ปัจจัยทางการบริหารจัดการที่มีความสัมพันธ์ต่อประสิทธิภาพการใช้งบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์

เนตรศรินทร์  พิมพ์จันทร์; ภิศักดิ์  กัลยาณมิตร; ไททัศน์  มาลา

doi:10.60027/iarj.2026.e295572

ผู้แต่ง

เนตรศรินทร์ พิมพ์จันทร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี https://orcid.org/0009-0008-3739-0512
ภิศักดิ์ กัลยาณมิตร มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี https://orcid.org/0000-0001-5624-933X
ไททัศน์ มาลา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี https://orcid.org/0009-0005-0086-1681

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e295572

คำสำคัญ:

การบริหารจัดการ, ประสิทธิภาพ, งบประมาณ

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การบริหารจัดการมีความสัมพันธ์ต่อประสิทธิภาพการใช้งบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับปัจจัยการบริหารจัดการที่ส่งผลต่อการใช้งบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ 2) ศึกษาระดับระสิทธิภาพการใช้งบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ และ 3) ศึกษาปัจจัยทางการบริหารจัดการที่มีความสัมพันธ์ต่อประสิทธิภาพการใช้งบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฎวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง คือ บุคลากรสายวิชาการและสายสนับสนุนที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการงบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฎวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี จำนวน 287 คน โดยสุ่มแบบชั้นภูมิ (Stratified Random Sampling ) และข้อมูลเชิงคุณภาพใช้สนับสนุนข้อค้นพบจากการวิจัยเชิงปริมาณ ประกอบด้วย ผู้บริหารหน่วยงาน จำนวน 5 คนโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เพื่อใช้ในการสัมภาษณ์เชิงลึกเพื่อให้ได้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ อธิการบดี รองอธิการบดี จำนวน 2 ท่าน และ ผู้อำนวยการสำนักงานอธิการบดี และ คณบดี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (Index of Item–Objective Congruence: IOC) ซึ่งมีค่าระหว่าง 0.67- 1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือ (Cronbach’s Alpha Coefficient) เท่ากับ 0.994 สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน

ผลการวิจัย: พบว่า 1) ความคิดเห็นเกี่ยวกับการบริหารจัดการจัดการดานการวางแผน อยู่ในระดับมาก 2) ความคิดเห็นเกี่ยวกับประสิทธิภาพการใช้งบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ในภาพรวม ด้านเวลา และด้านค่าใช้จ่าย อยู่ในระดับมาก และ 3) ปัจจัยทางการบริหารจัดการที่มีความสัมพันธ์ต่อประสิทธิภาพการใช้งบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์โดยรวมมีความสัมพันธทางบวก ระดับความสัมพันธสูงมากที่สุด อยางมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = .939)

สรุปผล: ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อประสิทธิภาพสูงที่สุด คือ การควบคุม ซึ่งเป็นสิ่งสะท้อนความสำคัญของระบบและ กลไกการกำกับติดตามรวมถึงการประเมินผลที่เข้มแข็ง และทางกลับกัน แม้ภาพรวมจะดี แต่ปัจจัย ด้านการอำนวยการ และ ด้านปริมาณงาน ที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุดทำให้เห็นถึงโอกาสในการพัฒนาที่สำคัญโดยเฉพาะด้านภาวะผู้นำ การสร้างแรงจูงใจ และการจัดสรรภาระงานบุคลากรให้เกิดความสมดุลต่อภาระหน้าที่และปริมาณงานที่รับผิดชอบ เพื่อให้สอดรับกับผลประเมินของประสิทธิภาพที่พบว่า ด้านปริมาณงาน มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด

เอกสารอ้างอิง

กมลทิพย์ คงสวัสดิ์พร. (2561). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการเบิกจ่ายเงินงบประมาณประจำปีงบประมาณ. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 1(2), 77–88.

กรชนก เพิ่มคำ. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการเบิกจ่ายงบประมาณของกรมทางหลวงสังกัดส่วนกลาง [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

กองนโยบายและแผน. (2567). แผนปฏิบัติการมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.

กองนโยบายและแผน. (2568). แผนปฏิบัติการมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.

ชนมณี ศิลานุกิจ. (2559). ประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากร บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) ฝ่ายขายและบริการลูกค้านครหลวงที่ 3 [การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเกริก.

นันทนา ศรีชัยมูล. (2559). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการบริหารจัดการงบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา [วิทยานิพนธ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.

น้ำผึ้ง เรืองสุวรรณ. (2562). ผลของการควบคุมภายในที่มีต่อประสิทธิภาพการใช้งานด้านระบบสารสนเทศทางการบัญชีของมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ [การค้นคว้าอิสระบัญชีมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีปทุม.

ประภัสสร เจริญนาม. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการดำเนินงานของโรงพยาบาลชุมชนในเขตบริการสุขภาพที่ 3–6 [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ปราณี เรืองอรุณกิจ. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการเบิกจ่ายงบประมาณของจังหวัดสระบุรี [วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พนิดา ถาวรรัตน์. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลบางปลา อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ [สารนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเกริก.

พระราชบัญญัติองค์การมหาชน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561. (2561, 23 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 135(37 ก), 1–13.

มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2566). แผนกลยุทธ์มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566–2570. กองนโยบายและแผน.

รชิตา วรัตถ์ธนพิตญ์. (2559). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการเบิกจ่ายเงินงบประมาณของสำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์.

รติยา สัจจภิรมย์. (2561). ปัจจัยที่มีผลต่อการบริหารงบประมาณรายจ่ายเงินรายได้ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม [วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

รัตติยา สัจจภิรมย์. (2561). ปัจจัยที่มีผลต่อการบริหารงบประมาณรายจ่ายเงินรายได้ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม [วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

วัชระ สะท้อนดี. (2559). ปัจจัยภายในที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการเบิกจ่ายงบประมาณประจำปีของสำนักการศึกษา [วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วิไลรัตน์ บุญมาก. (2565). การเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารงบประมาณของฝ่ายพัฒนาชุมชนและสวัสดิการสังคม สำนักงานเขตดอนเมือง [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ศุนิสา เจะแวมาแจ. (2562). ประสิทธิภาพและผลการเบิกจ่ายงบประมาณของกองนโยบายและแผน [วิทยานิพนธ์/รายงาน]. มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

สมนิด บุญญาสัย. (2561). ประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลในเขตอำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี [การค้นคว้าอิสระรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.

สำนักงบประมาณ. (2564). ยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. สำนักนายกรัฐมนตรี.

อรญา งามเจริญ. (2562). ประสิทธิภาพการบริหารงบประมาณของสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข [การค้นคว้าอิสระบัญชีมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีปทุม.

อวยพร โตสะแสร์. (2541). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของข้าราชการตำรวจในส่วนภูมิภาค [ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

อุทัสน์ วีระศักดิ์การุณย์. (2556). แนวทางการบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานตามยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ [การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

เอื้อมเดือน แก้วสว่าง. (2558). กระบวนการบริหารงบประมาณขององค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอเมือง จังหวัดสิงห์บุรี [วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.

Fayol, H. (1949). General and industrial management (C. Storrs, Trans.). Pitman. (Original work published 1916)

Plowman, E. G., & Peterson, E. (1989). Business organization and management (6th ed.). Irwin.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.