นวัตกรรมการจัดการปัญญาประดิษฐ์เพื่องานบริการสำหรับผู้สูงอายุในประเทศไทย

พงษ์กรณ์  อัครศักดิ์ศิริ; ศรัณย์  ฐิตารีย์; วรรณวิภา  ไตลังคะ; สมบัติ  ทีฆทรัพย์

doi:10.60027/iarj.2026.e294234

ผู้แต่ง

พงษ์กรณ์ อัครศักดิ์ศิริ มหาวิทยาลัยราชภัฎบ้านสมเด็จเจ้าพระยา https://orcid.org/0009-0009-7889-4650
ศรัณย์ ฐิตารีย์ มหาวิทยาลัยราชภัฎบ้านสมเด็จเจ้าพระยา https://orcid.org/0009-0001-3829-5110
วรรณวิภา ไตลังคะ มหาวิทยาลัยราชภัฎบ้านสมเด็จเจ้าพระยา https://orcid.org/0009-0001-0436-9564
สมบัติ ทีฆทรัพย์ มหาวิทยาลัยราชภัฎบ้านสมเด็จเจ้าพระยา https://orcid.org/0000-0002-2101-5637

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e294234

คำสำคัญ:

สูงวัย, ปัญญาประดิษฐ์, นวัตกรรมบริการสุขภาพ, สมาร์ทโฮม, หุ่นยนต์สังคม

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: บทความวิชาการ ใช้การสำรวจวรรณกรรม หรือการสังเคราะห์ข้อมูล ไม่ใช่การวิจัยเชิงประจักษ์ บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงนวัตกรรมการให้บริการโดยอาศัยปัญญาประดิษฐ์ ที่ดูแลเกี่ยวข้องทางด้านสูขภาพสำหรับผู้สูงอายุของประเทศไทย เพื่อตอบสนองต่อการก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย อย่างสมบูรณ์ ซึ่งส่งผลให้เกิดความท้าทายด้านสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม

ระเบียบวิธีการศึกษา: การสำรวจนวัฒกรรมปัญญาประดิษฐ์ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่เป็นประโยชน์กับผู้สูงอายุและการรวบรวมข้อมูล ชนิดของบทความเป็น แนวคิดวรรณกรรม โดยสืบค้นจากหลักฐานข้อมูลที่มีมาตฐาน

ผลการศึกษา: ผลการศึกษาพบว่า AI มีบทบาทสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ทั้งในด้านการตรวจจับและป้องกันการหกล้ม การเฝ้าระวังสุขภาพผ่านอุปกรณ์อัจฉริยะและบ้านอัจฉริยะ การลดความเหงาและความโดดเดี่ยวผ่านหุ่นยนต์สังคมและแพลตฟอร์มดิจิทัล ตลอดจนการอำนวยความสะดวกในการทำธุรกรรมทางการเงิน

สรุปผล: ปัจจัยสำคัญในการออกแบบและการนำไปใช้ นอกเหนือจากมิติทางเทคโนโลยี อารมณ์ และสังคม ควรเน้นย้ำถึง นโยบายและการจัดการ ในบริบทของประเทศไทย ซึ่งเป็นสาระสำคัญของ "นวัตกรรม”

เอกสารอ้างอิง

กัตตกมล พิศแลงาม, และ สุรีรัตน์ อินทร์หม้อ. (2566). ปัจจัยการยอมรับเทคโนโลยีในการใช้โปรแกรมปัญญาประดิษฐ์แชทบอทบริการด้านการเงินผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี. วารสารการวิจัยธุรกิจ, 10(3), 16–29.

นิชนันท์ บุญโข, อรอนงค์ แจ้งพงศ์พันธ์, และ ชนาธิป พรมวัน. (2568). สูงวัยไม่เกษียณ: การจัดการทุนมนุษย์ในยุคประชากรเปลี่ยนผ่าน. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(3), 316–327.

บุษราภรณ์ พวงปัญญา. (2567). ธนาคารเวลา: รูปแบบการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 2(5), 40–52.

พุฒิพันธุ์ จนฺทวํโส. (2567). นวัตกรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(2), 219–230.

มนัสศรี ไพบูลย์ศิริ, วนิดา ดุรงค์ฤทธิชัย, และ กิติศักดิ์ รุจิกาญจนรัตน์. (2567). ฉากทัศน์การพัฒนานวัตกรรมสุขภาพและสังคมรองรับสังคมสูงวัยในอนาคต. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย, 6(4), 74–86.

วชิรวิเทศ วิภาวดี, พรทิพย์ เกศตระกูล, และ กมลาศ ภูวชนาธิพงศ์. (2567). การพัฒนาคุณภาพชีวิตในโลกยุคเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 5(2), 166–174.

สำนักสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: สำนักสถิติแห่งชาติ.

อุษานาฎ เอื้ออภิสิทธิ์วงศ์, ธีรพงษ์ สังข์ศรี, ธีรศักดิ์ สังข์ศรี, และ ธัชวัสส์ ตั้งตรงขันติ. (2568). การพัฒนานวัตกรรมดิจิทัลสำหรับการดูแลผู้สูงอายุตามหลัก 4 อ. (ยา 8 ขนาน). วารสารวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 10(1), 19–35.

Asadzadeh, M., Maher, A., Jafari, M., Mohammadzadeh, K. A., & Hosseini, S. M. (2022). A review study of the providing elderly care services in different countries. Journal of Family Medicine and Primary Care, 11(2), 458–465.

Chin, Y.-L., Wu, F.-S., Liu, J.-B., Li, Y., & Wang, J. (2024). Exploring the role of interaction in older-adult service innovation: Insights from the testing stage. Humanities and Social Sciences Communications, 11, 867.

Iqbal, S. (2023). Artificial intelligence tools and applications for elderly healthcare – review. In Proceedings of the 2023 9th International Conference on Computing and Artificial Intelligence (ICCAI 2023) (pp. 394–397).

Ng, R., & Indran, N. (2024). Innovations for an aging society through the lens of patent data. The Gerontologist, 64(2), 1–8.

O’Connor, S., Gasteiger, N., Stanmore, E., Wong, D. C., & Lee, J. J. (2022). Artificial intelligence for falls management in older adult care: A scoping review of nurses’ role. Journal of Nursing Management, 30(8), 3787–3801.

Padhan, S., Mohapatra, A., Ramasamy, S. K., & Agrawal, S. (2023). Artificial intelligence (AI) and robotics in elderly healthcare: Enabling independence and quality of life. Cureus, 15(8), e42905.

Pan, J., & Dong, H. (2023). Mhealth adoption among older Chinese adults: A conceptual model with design suggestions. International Journal of Human–Computer Interaction, 39(5), 1072–1083.

Portacolone, E., & Feddoes, D. E. (2023). Should artificial intelligence play a role in cultivating social connections among older adults? AMA Journal of Ethics, 25(11), 818–824.

Shie, A.-J., Xu, E.-M., Ye, Z.-Z., Meng, Q.-F., & Wu, Y. J. (2024). Sustainable innovative design of elderly-friendly smart medical products: An integrated model. Sustainability, 16(17), 7580.

Soto Setzke, D., Riasanow, T., Böhm, M., & Krcmar, H. (2023). Pathways to digital service innovation: The role of digital transformation strategies in established organizations. Information Systems Frontiers, 25, 1017–1037.

Turkle, S. (2011). Alone together: Why we expect more from technology and less from each other. Basic Books.

Wang, W.-H., & Hsu, W.-S. (2023). Integrating artificial intelligence and wearable IoT system in long-term care environments. Sensors, 23(13), 5913.

Zhao, Y., & Li, J. (2024). Opportunities and challenges of integrating artificial intelligence in China’s elderly care services. Scientific Reports, 14, 9254.

Zhou, Z., Wang, L., & Dong, Y. (2023). Research on innovative design of community mutual aid elderly care service platform based on Kano model. Heliyon, 9(4), e15546.