันต์นาวี. (2551). หลักการ แนวคิด ทฤษฎี ทางการบริหารการศึกษา. สำนักพิมพ์มนตรี.
เลิศลักษณ์ นันทวิสิทธ์. (2545). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้การใช้อำนาจของผู้บังคับบัญชา บุคลิกภาพและความเครียดของเจ้าหน้าที่ตำรวจประจำสถานีตำรวจภูธร จังหวัดนนทบุรี [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์].
ศักดิ์ชัย ภู่เจริญ. (2560). ภาวะผู้นำ. พลก๊อปปี้ เซอร์วิสแอนด์ซัพพลาย.
สุดแสง หมื่นราม. (2554). ปัจจัยที่ทำให้เกิดความเครียดของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาชลบุรี เขต 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์].
สุนันท์ รุ่งอรุณแสงทอง, & สงวน อินทร์รักษ์. (2019). การบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานให้เกิดประสิทธิภาพ. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(2), 934–944.
สุนีย์ เหรียญภูมิการกิจ. (2551). ปฏิสัมพันธ์ของปัจจัยทางจิตและสังคมที่ส่งผลต่อการทำงานให้การปรึกษาของบุคลากรสาธารณสุข สังกัดศูนย์บริการสาธารณสุข สำนักอนามัยกรุงเทพฯ [ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (การวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์), มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. บัณฑิตวิทยาลัย.
อดิศา วสวานนท์, ดุจเดือน พันธุมนาวิน, & คณะ. (2563). อิทธิพลของการอ่านสารชักจูงและลักษณะมุ่งอนาคตควบคุมตนที่มีต่อความตั้งใจที่จะดูแลผู้สูงอายุของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย [วิทยานิพนธ์ระดับมหาบัณฑิต, สถาบันพัฒนบริหารศาสตร์]. (หมายเหตุ: ข้อมูลหน่วยงานเจ้าของผลงานในต้นฉบับมีความซ้ำ/คลาดเคลื่อน)
อาภรณ์ทิพย์ บัวเพ็ชร์, & คณะ. (2555). ปัจจัยสิ่งแวดล้อมในการทำงานด้านจิตสังคมที่มีความสัมพันธ์กับปัญหาสุขภาพจิตและความพึงพอใจในงานของพนักงานโรงงานตัดเย็บเสื้อผ้าขนาดใหญ่. มหาวิทยาลัยมหิดล.
อิษฎา เจตินัย, รังสิมา หอมเศรษฐี, & มณฑิรา จารุเพ็ง. (2563). ปัจจัยทางจิตวิทยาที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของพนักงานการเคหะแห่งชาติ. วารสารศิลปะศาสตร์ประยุกต์, 13(1), 12–25.
Bhanthumnavin, D., & Panchawanuk, P. (1981). Family relationship, mental health, and ethics of adolescent students (Research report). Bangkok: Srinakarinwirot University
De Volder, M. L., & Lens, W. (1982). Academic achievement and future time perspective as a cognitive–motivational concept. Journal of Personality and Social Psychology, 42(3), 566–571. https://doi.org/10.1037/0022-3514.42.3.566
Junsamphansakul, S. (2005). The effect of persuasive communication on acceptance of the national post office’s life insurance service in Rajabhat University students [Master’s thesis, National Institute of Development Administration].
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Interdisciplinary Academic and Research Journal

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ในบทความใดๆ ใน Interdisciplinary Academic and Research Journal ยังคงเป็นของผู้เขียนภายใต้ ภายใต้ Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้ใดๆ เพื่ออ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือลิงก์ไปยังบทความฉบับเต็ม รวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใด แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือด้วยเจตนาที่จะเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจใดๆ






