วิถีชีวิตที่สอดคล้องกับแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมของประชาชนในชุมชนโรจนะ ตำบลคานหาม อำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บวรชลพรรณ  จิตพัชราภารัตน์; กัมลาศ  เยาวะนิจ; ไททัศน์  มาลา

doi:10.60027/iarj.2026.e295797

ผู้แต่ง

บวรชลพรรณ จิตพัชราภารัตน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี https://orcid.org/0009-0005-6650-0475
กัมลาศ เยาวะนิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี https://orcid.org/0009-0000-1118-4763
ไททัศน์ มาลา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี https://orcid.org/0009-0005-0086-1681

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e295797

คำสำคัญ:

วิถีชีวิต, การพัฒนาอย่างยั่งยืน, สิ่งแวดล้อม

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์การวิจัย: การพัฒนาเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็วส่งผลให้เกิดการเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างไม่ยั่งยืน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในชุมชนที่ตั้งอยู่ใกล้เขตอุตสาหกรรม ดังนั้นการส่งเสริมวิถีชีวิตที่มุ่งเน้นความยั่งยืนในหมู่ประชาชนจึงมีความสำคัญต่อการบรรลุการพัฒนาที่ยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ตรวจสอบระดับวิถีชีวิตที่มุ่งเน้นความยั่งยืนที่เกี่ยวข้องกับความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมในหมู่ประชาชนชุมชนโรจนา ตำบลคานหาม อำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และ (2) เปรียบเทียบวิถีชีวิตเหล่านี้ตามปัจจัยส่วนบุคคล

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยประชาชน 378 คน อายุ 18 ปีขึ้นไป ที่อาศัยอยู่ในชุมชนโรจนา เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่มีโครงสร้างพร้อมมาตราส่วนการให้คะแนนห้าจุด การวิเคราะห์ทางสถิติประกอบด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (ANOVA) โดยกำหนดระดับนัยสำคัญที่ .05

ผลการศึกษา: ผลการศึกษาพบว่า ระดับโดยรวมของวิถีชีวิตที่มุ่งเน้นความยั่งยืนที่เกี่ยวข้องกับความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมนั้นอยู่ในระดับสูง ในบรรดามิติต่างๆ การเข้าถึงพลังงานสมัยใหม่ที่ราคาไม่แพงและยั่งยืนได้รับคะแนนเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ การอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเล การเข้าถึงน้ำสะอาดและสุขอนามัย การอนุรักษ์ระบบนิเวศบนบก การปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน การเปรียบเทียบตามปัจจัยส่วนบุคคลแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในวิถีชีวิตที่ยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมโดยพิจารณาจากเพศ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรส อาชีพ และรายได้ ในขณะที่อายุไม่แสดงความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ

สรุปผล: การศึกษานี้เน้นย้ำว่าผู้อยู่อาศัยในชุมชนโรจานาแสดงให้เห็นถึงความตระหนักรู้ที่แข็งแกร่งเกี่ยวกับวิถีชีวิตที่ยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม ผลการศึกษาเน้นย้ำถึงความเชื่อมโยงระหว่างมนุษย์และระบบนิเวศ และเน้นย้ำถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในขณะที่ส่งเสริมเทคโนโลยีที่สะอาด ปลอดภัย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ข้อมูลเชิงลึกเหล่านี้สามารถใช้เป็นแนวทางสำหรับผู้กำหนดนโยบายและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในท้องถิ่นเพื่อเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์. (2564). การสำรวจและประเมินผลความรู้ เจตคติ และการปฏิบัติของเจ้าหน้าที่ของรัฐต่อกฎหมายว่าด้วยการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนบุคคลกับประโยชน์ส่วนรวม. วารสารวิชาการ ป.ป.ช., 13(2), 66–90.

ไกรศร วันละ, & ยุภาพร ยุภาศ. (2565). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 8(2), 391–404.

ทิพย์กนก เวียงคำ. (2564). แนวทางการจัดการโฮมสเตย์ด้านการพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาชุมชนคลองโคน อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม [งานวิจัยระดับปริญญาตรี/บัณฑิตศึกษา, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร].

พุทธินันต์ ภาคเจริญ. (2565). แนวทางการพัฒนาชุมชนหมู่บ้านไปสู่ความยั่งยืนในบริบทของสังคมเมือง กรณีศึกษาหมู่บ้านดงยาง หมู่ที่ 12 ตำบลสวนกล้วย อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].

เมทินา อิสริยานนท์. (2564). แนวทางการพัฒนาชุมชนเข้มแข็งสู่การจัดการตนเองอย่างยั่งยืนของตำบลทุ่งโพธิ์ อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 10(2),15–30.

รัฐปกร รองราม. (2566). การศึกษาอิทธิพลของการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่ส่งผลต่อการรับรู้ถึงชื่อเสียงของบริษัทมหาชน [สารนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์].

รุ่ง วรรณดิษฐ์. (2566). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมของเทศบาลตำบลม่วงเตี้ย อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง [สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].

วนิดา เสร็จกิจ. (2563). การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนในบริบทของการพัฒนาประเทศ [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง].

ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. (2566). ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับ SDGs. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย. (2565). คู่มือผู้บริโภคสีเขียว. สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม และสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2553). คู่มือสมรรถนะหลักของข้าราชการพลเรือน. สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.

Bulatovic, J., & Rajovic, G. (2013). Environmental awareness for sustainability: A pilot survey in the Belgrade settlement Brace Jerkovic. International Journal of Advances in Management and Economics, 2(1), 21–27.